Dergiler / Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 22 Sayı: 3 Özel Sayı

ALMAN HUKUKUNDA RUHSAT DIŞI İLAÇ KULLANIMI

Ünsal Dönmez(YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, ÖZEL HUKUK BÖLÜMÜ, MEDENİ HUKUK ANABİLİM DALI)
Sayfa
931–952
Yayın Tarihi
2016-12-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede Alman ilaç hukukunun yasal gelişimi incelenecek, ruhsat dışı ilaç kullanımının tanımı yapılarak, benzer kavramlarla arasındaki ayrıma değinilecek ve neden ruhsat dışı ilaç kullanımına başvurulduğu anlatılacak, son olarak da Alman hukuku açısından durumun nasıl değerlendirdiği ifade edilerek çözüm önerilerinden bahsedilecektir. 

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:  Günümüzde ruhsat dışı ilaç kullanımı oldukça yaygındır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle kanser tedavilerinde bu yönteme sıkça başvurulduğu gözlemlenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede Alman ilaç hukukunun yasal gelişimi incelenecek, ruhsat dışı ilaç kullanımının tanımı yapılarak, benzer kavramlarla arasındaki ayrıma değinilecek ve neden ruhsat dışı ilaç kullanımına başvurulduğu anlatılacak, son olarak da Alman hukuku açısından durumun nasıl değerlendirdiği ifade edilerek çözüm önerilerinden bahsedilecektir. 
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Off Label Use · AMG (Alman İlaç Kanunu) · Sorumluluk

Özet

  Günümüzde ruhsat dışı ilaç kullanımı oldukça yaygındır. Özellikle kanser tedavilerinde bu yönteme sıkça başvurulduğu gözlemlenmektedir. Bu da bir takım hukuki sorunları beraberinde getirmektedir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı ilaç uygulama kılavuzu, endikasyon dışı ilaç kullanımını bir takım şartlara bağlamakta ve bunun dışındaki uygulamaları, TCK’nın insan üzerinde deney yapma suçu hükmü çerçevesinde işlem yapılacağını belirtmekte, ancak özel hukuk ve sosyal güvenlik hukuku  açısından ortaya çıkacak uyuşmazlıkların nasıl çözümleneceği konusunda suskun kalmaktadır. Bu nedenle Alman özel hukuku ve sosyal güvenlik hukuku açısından konunun incelenmesi, Türk hukukunda bu boşluğun nasıl doldurulacağı hususunda yardımcı olacaktır. Makalede Alman ilaç hukukunun yasal gelişimi incelenecek, ruhsat dışı ilaç kullanımının tanımı yapılarak, benzer kavramlarla arasındaki ayrıma değinilecek ve neden ruhsat dışı ilaç kullanımına başvurulduğu anlatılacak, son olarak da Alman hukuku açısından durumun nasıl değerlendirdiği ifade edilerek çözüm önerilerinden bahsedilecektir. 

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dönmez, Ü. (2016). ALMAN HUKUKUNDA RUHSAT DIŞI İLAÇ KULLANIMI. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 22 Sayı: 3 Özel Sayı, 931–952. https://ajindex.com/articles/1289607

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. BECKER, Joachim, Off-Label-Use: Arzneimittelversorgung in der gesetzlichen Krankenkassenur bei Todesgefahr?, SGb 2004, S. 594 – 599
  2. Boedenfeld, E. A./ Weißbach L., Off – Label – Verordnungen in der Onkologie, Bundesgesundheitsblatt 2003, S. 462 – 466
  3. Brockmeyer, N. H./ Reinmann, G./Heidelmann, U., Off-Label-Use bei der HIV Behandlung, Bundesgesundheitsblatt 2003, S. 875 – 880
  4. Bruns, J./Herz, E., Off-Label-Use aus Sicht der gesetzlichen Krankenkassen, Bundesgesundheitsblatt 2003, S. 447 – 482
  5. Dettling, Heinz – Uwe, Grundrechte, neue Behandlungsmethoden und Grenzen der Rationierung in der GKV – Anmerkung zu BVerfG vom 6.12.2005 – 1 BvR 347/98, GesR 2006, S. 97 – 106
  6. Deutsch, Erwin/ Spickhoff, Andreas, Medizinrecht: Arztrecht, Arzneimittelrecht, Medizinproduktrecht und Transfusionsrecht, Göttingen und Regensburg 6. neubearb. und erw., Auflage 2008
  7. Deutsch, Erwin/ Lippert, Hans-Dieter, Kommentar zum Arzneimittelgesetz (AMG), 3. Auflage 2011
  8. Dieners, Peter/ Reese, Ulrich, Handbuch des Pharmarechts, Düsseldorf 1. Auflage, 2010
  9. Dierks, Christian Juristische Implikation von Leitlinien, Deutsche Medizinische Wochenschrift 2003, 128: 815 - 819
  10. Dierks, Christian Juristische Implikationen von Leitlinien, Deutsche Medizinische Wochenschrift 2003, S. 815 – 819
  11. Engelmann, Christina/ Meurer, Friederike/ Verhasselt, Bettina, Lösungsansätze für die Problematik der Off-Label- Therapie mit Arzneimitteln – zugl. Eine Anmerkung zum Sandoglobulin – Urteil des BSG V vom 19.3.2002, NZS 2003, S. 70 – 76
  12. Freund, Angelika, Die zulassungsüberschreitende Anwendung von Humanarzneimitteln (Off-Label-Use) in Deutschland – Pharmazeutische Unternehmer, Patienten und Versicherte im Spannungsfeld von Arzneimittel-, und Sozialrecht sowie zivil- und strafrechtliches Haftungsrecht, PharmR 2004, S. 275 – 300
  13. Fuhrmann, Stefan/ Klein, Bodo/ Fleischfresser,Andreas, Arzneimittelrecht, Berlin/Bonn/Köln 1. Auflage, 2010
  14. Gleiter, C.H./ Schwoerer, P./ Bucheler, R., Off – Label – Verordnungen in der Pädiatrie, Bundesgesundheitsblatt 2003, S. 467 – 476
  15. Goecke, Klaus Der Regress gegen den Vertragsarzt wegen unwirtschaftlicher Verordnungen von Leistungen im Einzelfall, MedR 2002, S. 442 – 448
  16. Hart, Dieter/ Mühlbauer, Bernd, Unsicherheit in der Pädiatrie durch Off-Label-Use von Arzneimitteln, Zeitschrift für Evidenz, Fortbildung und Qualität im Gesundheitswesen, 2008, S. 37 – 43
  17. Hart, Dieter, Der regulatorische Rahmen der Nutzenbewertung:Vom Arzneimittelrecht zum HTA-Recht, MedR 2004, S. 469 – 481,
  18. Hart, Dieter, Spannungen zwischen dem Haftungs-, Arzneimittel- und Sozialrecht, MedR 2002, S. 321 – 326
  19. Hauck, Ernst, „Off-Label-Use“ in der Rechtsprechung des BSG, Arzneimittel und Recht 2006, 147 – 152.
  20. Henning, Klaus J., Der Nachweis der Wirksamkeit von Arzneimitteln, NJW 1978, 1671-1677.
  21. Katzenmaier, Christian, Aufklärung über neue medizinische Handlungsmethoden –„Robodoc“, NJW 2006, S. 2738 – 2740
  22. König, Christian/ Müller, Eva Maria, Haftungsrechtliche Maßstäbe beim „Off-Off“ Off- Label- Use trotz Verfügbarkeit eines indikationsspezifischen zugelassenen Arzneimittels, MedR 2008, S. 190 – 202
  23. Kramer, Birgit/ Heinemann, Antje –Katrin, Arzneimittelforschung für Kinder in Europa – ein Ausblick, PharmR 2006, S. 22 – 28 Kreikebohm, Ralf, Kommentar zum Sozialrecht, Braunschweig 2. Auflage 2011
  24. Kügel, Wilfried/ Müller, Rolf-Georg/ Hofmann, Hans-Peter, Arzneimittelgesetz Kommentar, Stuttgart/München/Bonn 1. Auflage 2012
  25. Laufs, Adolf/ Kern, Bernd Rüdiger, Handbuch des Arztrechts, Heidelberg 4. neubearb. Auflage 2010
  26. Litz, Annegret, Off-Label-Use von Arzneimitteln – Von der Produkt zur Dienstleistungssicherheit, Jena 2010
  27. Ludwig, W.-D.Müller-Oerlinghausen/ B.Willich, S. N, Off – Label – Verordnung – Soll und kann sie begrenzt werden?, Bundesgesundheitsblatt 2003, S. 455 – 457
  28. Mühlau, Gerhard/ Wartensleben, Herbert, Erfahrungen eines niedergelassenen Neurologen mit „Off-Label-Use“ und juristischen Konsequenzen, PharmR 2006, 84 – 86
  29. Müller-Kempe, Susan, Der bestimmungsgemäße Gebrauch von Arzneimitteln gemäß § 84 Arzneimittelgesetz unter besonderer Berücksichtigung der Produzentenhaftung, Baden – Baden 1. Auflage, 2010
  30. Prütting, Dorothea, Fachanwaltskommentar Medizinrecht, Köln, 2. Auflage 2012
  31. Rehmann, Wolfgang Arzneimittelgesetz, München 1. Auflage 1999
  32. Schnapp, Friedrich E./ Wigge, Peter, Handbuch des Vertragsarztrechts, Bochum und Münster 2. Auflage 2006
  33. Schwartz, P.J., The legal implication of medical guidelines, European Heart Journal 1999, S. 1152 – 1157
  34. Schwertfeger, Gunther, Die Bindungswirkung der Arzneimittelzulassung, Baden – Baden 1. Auflage 1983
  35. Voegeler, Marcus, Die Haftung des Arztes bei der Anwednung neuartiger und umstrittener Heilmethoden nach der neuen Rechtsprechung des BGH, MedR 2008, S. 697 – 707
  36. Wartensleben, Herbert, Zulassungserweiterung von Amtswegen als Folge der restriktiven sozialgerichtlichen Rechtsprechung zur fehlenden Verordnungsfähigkeit zu Lasten der GKV bei Off-Label-Use, PharmR 2002, 128 129
  37. Wienke, Albrecht, Leitlinien als Mittel der Qualitätssicherung in der medizinischen Versorgung, MedR 1998, S. 172 – 174
  38. Wigge, Peter Zur Vorgreiflichkeit der Arzneimittelzulassung in der GKV – Verordnungsrechtliche Konsequenzen aus der BSG – Entscheidung zum sog. „Off-Label-Use“ PharmR 2002, 305 – 309 und PharmR 2002, 348 – 355
  39. Hart, Dieter, Spannungen zwischen dem Haftungs-, Arzneimittel- und Sozialrecht, MedR 2002, S. 321 – 326
  40. Schwartz, P.J., The legal implication of medical guidelines, European Heart Journal 1999, S. 1152 – 1157