KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Mavi Atlas / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

The Joy Luck Club’ın Türkçe Çevirisi Yoluyla Göçmen Kültürünün Aktarımı

Transmission of Immigrant Culture through the Turkish Translation of the Joy Luck Club

Ayşe Bilge Topaloğlu(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ)0009-0003-7059-4625
Giray Fidan(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5002-9253
Sayfa
147–164
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın sonucunda, çevirmenin Çin kültürüne ait ögelerin çevirisinde çoğunlukla “yabancılaştırma” stratejisini uyguladığı, ancak bazı durumlarda, özellikle melez kültürel unsurları hedef kültüre aktarma güçlüğünden dolayı “yerlileştirme” stratejisine başvurduğu gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde yoğun bir şekilde yaşanan göç hareketleri bizi melez kültüre sahip insanları anlamaya yöneltmiş, bunun sonucunda kültür odaklı çevirinin önemi artmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, göçmenlere ait melez kültürlerin farklı toplumlara aktarımının bir örnek eser aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın sonucunda, çevirmenin Çin kültürüne ait ögelerin çevirisinde çoğunlukla “yabancılaştırma” stratejisini uyguladığı, ancak bazı durumlarda, özellikle melez kültürel unsurları hedef kültüre aktarma güçlüğünden dolayı “yerlileştirme” stratejisine başvurduğu gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Göçmen edebiyatı · Melez kültür · Çinli-Amerikalı

Özet

Günümüzde yoğun bir şekilde yaşanan göç hareketleri bizi melez kültüre sahip insanları anlamaya yöneltmiş, bunun sonucunda kültür odaklı çevirinin önemi artmıştır. Bu çalışmada, göçmenlere ait melez kültürlerin farklı toplumlara aktarımının bir örnek eser aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Bu incelemeyle, göç olgusunun sonuçlarından biri olan melez kültürel unsurların çevirisinde karşılaşılan durumlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Çinli bir göçmen ailenin kızı olan ve “Çinli-Amerikalı” olarak adlandırılan, melez bir kimliğe sahip olan yazar Amy Tan’in The Joy Luck Club adlı romanı ve Mehmet Doğan tarafından Talih Kuşu adıyla Türkçeye aktarılan çevirisi örnek olarak seçilmiştir. Öncelikle kaynak eser, Peter Newmark’ın kültürel unsurlar sınıflandırmasına göre analiz edilmiştir. Eserin çevirisi ise, Lawrence Venuti’nin “yerlileştirme” ve “yabancılaştırma” olarak adlandırdığı makro çeviri stratejileri ile Eirlys E. Davies’in “koruma”, “ekleme”, “yaratma”, “küreselleştirme”, “yerelleştirme”, “çıkarma” ve “değiştirme” olan mikro çeviri stratejileri doğrultusunda incelenmiş olup, çevirmenin süreç içerisindeki tercihleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, çevirmenin Çin kültürüne ait ögelerin çevirisinde çoğunlukla “yabancılaştırma” stratejisini uyguladığı, ancak bazı durumlarda, özellikle melez kültürel unsurları hedef kültüre aktarma güçlüğünden dolayı “yerlileştirme” stratejisine başvurduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgular, kültürel kimliklerin çeviri sürecinde nasıl yeniden biçimlendiğini göstermesi açısından önem taşımaktadır. Ayrıca bu çalışma, kültürlerarası iletişimde çevirmenin rolünün yalnızca dilsel aktarım değil, aynı zamanda kültürel arabuluculuk işlevi taşıdığını da vurgulamaktadır.

Abstract

The growing intensity of migration flows in today’s world has shifted attention toward hybrid cultural identities, resulting in an increased emphasis on culture-oriented translation. In this study, it is aimed to examine the transfer of hybrid cultures of immigrants to different societies through a case study. Also, it is tried to reveal the difficulties encountered in the translation of hybrid cultural elements, which is one of the consequences of the phenomenon of migration. In the study, the novel The Joy Luck Club by author Amy Tan, who is the daughter of a Chinese immigrant family and has hybrid identity called "Chinese-American", and its translation into Turkish by Mehmet Doğan under the name Talih Kuşu were selected as examples. First, the source text was analyzed according to Peter Newmark's classification of cultural elements. The translation of the text was examined in line with Lawrence Venuti's macro strategies called "domestication" and "foreignization" and the translation was analyzed in accordance with Eirlys E. Davies’s micro translation strategies of “preservation,” “addition,” “creation,” “globalization,” “localization,” “omission,” and “transformation,” and the translator’s choices throughout the process were evaluated. The study concluded that the translator mostly employed the "foreignization" strategy when translating elements of Chinese culture, but in some cases, particularly due to the difficulty of translating hybrid cultural elements into the target culture, the translator employed the "localization" strategy. Moreover, this study emphasises that the translator’s role in intercultural communication is not limited to linguistic transfer, but also involves a function of cultural mediation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Topaloğlu, A. B., Fidan, G. (2026). The Joy Luck Club’ın Türkçe Çevirisi Yoluyla Göçmen Kültürünün Aktarımı. Mavi Atlas, Cilt: 14 Sayı: 1, 147–164. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1815058

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Adams, B. (2008). Asian American literature. Edinburgh University Press.
  2. Aixelà, J. F. (1996). Culture-specific items in translation In R. Álvarez & M. C.-Á. Vidal (Eds.), Translation, power, subversion (pp. 52–78). Multilingual Matters.
  3. Akgün, A. (2015). Edebiyatımızda göç ve göçmen edebiyatları üzerine bir değerlendirme. Göç Dergisi, 2(1), 71–88.
  4. Armoğlu, F. (2013). 19. yüzyıl siyasi tarihi. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  5. Asutay, H., & Çarıkçı, T. (2015). Göçün ellinci yılında Almanya’da yükselen değer: Türk-Alman göçmen yazını. Humanitas: Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 17–32.
  6. Barry, P. (2002). Beginning theory: An introduction to literary and cultural theory. Manchester University Press.
  7. Bhabha, H. (2016). Kültürel konumlanış (T. Uluç, Çev.). İnsan Yayınları. (Orijinal eser 1994 yılında yayımlandı).
  8. Brisset, A. (1990). The search for a native language. In L. Venuti (Ed.), The translation studies reader (pp. 343– 375). Routledge.
  9. Cengiz, S. (2010). Göç, kimlik ve edebiyat. Journal of World of Turks, 2(3), 188–190.
  10. Davies, E. E. (2003). A goblin or a dirty nose? The treatment of culture-specific references in translations of the Harry Potter books. The Translator, 9(1), 65–100. https://doi.org/10.1080/13556509.2003.10799146
  11. Doctorow, E. L. (1975). Ragtime. Random House.
  12. Elaine Kim, H. (1984). Asian American writers: A bibliographical review. American Studies International, 22(2), 41–78. https://www.jstor.org/stable/41278723
  13. Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
  14. Karabulut, M., & Biricik, İ. (2017). Postmodern edebiyatın “ne”liği. Hikmet: Akademik Edebiyat Dergisi, (Özel Sayı), 34–45.
  15. Kluckhohn, F. R., & Strodtbeck, F. L. (1961). Variations in value orientations. Row, Peterson.
  16. Krumney, D. (2006). Displacing the nation: Contemporary literature by and about immigrants. Caliban: French Journal of English Studies, (19), 1–15. https://doi.org/10.4000/caliban.2486
  17. Lyotard, J. F. (1997). Postmodern durum (A. Aksoy, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  18. Maden Kalkan, Ç. (2024). Modernleşirken: Çin’de bilimsel metin çevirilerinin gelişimi (1644-1911). Selenge Yayınları.
  19. Maden Kalkan, Ç. (2025). Çin’de çeviri. Gece Kitaplığı Yayınları.
  20. Muller, H. G. (2008). New strangers in paradise: The immigrant experience and contemporary American fiction. University Press of Kentucky.
  21. Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Pergamon Press.
  22. Pourjafari, F., & Vahidpour, A. (2014). Migration literature: A theoretical perspective. The Dawn Journal, 3(1), 680– 691.
  23. Said, E. (1994). Culture and imperialism. Vintage Books.
  24. Shayegan, D. (1991). Yaralı Bilinç: Geleneksel Toplumlarda Kültürel Şizofreni. (H. Bayrı, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal eser 1989 yılından yayımlandı).
  25. Tan, A. (1989). The joy luck club. Vintage Books.
  26. Tan, A. (1994). Talih kuşu (M. H. Doğan, Çev.). Can Yayınları. (Orijinal eser 1989 yılında yayımlandı).
  27. Tan, A. (2006). Mother tongue. University of Missouri–St. Louis. https://www.umsl.edu/~alexanderjm/Mother%20Tongue%20by%20Tan.pdf
  28. Uyanık, G. (2003). Tartışmaların odağında yer alan bir yazın: “Göçmen yazını.” Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (22), 113–120.
  29. Venuti, L. (2001). Strategies of translation. In M. Baker (Ed.), Encyclopedia of translation studies (pp. 240–244). Routledge.
  30. Yılancıoğlu, S. (2015). Günümüzün göç edebiyatı nedir? In G. Şeker, A. Tilbe, M. Ökmen, P. Yazgan, D. Eroğlu & İ. Sirkeci (Eds.), Turkish Migration Conference 2015 Proceedings (ss. 512-520). Transnational Press London.
  31. Yılmaz, A. (2014). Uluslararası göç: Çeşitleri, nedenleri ve etkileri. Turkish Studies, 9(2), 1685–1704.
  32. Yücel, F. (2007). Çeviri tarihi. Çeviribilim Yayınları.
  33. Zengin, D. (2000). Göçmen edebiyatında yeni bir yazar: Mehmet Kılıç ve “Fühle Dich Wie Zu Hause” adlı romanı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 40(3-4), 103–128.
  34. Zohar, I. E. (1996). The role of literature in the making of the nations of Europe: A socio-semiotic study. Applied Semiotics, 1(1), 39–59.