Grafik tasarımda anlam bağlantılarının kurulmasına ilişkin program önerisi

Özet

Araştırmanın temel amacı, grafik tasarım eğitimi alan öğrencilerin evrensel kültür bağlamında imgesimge okuryazarlıklarını geliştirebilecekleri bilgi ve becerilerin kazandırılmasıdır. Öğrencilerin imge-simge okuryazarı olmaları; tasarıma yönelik fikir oluşturma, tasarımda kullanılan görsel öğeler arasında bilgiye dayalı bağlantılar kurma, onları yorumlama ve tasarımın eleştirel yaklaşım disiplinini elde etmeleri açısından önemlidir. Araştırmada grafik tasarım alanında eğitim gören öğrencilere yönelik bir ders programı tasarlanmıştır. Bu programla, öğrenciler tasarımı oluştururken, tasarımda imgeleri-simgeleri bilinçli kullanmayı ve tasarım bütünlüğünü eleştirel bir yaklaşımla yaratmayı ve tasarımı okumayı, görsel öğeleri anlamlandırmayı sağlayabilecek yetiler geliştirilebilir. Bu nedenle tasarlanan program, belli bir zaman diliminde uygulanarak, araştırmada programın sağladığı gelişmenin düzeyi incelenmiştir. Eylem araştırması olarak planlanan çalışmada, farklı kaynaklardan veriler elde edilmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen tüm veriler nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan ve makro seviyede gerçekleştirilen betimsel çözümleme yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarında; (1) Kültürel imge-simge okuryazarlığı ders programı, çalışma grubunun grafik tasarımlarda kullanılan imge ve simgelerin anlamlandırılması açısından farkındalık gelişimlerini artırdığı görülmüştür, (2) Kültürel imgesimge okuryazarlığı ders programı, çalışma grubunun tasarımlarında görsel dil oluşturmak için bilinçli olarak kültürel imge ve simgeleri kullanabilme becerilerini geliştirdiği görülmüştür, (3) Kültürel imge ve simge okuryazarlığı ders programına yönelik, çalışma grubunun “dersin içeriklerine ve dersin biçimine” ilişkin olumlu değerlendirmeleri görülmüştür.