KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hadis Tetkikleri Dergisi / 2020 / Cilt: 18 - Sayı: 2

Şî‘î İsnâ‘aşeriyye Kaynaklarında Buhârî’ye ve el-Câmi‘u’s-sahîh’ine Yönelik Tenkitler

Kevser KESKİN
Sayfa
7–26
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kısaca ifade etmek gerekirse, bu çalışmada Şî‘î İsnâ‘aşeriyye kaynaklarında Buhârî’ye ve el-Câmi‘u’s-sahîh adlı eserine yönelik tenkitlerin ana hatlarıyla gösterilmesi ve her bir tenkidin genel bir değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm dünyasında geçmişten günümüze başlıca şu iki temel itikadî mezhep var olagelmiştir: Ehl-i sünnet ve Şî‘a.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birincisi, Buhârî’nin (v. 256/870) kitabı üzerinden dile getirilen fakat aslında tüm Sünnî hadis kaynaklarını ilgilendiren genel nite-likli eleştirilerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Kısaca ifade etmek gerekirse, bu çalışmada Şî‘î İsnâ‘aşeriyye kaynaklarında Buhârî’ye ve el-Câmi‘u’s-sahîh adlı eserine yönelik tenkitlerin ana hatlarıyla gösterilmesi ve her bir tenkidin genel bir değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis · Buhârî · el-Câmi‘u’s-sahîh

Özet

İslâm dünyasında geçmişten günümüze başlıca şu iki temel itikadî mezhep var olagelmiştir: Ehl-i sünnet ve Şî‘a. İhtilâf sebepleri tarihte kalmış olan bu iki mezhebin ayrılıklarının bugüne taşınmasını sağlayan, asırlar boyunca her iki mezhebe mensup âlimlerin yaptıkları çalışmalar ve inşa ettikleri düşünce örgüsüdür. İslâmî ilimlerin hemen her alanında Sünnî düşünceye tenkitler yönelten Şî‘î ulemâ, hadis alanında da birtakım eleştirilerde bulunmuştur. Buhârî’ye yönelik eleştiriler de çalışılan bu tür kaynaklar içinde hatırı sayılır bir yekûn oluşturmaktadır. Ulaşabildiğimiz kaynaklardan tespit edebildiğimiz kadarıyla el-Câmi‘u’s-sahîh’e yöneltilen eleştirileri üç grupta toplamak mümkündür. Birincisi, Buhârî’nin (v. 256/870) kitabı üzerinden dile getirilen fakat aslında tüm Sünnî hadis kaynaklarını ilgilendiren genel nite-likli eleştirilerdir. İkincisi, hadisçiliğine dair teknik tenkitler, üçüncüsü de Buhârî’nin kitabına aldığı bir kısım hadislerin muhtevalarına dair eleştirilerdir. Söz konusu rivâyetlerin tama-mını bu makalede zikretmek imkân dâhilinde olmamakla birlikte, eleştirilerin yoğunluk gösterdiği tenkit noktalardan bazılarına değinmek mümkündür. Kısaca ifade etmek gerekirse, bu çalışmada Şî‘î İsnâ‘aşeriyye kaynaklarında Buhârî’ye ve el-Câmi‘u’s-sahîh adlı eserine yönelik tenkitlerin ana hatlarıyla gösterilmesi ve her bir tenkidin genel bir değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KESKİN, K. (2020). Şî‘î İsnâ‘aşeriyye Kaynaklarında Buhârî’ye ve el-Câmi‘u’s-sahîh’ine Yönelik Tenkitler. Hadis Tetkikleri Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 2, 7–26. https://ajindex.com/articles/129462

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Abdulhayy el-Leknevi, er-Raf‘ ve’t-tekmîlfi’l-cerh ve’t-ta‘dîl (Kahire: Daru’s-selâm, 2009), s. 97-105.
  2. Abdullah Aydınlı, Hadis Istılahları Sözlüğü (İstanbul: İFAV, 2012), s. 304. Abdullâh el-Mâmekânî, Tenkîhu’l-makâl fî ilmi’r-ricâl (Necef: Müessesetü âli beytliihyai’l-türâs, 1349), I, 214-216. Abdurrahmân Bâkırzâde, “Sahîh-i Buhârî ve Tahrif-i Hakikat”, Tahkîkat-ı Kelâmî, 15 (1395/1975), s. 119-142. Abdussamed Şâkir, Nazra ‘âbire ilâ Sihâhi’s-sitte, (y.y.,ts.) s. 58. Abdülğaniy el-Meydânî el-Ğuneymî, Keşfu’l-iltibâs ammâ evredehu’l-imâm el-Buhârî ‘alâ ba‘di’n-nâs, thk. Abdulfettâh Ebû Ğudde, (Halep: Mektebetü’l-matbaâti’l-İslâmiyye, 1414/1993) Abdülhüseyn Abdülhâdî el-Ubeydî, Cevle fî Sahîhi’l-Buhârî –hivar beyne’l-‘akl ve’n-nakl- (Kum: Mektebetü’l-Fedek, 1430/2009), s. 81. Abdüsselâm el-Mübârekfûrî, Sîretü’l-İmâmi’l-Buhârî (Mekke: Dâru’l-‘ilmi’l-fevâid, 1422/2001), I, 349-353. Ahmad Snobar, “Esbâbu ‘Udûli’l-İmâm el-Buhârî ‘ani’t-Tahrîcli’l-İmâm Ca‘fer es-Sâdık fi Sahîhih”, Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), X/2, (2012), s. 41-60. Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalânî, Hedyü’s-sârî mukaddimetü Fethi’l-bârî, thk. Abdülkâdir Şeybetü’l-Hamd, (Riyad, 1421/2001), s. 6. Ahmet Tahir Dayhan, “İlk Dönem Hadis Tarihinde Manayla Rivâyet Meselesi”, İslâmî Araştırmalar Dergisi, XIII/1 (2000), s. 93-100.
  3. Ahmet Tahir Dayhan, Buhârî’ye Yöneltilen Bazı Tenkitler (Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995), s. 77-80. Ali Hüseyn el-Meylânî, Nefehâtü’l-ezhâr fi hulâsati akabâti’l-envâr (y.y, ts.), XV, 51-54. Ali Seccadîzâde, “Kâveşî der Câygahi Kur’ân der Câmi‘-i Buhârî”, Âmûzehâ-yı Kur’ânî 14 (1390/1970) s. 65-80. Ca‘fer es-Sübhânî, Külliyyât fî ‘ilmi’r-ricâl (Kum: Müessesetü’n-neşri’l-İslâmî, 1425/2004) s. 176-178. Celâluddîn es-Suyûtî, Tedrîbu’r-râvî fî şerhi Takrîbi’n-Nevevî (Kahire: Dâru’l-Hadis, 2004), s. 69-71. Cemal Sofuoğlu, “Muhammed Sâdık Necmî’nin Buhârî’ye Yönelttiği Bazı Tenkidler”, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (1989), s. 89-94. Cemal Sofuoğlu, “Şî‘a’nın Sahibiler Hakkındaki Bazı Görüşleri”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XXIV (1981), 533-538. Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hasen b. Alî et-Tûsî, İhtiyâru Ma‘rifeti’r-ricâl (Kum: Müessesetü’n-Neşri’l-İslâmî, 1427/2006), s. 404. Ebû Ca‘fer Muhammed b. Ya‘kûb el-Küleynî, el-Kâfî (Tahran: Dâru’l-kütübi’l-İslâmiyye, 1388/1968), I, 53)]. Ebu’l-Hüseyn Ahmed b. Ali en-Necâşî el-Esedî, Fihristu esmâi Mûsânnifi’ş-Şî‘a (Beyrut: Şeriketü’l-a‘lemîli’l-matbû‘â