KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Volume: 8 Issue: 1

Fenike Gemileri ve Denizcilik Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi

An Evaluation of Phoenician Ships and Maritime Activities

İlknur Günel(ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ)0000-0002-8815-4818
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, Fenikeliler denizcilikteki faaliyet ve üstün başarılarıyla yalnızca ekonomik alanda değil sanat, inanç, kültür alanlarında da yayılım göstermişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:MÖ 1200’lerden itibaren Lübnan kıyı şeridinde tarih sahnesine çıkan Fenikeliler, antik çağın en önemli denizci ve tüccar toplumlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle mor boyalı kumaş, cam ve değerli metalleri gittikleri bölgelere ihraç ederek büyük bir ekonomik güç odağı haline gelmiş, antik dünyanın ticaret yollarını ve denizcilik kültürünü şekillendirmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, Fenikeliler denizcilikteki faaliyet ve üstün başarılarıyla yalnızca ekonomik alanda değil sanat, inanç, kültür alanlarında da yayılım göstermişlerdir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Phoenicians · Navigation · Vessel

Özet

MÖ 1200’lerden itibaren Lübnan kıyı şeridinde tarih sahnesine çıkan Fenikeliler, antik çağın en önemli denizci ve tüccar toplumlarından biridir. Bu başarılarının temelinde sağlam denizcilik bilgileri ile yenilikçi gemi yapım teknikleri yatmaktadır. Denizcilik alanında oldukça ilerleyen Fenikeliler, Akdeniz ticaretinde büyük rol oynamışlardır. Ayrıca yıldızlara bakarak yön bulma tekniğini de geliştirmişlerdir. Genellikle sedir ağacından yapılan Fenike gemileri savaş ve ticaret gemileri olmak üzere iki ana grupta toplanabilir. Fenikeliler bu gemiler sayesinde tüm Akdeniz’e yayılma ve koloniler kurma fırsatı bulmuş; gittikleri bölgelerde geniş ticaret ağları oluşturmuşlardır. Denizcilikte ustalaşan Fenikeliler, yıldızları kullanarak yön bulma tekniğini de geliştirmişlerdir. Özellikle mor boyalı kumaş, cam ve değerli metalleri gittikleri bölgelere ihraç ederek büyük bir ekonomik güç odağı haline gelmiş, antik dünyanın ticaret yollarını ve denizcilik kültürünü şekillendirmişlerdir. Ayrıca yalnızca ticaretle sınırlı kalmayıp kültürün de taşınmasına aracılık etmişlerdir. Nitekim dünya tarihi açısından büyük bir dönüm noktası olan günümüz alfabesinin temelini oluşturan Fenike alfabesinin yayılması da Fenikeli tüccarların faaliyetleri sayesinde gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, Fenikeliler denizcilikteki faaliyet ve üstün başarılarıyla yalnızca ekonomik alanda değil sanat, inanç, kültür alanlarında da yayılım göstermişlerdir. Bu bağlamda bu çalışmada Fenikelilere ait gemi türleri ile bunların kullanım alanlarının incelenmesi ve Fenike denizciliğinin Akdeniz’de meydana getirdiği etkinin ele alınması hedeflenmektedir.

Abstract

The Phoenicians, appeared on the stage of history from the 12th century BC onwards, was one of the most important civilizations of the ancient world. They lived along the coastline of modern-day Lebanon in the form of city states. They engaged with maritime activities influenced by their geography. They became an important and powerful seafaring civilization in time. The basis of these successes lies in maritime knowledge and advanced shipbuilding techniques. They also developed direction-determining techniques using the stars. Phoenician ships typically were crafted from cedar wood and divided into two main categories as merchant ships and warships. Via them the Phoenicians expanded across the Mediterranean. In this way they established colonies and extensive trade networks along the Mediterranean. They carried purple-dyed textiles, glass, and precious metals to their colonies. Thus they became a major economic power of their times. Phoenicians played a critical role in forming both ancient trade routes and maritime culture. Their influence was not limited to commerce. They also facilitated cultural exchange between different areas. For instance the spread of the Phoenician alphabet, which laid the foundation for modern alphabets and marked a turning point in world history a development driven by Phoenician merchants. To sum up, the Phoenicians’ maritime activities and accomplishments extended beyond the economic realm. They contributed to the dissemination of art, religion, and culture. In this regard, it is aimed to examine the types of ships used by the Phoenicians and their areas of application as well as to assess the impact of Phoenician seafaring on the Mediterranean in this study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Günel, İ. (2026). Fenike Gemileri ve Denizcilik Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi. OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi, Volume: 8 Issue: 1. https://doi.org/10.33469/oannes.1728764

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (86)

  1. Arr. anab. (=Arrian, Anabasis ) Anabasis of Alexander, Volume I: Books 1-4, with an English translation by P. A. Brunt, Cambridge, MA: Harvard University Press, 1976. (The Loeb Classical Library).
  2. BMCGr A Catalogue of the Greek Coins in the British Museum, London, 1873-.
  3. Diod. (=Diodoros, Bibliotheke Historike) Diodorus Sicilus Library of History, Ed. C. H. Oldfather, London, 1953. (The Loeb Classical Library)
  4. Eski ve Yeni Ahit (Tevrat ve İncil), Kitabı Mukaddes Şirketi, İstanbul, 1958.
  5. Hdt. (=Herodotus, Historiae) Tarih, Çev. M. Ökmen, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 9. Basım, İstanbul, 2013.
  6. Hom. Il. (=Homeros, İlyada) İlyada, Çev. A. Erhat-A. Kadir, İstanbul, 1993.
  7. Hom. Od. (=Homeros, Odysseia) Odysseia, Çev. A. Erhat-A. Kadir, İstanbul, 1988.
  8. Plin. nat. (=Plinius, Naturalis Historia) The Natural History, Books 1-11, Çev. Henry T. Riley (1816-1878) and John Bostock (1773-1846), 1855; Books 12-37, Trans. H. T. Riley (1816-1878) and J. Bostock (1773-1846), 1855. (The Perseus Project)
  9. Plut. (=Plutarkhos, Bioi Paralleloi) The Parallel Lives by Plutarch, with an English translation by B. Perrin, I. Cilt, London, 1914. (The Loeb Classical Library).
  10. Strab. (=Strabon, Geographika) The Geography of Strabo, with an English translation by H. L. Jones I-VIII, London, New York 1917-1932. (The Loeb Classical Library)
  11. Thuc. (=Thukydides) Peloponnesos Savaşları, Çev. F. Akderin, Belge Yayınları, 3. Baskı, İstanbul, 2019.
  12. Verg. Aen. (=Vergilius, Aeneis) Aeneas, Çev. İ. Z. Eyüboğlu, Ankara, 1995.
  13. Abdelhamid, S. (2015). Phoenician shipwrecks of the 8th to the 6th century B.C. On sea and ocean: new research on Phoenician seafaring, Ed. R. K. Pedersen, Proceedings of the symposio held in Marburg, June 23-25, 2011 at Archäologisches Seminar, Philipps-Universität Marburg, Marburger Beiträge zur Archäologie, Bd 2. Eigenverlag des Archäologischen Seminars der Philipps-Universität, Marburg, 1-9.
  14. Alparslan, M. (2013). Hitit Devleti’nde Ticaret. Aktüel Arkeoloji Dergisi (33), 75-83.
  15. Alpözen, T. O. et al. (1995). Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Ticari Amphoraları Eski Çağda Akdeniz Ticareti. Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Yayınları, Bodrum.
  16. Artzy, M. (1987). On Boats and Sea Peoples. BASOR 266, 75-84.
  17. Aubet, M. E. (1993). The Phoenicians and the West. Politics, colonies and trade. Cambridge.
  18. Aubet, M. E. (2002). Notes on the Economy of the Phoenician Settlements in Southern Spain. The Phoenicians in Spain: An Archaeological Review of the Eighth-Sixth Centuries B.C.E., Ed. M. R. Bierling ve S. Gitin, Winona Lake, 79-97.
  19. Ballard, R. D. Stager, L.E., Master, D. et al. (2002). Iron Age Shipwrecks in Deep Water off Ashkelon, Israel. American Journal of Archaeology,, Vol. 106, No. 2, 151-168.
  20. Bayramov K. (2019). Levant Gemiciliği ve Persler. International Journal of Social Sciences, Vol. 3/1, 39-52.
  21. Benincasa, F., De Vincenzi M., Fasano, G. (2024). Ancient Navigation and Mediterranean Coastal Meteorology. The 10th International Symposium Monitoring of Mediterranean Coastal Areas: problems and measurements techniques, Italy, 541-556.
  22. Bergeron, M. E. (2011). Death, gender, and sea shells in Carthage. Pallas, No. 86, The Gods of Small Things, 169-189.
  23. Bresson, A. (2005). Ecology and Beyond: The Mediterranean Paradigm. Rethinking the Mediterranean, Ed. W. V. Harris, Oxford University Press, New York, 94-114.
  24. Brody, A. (1998). “Each Man Cried Out to His God”: The Specialized Religion of Canaanite and Phoenician Seafarers. Harvard Semitic Monographs 58. Atlanta.
  25. Bülbül, Z. & Filik, N. (2019). Gemi Yapımında Kullanılan Ahşap Malzemelerde Oluşan Biyofilm ve Fouling. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 7(1), 1-6.
  26. Casson, L. (1967). The Ancient Mariners Mediterranean in Ancient Times, The Macmillan Company New York, Fourth Printing.
  27. Casson, L. (1971). Ships and Seamanship in the Ancient World, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.
  28. Celestino, S. & Lopez-Ruiz C. (2016).Tartessos and the Phoenicians in Iberia, Oxford.
  29. Christian, M. A. (2013). Source Phoenician Maritime Religion: Sailors, Goddess Worship, and the Grotta Regina. Die Welt des Orients, Bd. 43, H. 2, 179-205.
  30. Clifford, Richard J. (1990). Phoenician Religion. Bulletin of the American Schools of Oriental Research, No. 279, 55-64.
  31. De Souza, P. (2002). Seafaring and Civilization: Maritime Perspectives on World History, Profile Books, Great Britain.
  32. Dietler, M. & Lopes-Ruiz, C. (Ed.) (2009). Colonial Encounters in Ancient Iberia, Phoenician, Greek and Indigenous Relations, The University of Chicago Press, Chicago, London.
  33. Droysen, J. G. (2020). Büyük İskender Tarihi, Çev. B. S. Baykal, Panama Yayınları, Ankara.
  34. Ehsani, A. & Sivrikaya, O. (2018). Okyanus ve Deniz Altı Madenciliğinin Kısa Tarihçesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 8/1, 396-402.
  35. Elayi, J. (2018). The History of Phoenicia. Atlanta, Lockwood Press.
  36. Fawcett N. & Zietsman J. C. (2001). Uluburun -The Discovery And Excavation of the World’s Oldest Known Shipwreck. Akroterion 46, 5-20.
  37. Fox, R. L. (2005). The Classical World: An Epic History of Greece and Rome, Penguin Books.
  38. Friedman, Z. (2011). The Phoenician Hippos Figurehead. Preserved Tradition and Types of Ship. On Sea and Ocean: New Research in Phoenician Seafaring, Ralph K. Pedersen (ed.), Proceedings of the Symposion held in Marburg, June 23-25, 2011 at Archäologisches Seminar, Philipps-Universität Marburg, 19-35.
  39. Gilboa, A. (2015). Dor and Egypt in the Early Iron Age: an Archaeological Perspective of (Part of) the Wenamun Report. Ägypten und Levante / Egypt and the Levant, Vol. 25, 247-274.
  40. Gottesman, B. (2005). Phoenicia. Encyclopedia of World Trade: From Ancient Times to the Present, 736-739.
  41. Güler, T. (2006). Antik Çağ Doğu Akdeniz Ticareti ve Ticaret Gemileri, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya.
  42. Günel, İ. (2023). Fenike Sikkelerinin Tarihsel Önemi Üzerine Bir Değerlendirme. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 11 (37), 36-50.
  43. Güveloğlu, A. (2018). Antik Çağ’da Beslenme ve Damak Tadı, Pinhan Yayıncılık, İstanbul.
  44. Haggi, A. (2010). Report on Underwater Excavation at the Phoenician Harbour, Atlit, Israel. The International Journal of Nautical Archaeology, 39(2), 278-285.
  45. Hamza, Laike (2006). Antik Çağda Doğu Akdeniz’de Deniz Ticareti. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi.
  46. Harden, D. B. (1939). The Topography of Punic Carthage. Geece & Rome, 9 /25, 1-12.
  47. Heing, B. (2018). Phoenician Trade Routes, Cavendish Square Publishing, New York.
  48. Higueras A. & Castellano M. (2018). The Phoenicians and the Ocean: trade and worship at La Caleta, Cadiz, Spain. The International Journal of Nautical Archaeology, 47/1, 81-102.
  49. Holst, S. (2011). Phoenician Secrets, Santorini Books, California.
  50. Jigoulov, V. S. (2021). The Phoenicians Lost Civilizations, Reaktion Boks, London.
  51. Karageçi, M. (2019). Fenike Dini ve Çocuk Kurbanları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 20, 205-238.
  52. Kılıç Y. & Uncu E. (2011). Eski Mezopotamya İnanç Sisteminin Yunanlılara Etkisi (İstar- Aphrodite Örneği). History Studies, Vol 3/1, 183-201.
  53. Köktürk, E. (2004). Haritacılığın 5000 Yıllık Yürüyüşü (Tarihsel Süreç Gelişme Dinamikleri) I. Bölüm: Babiller’den Antik Çağa. HKM Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, S. 90, 32-40.
  54. Lopez-Bertan, M., Garcia-Ventura, A., and Krueger, M. (2008). Could You Take a Picture of My Boat, Please? The Use and Significance of Mediterranean Ship Representations. Oxford Journal of Archaeology 27/4: 341–357.
  55. Lopez-Ruiz C. (2011). Phoenicians. The Homer Encyclopedia, Volume I, Ed. M. Finkelberg, Wiley-Blackwell Publishing, 659-661.
  56. Lopez-Ruiz, C. (2021). Phoenicians and the Making of the Mediterranean, Harvard University Press, Cambridge, London.
  57. Master, D. M. (2003). Trade and Politics: Ashkelon’s Balancing Act in the Seventh Century B. C. E. BASOR, No. 330, 47-64.
  58. Master, D. M. (2014). Economy and Exchange in the Iron Age Kingdoms of the Southern Levant. BASOR, No. 372, 81-97.
  59. McGrail, S. (2004). Boats of the World: From the Stone Age to Medieval Times. Oxford. Oxford University Press.
  60. Muhly, J. D. (2006). Geç Tunç Çağı Ege Dünyası’nda bakır ve tunç. In Ü. Yalçın, C. Pulak, R. Slotta (Eds.), Uluburun Gemisi 3000 Yıl Önce Dünya Ticareti. Ege Publications. 505-517.
  61. Negueruela, I. et al. (1995). Seventh-century BC Phoenician vessel discovered at Playa de la Isla, Mazarron, Spain. The International Journal of Nautical Archaeology Society, 24/3, 189-197.
  62. Noureddine, İ. (2010). New Light on the Phoenician Harbor at Tyre. NEA, Vol. 73, No 2/3, 176-181.
  63. Orsingher, A. (2016). The Ceramic Repertoire of Motya: Origins and Development between the 8th and 6th Centuries BC. Karthago Dialoge, Ed. F. Schön ve H. Töpfer, Tübingen, 283-314.
  64. Panagiotopoulos, D. (2011). The Stirring Sea. Conceptualizing Transculturality in the Late Bronze Age Eastern Mediterranean. Intercultural Contacts in the Ancient Mediterranean (OLA 202), Ed. K. Duistermaat ve I. Regulski, Peeters Publishers, Louvain, 31-51.
  65. Porter, B. W. (2016). Assembling the Iron Age Levant: The Archaeology of Communities, Polities, and Imperial Peripheries. Journal of Archaeological Research, Vol. 24, No. 4, 373-420.
  66. Quinn, J. C. (2018). In search of the Phoenicians, Princeton Universty Press, Princeton.
  67. Raban, A. & Kahanov, Y. (2003). Clay models of Phoenician vessels in the Hecht Museum at the University of Haifa, Israel. The International Journal of Nautical Archaeology, 32/1, 61-72.
  68. Raban-Gerstel, N. et al. (2008). Early Iron Age Dor (Israel): A Faunal Perspective. BASOR, No. 349, 25-59.
  69. Reece, K. (2005). The Phoenicians: Mysterious Sea Peaple (Ancient Civilizations), Rourke Pub Group Publishing.
  70. Renzullia, A. et al. (2019). “Pantelleria Island as a centre of production for the Archaic Phoenician trade in basaltic millstones: New evidence recovered and sampled from a shipwreck off Gozo (Malta) and a terrestrial site at Cádiz (Spain)”, Journal of Archaeological Science: Reports 24, 338-349.
  71. Sestier, J. M. (2017). Antikçağ’da Korsanlık, Çev. O. Adanır, Doğu Batı Yayınları, Ankara.
  72. Sherrat, S. (2000). Circulation of metals and the end of the Bronze Age in the Mediterranean. In C. F. E. Pare (Ed.), Metals Makes the World Go Round: the Supply and Circulation of Metals in Bronze Age Europe. Oxbow Books. 82-98.
  73. Smith, A. M. & Magdel le Roux (2013). The Phoenicians and the Dangers Inherent to Sailing on the Mediterranean Sea in Antiquity. Ekklesiastikos Pharos 95/24, 319-331.
  74. Stern, E. (1994).A Phoenician-Cypriote Votive Scapula from Tel Dor: A Maritime Scene. Israel Exploration Journal, Vol. 44, No. 1/2, 1-12.
  75. Stewart, A. & Martin, S. R. (2005). Attic Imported Pottery at Tel Dor, Israel: An Overview. BASOR, No. 337, 79-94.
  76. Stieglitz, R. R. (1984). Long-Distance Seafaring in the Ancient Near East. The Biblical Archaeologist, 47/3, 134-142.
  77. Theodoropoulou, T. (2018). To Salt or Not to Salt: A Review of Evidence for Processed Marine Products and LocalTraditions in the Aegean Through Time. Journal of Maritime Archaeology, Vol. 13, No. 3, Special Issue: The Bountiful Sea: Fish Processing and Consumption in Mediterranean Antiquity. Proceedings of theInternational Conference Held at Oxford, 6-8 September 2017, 389-406.
  78. Trakadas, A. (2005). The Archaeological Evidence for Fish Processing in the Western Mediterranean. Ancient Fishing and Fish Processing in the Black Sea Region. Ed. Tonnes Bekker-Nielsen, Aarhus University Press, 47-82.
  79. Treumann-Watkins B. (1992). Phoenicians in Spain. The Biblical Archaeologist, 55/ 1, 28-35.
  80. Tufanoğlu, H. E. (2017). Antikçağ’da Batı Anadolu’da Deniz Ticareti ve Limanlar, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  81. Tusa, V. (2000). Il santuario fenicio-punico di Mozia, detto di ‘Cappidazzu’. ACFP, IV, 1397-1417.
  82. Üçler, R. K. (2022). Erken Demir Çağı’ndan İtibaren (MÖ IX-VI. yüzyılda) Akdeniz’deki Fenike Kolonileşme Hareketleri. Cedrus X, 47-67.
  83. Wachsmann, S. (1998). Seagoing Ships and Seamanship in the Bronze Age Levant. Texas A&M University Press.
  84. Abdelhamid, S. (2015). Phoenician shipwrecks of the 8th to the 6th century B.C. On sea and ocean: new research on Phoenician seafaring, Ed. R. K. Pedersen, Proceedings of the symposio held in Marburg, June 23-25, 2011 at Archäologisches Seminar, Philipps-Universität Marburg, Marburger Beiträge zur Archäologie, Bd 2. Eigenverlag des Archäologischen Seminars der Philipps-Universität, Marburg, 1-9.
  85. Ballard, R. D. Stager, L.E., Master, D. et al. (2002). Iron Age Shipwrecks in Deep Water off Ashkelon, Israel. American Journal of Archaeology,, Vol. 106, No. 2, 151-168.
  86. Master, D. M. (2003). Trade and Politics: Ashkelon’s Balancing Act in the Seventh Century B. C. E. BASOR, No. 330, 47-64.