Dergiler / Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 1

Genel İşlem Koşullarının Kişilik Hakkı Kapsamında Değerlendirilmesi

Sayfa
403–440
Yayın Tarihi
2013-06-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durumda ki ş ilik hakk ı n ı n ihlaline ili ş kin yapt ı r ı m ı n m ı  genel i ş lem ko ş ullar ı na ili ş kin yapt ı r ı mlar ı n m ı uygulanaca ğ ı  konusu gündeme gelir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çal ı ş mam ı z 6098 say ı l ı  Türk Borçlar Kanunu ile tüm sözle ş melerde uygulama alan ı  bulan genel i ş lem ko ş ullar ı n ı n ki ş ilik hakk ı  kapsam ı nda de- ğ erlendirilmesine ili ş kindir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kural olarak sözle ş me taraflar ı  sözle ş me hü- kümlerini belirlemede özgür olsalar da sözle ş me özgürlü ğ ünün s ı n ı rland ı r ı l- d ı ğ ı  durumlar mevcuttur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durumda ki ş ilik hakk ı n ı n ihlaline ili ş kin yapt ı r ı m ı n m ı  genel i ş lem ko ş ullar ı na ili ş kin yapt ı r ı mlar ı n m ı uygulanaca ğ ı  konusu gündeme gelir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:genel işlem koşulları · kişilik hakkı · sözleşme özgürlüğü

Özet

Çal ı ş mam ı z 6098 say ı l ı  Türk Borçlar Kanunu ile tüm sözle ş melerde uygulama alan ı  bulan genel i ş lem ko ş ullar ı n ı n ki ş ilik hakk ı  kapsam ı nda de- ğ erlendirilmesine ili ş kindir. Kural olarak sözle ş me taraflar ı  sözle ş me hü- kümlerini belirlemede özgür olsalar da sözle ş me özgürlü ğ ünün s ı n ı rland ı r ı l- d ı ğ ı  durumlar mevcuttur. Bu s ı n ı rlar aras ı nda yerini alan genel i ş lem ko ş ullar ı , bir sözle ş me yap ı l ı rken düzenleyenin, ileride çok say ı da benzer sözle ş me- de kullanmak üzere, önceden ve tek ba ş ı na haz ı rlad ı ğ ı  ve kar ş ı  tarafa sundu ğ u sözle ş me hükümleri olarak tan ı mlanmaktad ı r. Sözle ş me özgürlü ğ ünün bir di ğ er s ı n ı r ı  ise ki ş ilik hakk ı  taraf ı ndan çizilmektedir. Taraflar, sözle ş me hü- kümleri ile birbirlerinin ki ş ilik hakk ı n ı  ihlal edemezler. Bir sözle ş mede yer alan hüküm, taraflardan birinin ki ş ilik hakk ı n ı  ihlal ederken ayn ı  zamanda genel i ş lem ko ş ulu kapsam ı nda da yer alabilir. Bu durumda ki ş ilik hakk ı n ı n ihlaline ili ş kin yapt ı r ı m ı n m ı  genel i ş lem ko ş ullar ı na ili ş kin yapt ı r ı mlar ı n m ı uygulanaca ğ ı  konusu gündeme gelir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Görgeç, B. (2013). Genel İşlem Koşullarının Kişilik Hakkı Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 1, 403–440. https://ajindex.com/articles/1289911

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. ALTOP Atilla, Genel İşlem Koşulları, Türk Borçlar Kanunu Sempoz- yumu Makaleler-Tebliğler, İstanbul 2012, Derleyen Doç. Dr. M. Murat İn- ceoğlu, (ALTOP, Sempozyum) (27-44)
  2. ALTOP Atilla, Türk Borçlar Kanunu Tasarısı’ndaki Genel İşlem Ko- şulları Düzenlemesi, Prof. Dr. Ergon Çetingil ve Prof. Dr. Rayegan Kender’e Armağan, İstanbul 2007, s. 1, (Makaleye internet aracılığı ile ulaşılmıştır. İnternet Erişimi: http://demirdemirhukuk.com/AA-Makale2.pdf, Erişim Ta- rihi: 20.03.2012)
  3. ANTALYA O. Gökhan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na Göre Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1, İstanbul 2012
  4. Aquis Group, Principles of The Existing EC Contract Law (Aquis Principles), Contract I, Pre-contractual Obligations, Conclusion of Contract, Unfair Terms, München 2007
  5. ARIKAN Mustafa, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda Genel İşlem Koşulları, Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Özel Hukuk Sempozyumu Özel Sayı- sı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümlerinin Değerlendirilmesi Sem- pozyumu (3-4 Haziran 2011), İstanbul 2011 (69-74)
  6. ATAMER Yeşim M., Sözleşme Özgürlüğünün Sınırlandırılması Soru- nu Çerçevesinde Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi, İstanbul 2001 (ATAMER, Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi)
  7. ATAMER Yeşim, Genel İşlem Şartlarının Denetiminde Yeni Açılım- lar, Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu İçin Armağan, Ankara 2004, (ATAMER, Armağan)
  8. ATAMER Yeşim, Yeni Türk Borçlar Kanunu Hükümleri Uyarınca Genel İşlem Koşullarının Denetlenmesi-TKHK m. 6 ve TTK m. 55 f. 1, (f) ile Karşılaştırmalı Olarak, Türk Hukukunda Genel İşlem Şartları Sempoz- yumu, Ankara 2011, (ATAMER, Sempozyum) (7-73)
  9. AYAN Mehmet, Borçlar Hukuku (Genel Hükümler), Konya 2010
  10. AYRANCI Hasan, Sözleşme Kurma Zorunluluğu, AÜFHD, C.52, S. 3, Ankara 2003, (229-252)
  11. BAŞ Ece, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda Genel İşlem Koşulu Kavramı ve İçerik Denetimi, Prof. Dr. Mustafa Dural’a Armağan, İstanbul 2013, (276-306)
  12. BAŞALP Nilgün, Sözleşme Özgürlüğünün Sözleşme Adaletinin Sağ- lanması Amacıyla Hâkimin Müdahalesi Yoluyla Korunması: İçerik Deneti- minin Hukuki Temelleri Hakkında Bazı Değerlendirmeler, Prof. Dr. Şener Akyol’a Armağan, İstanbul 2011
  13. BAŞPINAR Veysel, Borç Sözleşmelerinin Kısmi Butlanı, Ankara 1998, (Kısmi Butlan)
  14. BAŞPINAR Veysel, Kişilik Hakkı Açısından Kelepçeleme Sözleşmele- ri, ABD, Y. 56, S. 1, Ankara 1999 (17-34)
  15. COLLINS Hugh, The Impact of The Human Rights Law on Contract Law in Europe, University of Cambridge Faculty of Law Legal Studies Re- search Paper Series, Paper No. 13/2011, Nisan 2011, s. 5 vd., http://www.ssrn.com/abstract=1837429 (Erişim Tarihi 16.03.2012)
  16. ÇELİK Nuri, İş Hukuku Dersleri, İstanbul 2010
  17. EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 2010
  18. HATEMİ Hüseyin/GÖKYAYLA Emre, Borçlar Hukuku Genel Bö- lüm, İstanbul 2011
  19. HAVUTÇU Ayşe, Açık İçerik Denetimi Yoluyla Tüketicinin Genel İş- lem Şartlarına Karşı Korunması, İzmir 2003
  20. HELVACI Serap, Gerçek Kişiler, İstanbul 2012, (HELVACI, Kişiler) HELVACI Serap, Türk ve İsviçre Hukuklarında Kişilik Hakkını Koruyucu Davalar (MK m. 24/a fıkra I/İMK m. 28/a fıkra I), İstanbul 2001
  21. İNAL H. Tamer, Borca Aykırılık ve Sonuçları, İstanbul 2009
  22. KILIÇOĞLU Ahmet M., Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Yeni Borçlar Kanunu’na Göre Hazırlanmış), Ankara 2011
  23. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU Necip/HATEMİ Hüseyin/SEROZAN Rona/ARPACI Abdülkadir, Borçlar Hukuku Genel Bölüm, Birinci Cilt, KOCAYUSUFPAŞAOĞLU Borçlar Hukukuna Giriş, Hukuki İşlem, Söz- leşme, İstanbul 2010, (KOCAYUSUFPAŞAOĞLU)
  24. KUNTALP Erden, Bankalar ve Genel İşlem Koşulları, Türk Hukukun- da Genel İşlem Şartları Sempozyumu, Ankara 2011, s. 81-102
  25. OĞUZMAN M. Kemal/ÖZ Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1, 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanunu’na Göre Güncellenip, Genişle- tilmiş 9. Bası, İstanbul 2011
  26. ÖZ Turgut, Tüketici Hukuku Bakımından Genel İşlem Şartları, http://www.iku.edu.tr/TR/iku_gunce/HukukC1S1_2/HukukGunceC1S1_ 128.pdf, Erişim Tarihi: 16 03 2012 (128-151)
  27. ÖZSUNAY Ergun, Gerçek Kişilerin Hukuki Durumu, İstanbul 1979
  28. REHBINDER Manfred, Genel İşlem Şartları ve Tüketicinin Korunma- sı, Genel İşlem Şartları Hukukunun Düzenlenmesine İlişkin Yeni Alman Yasası Üstüne (Çev. TEOMAN Ömer), Ord. Prof. Dr. Ernst E. Hirsch’e Armağan, İÜHFM, C. XLII, S. 1-4, İstanbul 1977, (641-653)
  29. REİSOĞLU Safa, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 1.7.2012’de yü- rürlüğe girecek olan Türk Borçlar Kanunu’ndaki değişikliklerde işlenerek güncelleştirilmiş ve genişletilmiş 22. Bası, İstanbul 2011
  30. SEROZAN Rona, Karşılıklı Sözleşmelerde Baştan Dayatılmış veya Son- radan Oluşmuş Edimler Arası Dengesizliğin Uyarlama Yoluyla Düzeltilmesi, Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman’ın Anısına Armağan, İstanbul 2000, (1013-1030)
  31. SİRMEN Lale, Tüketici Sözleşmelerindeki Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi, Türk Hukukunda Genel İşlem Şartları Sempozyumu, Ankara 2011, s. 109-134
  32. SÜZEK Sarper, İş Hukuku, İstanbul 2010
  33. TEKİNAY S. Sulhi/AKMAN Sermet/BURCUOĞLU Haluk/ALTOP Atilla, Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1993
  34. TEKİNAY Selahattin Sulhi, Medeni Hukukun Genel Esasları ve Gerçek Kişiler Hukuku, İstanbul 1992, (TEKİNAY, Kişiler)
  35. TOPUZ Murat, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Genel İşlem Koşullarında Kapsam (Yürürlük) Denetimi, Prof. Dr. Mustafa Dural’a Armağan, İstanbul 2013, (1138-1174)
  36. YALÇIN Onur, Banka Kredi Sözleşmelerindeki Genel İşlem Şartlarının Geçerliliği, Ankara 2006
  37. Kazancı İçtihat Bilgi Bankası