Bu makalede, mukayeseli hukuk sistemlerinde belirli değerin altındaki uyuşmazlıkların ne şekilde çözümlendiği irdelenecek ve hukukumuz bakımından genel hatları çizilen bir öneride bulunulacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Belirli değerin altındaki uyuşmazlıkların yazılı yargılama usûlü dâhilinde çözümlenmesinin adalete erişim özelinde pek çok olumsuz yönü vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yazılı yargılama usûlünün nispeten pahalı ve yavaş olması, bireylerin “küçük uyuşmazlık (small claims)” olarak nitelendirilebilecek uyuşmazlıklarda hak arama motivasyonunu düşürmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, mukayeseli hukuk sistemlerinde belirli değerin altındaki uyuşmazlıkların ne şekilde çözümlendiği irdelenecek ve hukukumuz bakımından genel hatları çizilen bir öneride bulunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dava değeri · Küçük uyuşmazlıklar · Yargılama usûlü
Özet
Belirli değerin altındaki uyuşmazlıkların yazılı yargılama usûlü dâhilinde çözümlenmesinin adalete erişim özelinde pek çok olumsuz yönü vardır. Yazılı yargılama usûlünün nispeten pahalı ve yavaş olması, bireylerin “küçük uyuşmazlık (small claims)” olarak nitelendirilebilecek uyuşmazlıklarda hak arama motivasyonunu düşürmektedir. Ayrıca bu uyuşmazlıkların yazılı yargılama usûlü dâhilinde çözümlenmesi, mahkemelerin iş yükünü de artırmakta ve yargının daha yavaş işlemesine neden olmaktadır. Bu makalede, mukayeseli hukuk sistemlerinde belirli değerin altındaki uyuşmazlıkların ne şekilde çözümlendiği irdelenecek ve hukukumuz bakımından genel hatları çizilen bir öneride bulunulacaktır.
Yıldırım, K., Gül, M. A. (2021). “Küçük Uyuşmazlıkların (Small Claims)” Kendine Özgü Bir Prosedür Dâhilinde Çözümlenmesine İlişkin Düşünceler. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 1334–1351. https://doi.org/10.33433/maruhad.987831
Access to Justice - Final Report to the Lord Chancellor on the Civil Justice System in England and Wales, London 1996.
Akkan, M., Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku, 15. Bası, 2017.
Alangoya, Yavuz/Yıldırım, M. Kamil/Deren-Yıldırım, Nevhis, Medenî Usul Hukuku Esasları, 7. Bası, İstanbul 2009.
Bergerfurth, B., “Das Neue ‘Bagatellverfahren’ nach § 495a ZPO, NJW, 1991.
Börü, Levent/Koçyiğit, İlker, Ticari Dava, 2. Bası, Ankara 2021.
Cadiet, L., “Civil Procedure”, Introduction to French Law, Ed. George A. Bermann/Etienne Picard, 2008.
Elliott, C./Vernon, C./Jeanpierre, E., French Legal System, 2006.
Güralp, Ayşe Gülin, Anglo-Amerikan ve Kıta Avrupası Medenî Yargılama Hukuku Sistemleri’ndeki Reform Çalışmaları, Yeni Gelişmeler ve Türk Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi, İstanbul 2011.
Hennrichs, J., “Verfassungswidrigkeit des neuen § 495a ZPO?”, NJW, 1991.
Kramer, S. E./Ontanu, E. A., “The Functioning of the European Small Claims Procedure in the Netherlands: Normative and Empirical Reflections”, Nederlands Internationaal Privaatrecht, 2013(3).
Kunze, A., Das Amtsgerichtliche Bagatellverfahren nach §495a ZPO, 1995.
Mańko, R., European Small Claims Procedure – Legal Analysis of the Commission’s Proposal to Remedy Weaknesses in the Current System, 2014.
Mayer, H. P./Lindemann, J./Haibach, G., Small Claims Verordnung, 2009.
Rickli, S., Der Streitwert im schweizerischen Zivilprozessrecht, 2014.
Rottleuthner, H., “Umbau des Rechtsstats? Zur Entformalisierung des Zivilprozesses im Bereich der Bagatellverfahren, NJW, 1996.
Schilken. E., Zivilprozessrecht, 7. Aufl., 2014.
Sime, S., A Practical Approach to Civil Procedure, 10. Ed., 2007.
Stein, F./Jonas, M., Kommentar zur Zivilprozessordnung, 4. Band, §§ 253-327, 22. Auflage, Tübingen 2008.
Sunar, G., Medeni Usul Hukukunda Basit Yargılama Usulü, İstanbul 2002.
Wollschläger, C., “Bagatelljustiz? Eine rechtshistorische, rechtsvergleichende und empirische Untersuchung des vereinfachten Verfahrens am Amtsgericht”, Neue Methoden im Zivilverfahren, 1991.
Yıldırım, M. K., “Teksif ve Sözlülük İlkeleri Açısından Yargılama Usulleri Hakkında Düşünceler”, Prof. Dr. Ergun ÖNEN’e Armağan, İstanbul 2003, s.467-491.
Yıldırım, M. K., “Die prozessualen Regelungen des neuen türkischen Verbraucherschutzgesetzes”, Instrumentalisierung von Zivilprozessen, Hrsg. Althammer, Christoph/Roth, Herbert, 2018, s.59-79.
Zuckerman, A., Zuckerman on Civil Procedure – Principles of Practice, 2006.