Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 79

Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okulların dijital olgunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigating the relationship between teachers’ organizational identification levels and school digital maturity

Ahmet Can Abbak(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI NECATİBEY)0000-0001-9228-6875
Ahmet Ateş(Iğdır Borsa İstanbul İlkokulu)0009-0005-6760-5199
Nurullah Yazgönül(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI NECATİBEY)0009-0002-4790-8107
Sayfa
48–68
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okulların dijital olgunluk düzeylerinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüz eğitim örgütlerinde dijitalleşme, yalnızca öğretim süreçlerini değil, aynı zamanda çalışanların psikososyal deneyimlerini de dönüştürmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile görev yaptıkları okulların dijital olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okulların dijital olgunluk düzeylerinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Örgütsel özdeşleşme · Dijital olgunluk · Öğretmenler

Özet

Günümüz eğitim örgütlerinde dijitalleşme, yalnızca öğretim süreçlerini değil, aynı zamanda çalışanların psikososyal deneyimlerini de dönüştürmektedir. Öğretmenlerin kurumlarına yönelik aidiyet ve bağlılık duygularını ifade eden örgütsel özdeşleşme, okulların dijital dönüşüm kapasitesi ile birlikte ele alınması gereken önemli bir psikolojik yapıdır. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile görev yaptıkları okulların dijital olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, Adana ilinde görev yapan 412 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Veriler, Kalemci ve Tüzün tarafından Türkçeye uyarlanan tek faktörlü Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği ile Balyer ve arkadaşları tarafından Türkçeye uyarlanan Okulların Dijital Olgunluğu Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 paket programı kullanılmış; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okulların dijital olgunluk düzeylerinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Ayrıca okul türü ve öğretmenlik statüsüne göre dijital olgunluğun bazı alt boyutlarında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleri, örgütsel özdeşleşme ile dijital olgunluğun bazı alt boyutları arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları, dijital dönüşüm süreçlerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve aidiyet algılarıyla ilişkili olduğunu göstermekte; eğitim yönetimi alanında teknoloji ile örgütsel-psikolojik süreçler arasındaki etkileşimin daha kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract

In contemporary educational organizations, digitalization is transforming not only teaching processes but also the psychosocial experiences of employees. Organizational identification, which represents teachers' sense of belonging and commitment to their institution, is an important psychological construct that must be considered in conjunction with a school's digital transformation capacity. The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' organizational identification levels and schools' digital maturity levels, and to reveal whether these variables differ according to demographic factors. The study, which employed a descriptive survey model based on quantitative research methods, employed a purposive sampling strategy with maximum variation of 412 teachers working in the province of Adana. Data were collected using the single-factor structure Organizational Identification Scale adapted into Turkish by Kalemci and Tüzün and the School Digital Maturity Scale adapted by Balyer et al. Analyzes were conducted using SPSS 23 software and employed descriptive statistics, t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation, and multiple linear regression techniques. The findings indicated that teachers' organizational identification and digital maturity levels were moderate. Additionally, significant differences were found in certain dimensions of digital maturity based on school type and status. Correlation and regression results revealed positive and low-level relationships between organizational identification and certain sub-dimensions of digital maturity. The research emphasizes the impact of digital transformation processes on teacher engagement, suggesting that the interaction between technology and psychology should be examined more comprehensively in the field of educational administration.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Abbak, A. C., Ateş, A., Yazgönül, N. (2026). Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okulların dijital olgunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 79, 48–68. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1844141

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Abbak, A. C., & Özdemir, M. (2023). Liderlik yönelimi ve örgütsel özdeşleşme ilişkisinde psikolojik sözleşmenin aracı rolü: Adana ili örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 985-1016. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1321709
  2. Ashforth, B. E., Harrison, S. H., & Corley, K. G. (2008). Identification in organizations: An examination of four fundamental questions. Journal of Management, 34(3), 325-374.
  3. Balyer, A., Özcan, K., & Öz, Ö. (2023). Okulların dijital olgunluğu ölçeği uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1351-1369. https://doi.org/10.17679/inuefd.1135247
  4. Borlaug, S.B., Tellmann, S.M. & Vabø, A. (2023). Nested identities and identification in higher education institutions-the role of organizational and academic identities. High Educ 85, 359-377 (2023). https://doi.org/10.1007/s10734-022-00837-5
  5. Boros, S. (2008). Organizational identification: Theoretical and empirical analyses of competing conceptualizations. Cognition, Brain, Behavior, 12(1), 1-28.
  6. Boyalı, H. (2023). Türkiye’de vatandaş odaklı idare: E-devlet ötesi dijitalleşen kamu. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 6(2), 172-190. https://doi.org/10.38057/bifd.1325556
  7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Özcan., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayıncılık.
  8. Caena, F., & Redecker, C. (2019). Aligning teacher competence frameworks to 21st century challenges: The case for the European Digital Competence Framework for Educators (Digcompedu). European Journal of Education, 54(3), 356-369.
  9. Caldwell, R. (2012). Systems thinking, organizational change and agency: A practice theory critique of Senge's learning organization. Journal of Change Management, 12(2), 145-164.
  10. Creswell, J. W., & Sözbilir, M. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş. Nobel Yayıncılık.
  11. Dağ, E., & Akdağ, T. (2023). The relationship between classroom management skills and organizational identification. Journal of Social Science Education (JOSSE), 6(1), 57-78. https://doi.org/10.53047/josse.1288157
  12. Edwards, M.R, & Peccei, R. (2010) Perceived organizational support, organizational ıdentification, and employee outcomes: testing a simultaneous multifoci model. Journal of Personnel Psychology, 9, 17-26.
  13. European Commission. (2020). Digital Education Action Plan 2021-2027: Resetting education and training for the digital age. Publications Office of the EU.
  14. Gegenhuber, T., Logue, D., Hinings, C. R., & Barrett, M. (Eds.). (2022). Digital transformation and institutional theory. Emerald Publishing Limited. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson.
  15. Green, S. B. (1991). How many subjects does it take to do a regression analysis? Multivariate Behavioral Research, 26(3), 499–510.
  16. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
  17. İş, E., & Güçlü, E. (2024). Öğretmenlerin tükenmişlik deneyimi: Nedenler ve çözüm önerileri. International Journal of Mardin Studies, 5(1), 54-66.
  18. Jones, N., & Youngs, P. (2012). Attitudes and affect: Daily emotions and their association with the commitment and burnout of beginning teachers. Teachers College Record, 114(2), 1-36.
  19. Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel yayın dağıtım.
  20. Mael, F., & Ashforth, B. E. (1992). Alumni and their alma mater: A partial test of the reformulated model of organizational identification. Journal of Organizational Behavior, 13(2), 103-123.
  21. MEB, (2025). Öğretmen Sayısı. https://istatistik.meb.gov.tr/OgretmenSayisi/Index
  22. Nadkarni, S., & Prügl, R. (2021). Digital transformation: A review, synthesis and opportunities for future research. Management Review Quarterly, 72(2), 343–372. https://doi.org/10.1007/s11301-020-00185-7
  23. OECD. (2020). Back to the future of education: Four OECD Scenarios for schooling, educational research and ınnovation. OECD Publishing.
  24. OECD. (2020). Education responses to COVID-19: Embracing digital learning and online collaboration. Paris: OECD Publishing.
  25. Özsarı, Ö., & Kara, E. (2024). Organizational identification in diverse groups of teachers. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 14(1), 10-20. https://doi.org/10.17984/adyuebd.1466275
  26. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage.
  27. Rasdiana, Wiyono, B. B., Imron, A., Rahma, L., Arifah, N., Azhari, R., Elfira, Sibula, I., & Maharmawan, M. A. (2024). Elevating teachers’ professional digital competence: synergies of principals’ instructional e-supervision, technology leadership and digital culture for educational excellence in digital-savvy era. Education Sciences, 14(3), 266.
  28. Riketta, M. (2005). Organizational identification: A meta-analysis. Journal of Vocational Behavior, 66(2), 358-384. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2004.05.005
  29. Sincer, S. (2025). Dijital liderlik. Eğitim & Bilim 2025-I, 17.
  30. Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2011). Teacher job satisfaction and motivation to leave the teaching profession: Relations with school context, feeling of belonging, and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 27(6), 1029-1038.
  31. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
  32. Taşdan, M. (2015). Elementary school teachers’ perception of organizational identification. Education and Science, 40(180), 327-342. https://doi.org/10.15390/EB.2015.2442
  33. Timotheou, S., Miliou, O., Dimitriadis, Y., Sobrino, S. V., Giannoutsou, N., Cachia, R., Monés, A. M., & Ioannou, A. (2023). Impacts of digital technologies on education and factors influencing schools' digital capacity and transformation: A literature review. Education and İnformation Technologies, 28(6), 6695-6726.
  34. Turner, J. C. (1996). Henri Tajfel: an introduction. Social groups and identities: Developing the legacy of Henri Tajfel, 1, 23.
  35. van Gils, S., Hogg, M.A., Van Quaquebeke, N. (2017). When organizational identification elicits moral decision-making: a matter of the right climate. J Bus Ethics 142, 155–168 https://doi.org/10.1007/s10551-015-2784-0
  36. Van Knippenberg, D., & Sleebos, E. (2006). Organizational identification versus organizational commitment: Self-definition, social exchange, and job attitudes. Journal of Organizational Behavior, 27(5), 571-584.
  37. Weisman, H., Wu, C.-H., Yoshikawa, K., & Lee, H.-J. (2023). Antecedents of organizational ıdentification: A review and agenda for future research. Journal of Management, 49(6), 2030-2061.
  38. Wang, L. (2024). The influence of organizational justice, organizational identity, and teacher self-efficacy on teaching effectiveness in vocational-technical high schools of Guangzhou City, China. Uniglobal Journal of Social Sciences and Humanities, 3(2). https://doi.org/10.53797/ujssh.v3i2.4.2024
  39. Yurtsever, M. & Yurtsever, G. (2024). Türkiye’deki okulların dijital olgunluğu ve dijital dönüşüm adımları. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi (UENAMAD), 3(2), 119-128.