KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 64 Sayı: 64

Duygusal Şiddetin Yalnızlık Üzerindeki Etkisinde Dissosiyatif Yaşantıların Aracılık Rolü

The Mediating Role of Dissociative Experiences in the Effect of Emotional Abuse on Loneliness

Kerem Çetinkaya(Milli Savunma Üniversitesi)0000-0002-0612-3541
İbrahim Enes Bayraktar(FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ)0009-0001-5605-1689
Sayfa
433–450
Yayın Tarihi
2026-06-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Uygulamalar neticesinde elde edilen bulgular, duygusal şiddet kavramının, yalnızlık kavramı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu ve bu ilişkinin kısmen dissosiyatif yaşantılar aracılığıyla gerçekleştiğini göster-miştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Genellikle bilimsel literatürde “şiddet” denildiğinde ilk akla gelen biçim fiziksel olanıdır; ancak şiddetin duygusal, cinsel ya da ekonomik gibi farklı form ve bileşenlerinin de bulunduğu yaygın olarak kabul gör-mektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ça-lışmanın amacı duygusal şiddetin yalnızlık üzerindeki etkisini, dissosiyatif yaşantıların aracılığı ile ince-lemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Uygulamalar neticesinde elde edilen bulgular, duygusal şiddet kavramının, yalnızlık kavramı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu ve bu ilişkinin kısmen dissosiyatif yaşantılar aracılığıyla gerçekleştiğini göster-miştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Duygusal şiddet · dissosiyasyon · sosyal yalnızlık

Özet

Genellikle bilimsel literatürde “şiddet” denildiğinde ilk akla gelen biçim fiziksel olanıdır; ancak şiddetin duygusal, cinsel ya da ekonomik gibi farklı form ve bileşenlerinin de bulunduğu yaygın olarak kabul gör-mektedir. Bu çalışmanın odağında duygusal (psikolojik) şiddet yer almaktadır. Çalışma kapsamında duy-gusal şiddetle birlikte dissosiyasyon ve yalnızlık kavramları da kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Bu ça-lışmanın amacı duygusal şiddetin yalnızlık üzerindeki etkisini, dissosiyatif yaşantıların aracılığı ile ince-lemektir. Bu çalışma, literatüre hem dissosiyatif süreçlerin yalnızlıktaki rolünü vurgulayarak hem de duy-gusal şiddetin psikososyal sonuçlarını ortaya koyarak katkı sağlamaktadır. Bu araştırmada, yetişkin bi-reylerin maruz kaldıkları duygusal şiddetin; yalnızlık düzeyleri üzerindeki etkisi, dissosiyatif yaşantıların aracılık rolü bağlamında incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiş ve araştır-maya 207 yetişkin birey katılmıştır (172 kadın, 35 erkek; Ort. yaş = 23.73, SS = 5.82). Araştırmada katı-lımcılarına; Demografik bilgi formu, Duygusal Şiddete Maruz Kalma Ölçeği (DSMKO), Dissosiyatif Ya-şantılar Ölçeği (DES-II) ve Yetişkinler için Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği (SELSA-S) uygulanmıştır. Uygulamalar neticesinde elde edilen bulgular, duygusal şiddet kavramının, yalnızlık kavramı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu ve bu ilişkinin kısmen dissosiyatif yaşantılar aracılığıyla gerçekleştiğini göster-miştir. Araştırma, duygusal şiddetin bireylerin içsel psikolojik süreçleri ve sosyal işlevsellikleri üzerinde-ki etkilerini açıklığa kavuşturarak literatüre katkı sunmaktadır.

Abstract

In the scientific literature, the first form that generally comes to mind when discussing “violence” is phy-sical violence; however, it is widely accepted that violence also has other forms and components, such as emotional, sexual, and economic abuse. The focus of this study is on emotional (psychological) abuse. Within the scope of the study, the concepts of dissociation and loneliness are also examined comprehensi-vely in conjunction with emotional abuse. The primary objective of this study is to investigate the effect of emotional abuse on loneliness, mediated by dissociative experiences. This research contributes to the lite-rature by highlighting the role of dissociative processes in loneliness and by revealing the psychosocial consequences of emotional abuse. In this study, the impact of emotional abuse experienced by adults on their loneliness levels was examined within the context of the mediating role of dissociative experiences. The research was conducted using the relational survey model, and 207 adults participated (172 women, 35 men; Mage = 23.73, SD = 5.82). Participants completed the Demographic Information Form, the Emo-tional Abuse Exposure Scale (DSMKO), the Dissociative Experiences Scale (DES-II), and the Social and Emotional Loneliness Scale for Adults (SELSA-S). Showed that the concept of emotional abuse is positi-vely correlated with the concept of loneliness, and this relationship is partially mediated by dissociative experiences. This research contributes to the literature by clarifying the effects of emotional abuse on individuals' internal psychological processes and social functioning.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çetinkaya, K., Bayraktar, İ. E. (2026). Duygusal Şiddetin Yalnızlık Üzerindeki Etkisinde Dissosiyatif Yaşantıların Aracılık Rolü. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 64 Sayı: 64, 433–450. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1839233

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (50)

  1. Barlow, M. R., Goldsmith Turow, R. E., & Gerhart, J. (2017). Trauma appraisals, emotion regulation difficulties, and self-compassion predict posttraumatic stress symptoms following childhood abuse. Child Abuse & Neglect, 65, 37–47. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.01.006
  2. Briere, J., & Runtz, M. (1990). Differential adult symptomatology associated with three types of child abuse histories. Child Abuse & Neglect, 14(3), 357–364. https://doi.org/10.1016/0145-2134(90)90007-G
  3. Cacioppo, J. T., Cacioppo, S., Capitanio, J. P., & Cole, S. W. (2015). The neuroendocrinology of social isolation. Annual Review of Psychology, 66, 733–767. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010814-015240
  4. Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155–159. https://doi.org/10.1037/0033-2909.112.1.155
  5. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4. baskı). Sage Publications.
  6. Çetinkaya, K. (2024). Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocukların ebeveynlerinin modern psikotravmatoloji ve psikopatoloji açısından değerlendirilmesi (Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  7. Dorahy, M. J., Lewis, C., & Wolfe, F. A. M. (2007). Psychological distress associated with domestic violence in Northern Ireland. Current Psychology, 25(4), 295–305.
  8. Dutton, M. A., Goodman, L. A., & Bennett, L. (1999). Court-involved battered women’s responses to violence: The role of psychological, physical, and sexual abuse. Violence and Victims, 14(1), 89–104. https://doi.org/10.1891/0886-6708.14.1.89
  9. Eubanks Fleming, C. J., & Resick, P. A. (2016). Predicting three types of dissociation in female survivors of intimate partner violence. Journal of Trauma & Dissociation, 17(3), 267–285. https://doi.org/10.1080/15299732.2015.1079807
  10. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5. baskı). Sage Publications.
  11. Follingstad, D. R. (2007). Rethinking current approaches to psychological abuse: Conceptual and methodological issues. Aggression and Violent Behavior, 12(4), 439–458. https://doi.org/10.1016/j.avb.2006.07.004
  12. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference (16. baskı). Routledge.
  13. Haferkamp, L., Bebermeier, A., Möllering, A., & Neuner, F. (2015). Dissociation is associated with emotional maltreatment in a sample of traumatized women with a history of child abuse. Journal of Trauma & Dissociation, 16(1), 86–99. https://doi.org/10.1080/15299732.2014.959149
  14. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7. baskı). Pearson Education.
  15. Hamby, S., & Grych, J. (2013). Evidence-based interventions need to be more systematic, not more disruptive. American Psychologist, 68(6), 476–477. https://doi.org/10.1037/a0032884
  16. Hayes, A. F. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (2. baskı). The Guilford Press.
  17. Hsieh, N., & Hawkley, L. (2018). Loneliness in the older adult marriage: Associations with dyadic aversion, indifference, and ambivalence. Journal of Social and Personal Relationships, 35(10), 1319–1339. https://doi.org/10.1177/0265407517712480
  18. Janet, P. (1907). The major symptoms of hysteria: Fifteen lectures given in the medical school of Harvard University. The Macmillan Company.
  19. Jehanzeb, S., & Javaid, A. (2025). Overdiagnosed or misdiagnosed: A classic case of pseudohallucinations and maladaptive daydreaming when a diagnosis of adult ADHD was missed. BJPsych Open, 11(S1), S305. https://doi.org/10.1192/bjo.2025.10734
  20. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayıncılık.
  21. Kearney, M. A., Zeligman, M., Brack, J. L., & Payne, E. (2018). Trauma and dissociation: Predictors of loneliness in students at an urban university. Journal of College Counseling, 21(2), 145–157. https://doi.org/10.1002/jocc.12095
  22. Krause-Utz, A., Černáková, R., Hoogenboom, W., Schulze, A., Büttner, S., Demirelli, Z., Mouthaan, J., van Schie, C. C., Garnefski, N., & Kraaij, V. (2023). Psychological factors linked to intimate partner violence and childhood maltreatment: On dissociation as a possible bridge symptom. Journal of Interpersonal Violence, 38(21–22), 11400–11428. https://doi.org/10.1177/08862605231181377
  23. Krug, E. G., Dahlberg, L. L., Mercy, J. A., Zwi, A. B., & Lozano, R. (2002). The world report on violence and health. The Lancet, 360(9339), 1083–1088. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)11133-0
  24. Lagdon, S., Armour, C., & Stringer, M. (2014). Adult experience of mental health outcomes as a result of intimate partner violence victimisation: A systematic review. European Journal of Psychotraumatology, 5(1), 24794. https://doi.org/10.3402/ejpt.v5.24794
  25. Lahav, Y. (2023). Hyper-sensitivity to the perpetrator and the likelihood of returning to abusive relationships. Journal of Interpersonal Violence, 38(1–2), NP1815–NP1841. https://doi.org/10.1177/08862605221092075
  26. Lyssenko, L., Schmahl, C., Bockhacker, L., Vonderlin, R., Bohus, M., & Kleindienst, N. (2018). Dissociation in psychiatric disorders: A meta-analysis of studies using the Dissociative Experiences Scale. American Journal of Psychiatry, 175(1), 37–46. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2017.17010025
  27. Marshall, L. L. (1996). Psychological abuse of women: Six distinct clusters. Journal of Family Violence, 11(4), 379–409. https://doi.org/10.1007/BF02333424
  28. Matiz, A., D'Antoni, F., Pascut, S., & Ciacchini, R. (2024). Loneliness and problematic internet use in adolescents: The mediating role of dissociation. Children, 11(11), 1294. https://doi.org/10.3390/children11111294
  29. McGuinness, R., Herring, D., & Wu, X. (2025). Identifying preliminary risk profiles for dissociation in 16-to 25-year-olds using machine learning. Early Intervention in Psychiatry. https://doi.org/10.1111/eip.70015
  30. O’Leary, K. D. (1999). Psychological abuse: A variable deserving critical attention in domestic violence. Violence and Victims, 14(1), 3–23. https://doi.org/10.1891/0886-6708.14.1.3
  31. Öztürk, E. (2016). Travma ve dissosiyasyon. Nobel Akademik Yayıncılık.
  32. Öztürk, E. (2017). Travma ve dissosiyasyon: Psikotravmatoloji temel kitabı (1. baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
  33. Öztürk, E. (2020a). Travma ve dissosiyasyon: Psikotravmatoloji temel kitabı (2. baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
  34. Öztürk, E. (2020b). Psikotarih, travma ve dissosiyasyon: Çocukluk çağı travmaları, savaşlar ve dissosiyasyonun anamnezi. E. Öztürk (Ed.), Psikotarih (1. baskı, ss. 1–21) içinde. Türkiye Klinikleri.
  35. Richmond, J. M., Elliott, A. N., Pierce, T. W., Aspelmeier, J. E., & Alexander, A. A. (2009). Polyvictimization, childhood victimization, and psychological distress in college women. Child Maltreatment, 14(2), 127–147. https://doi.org/10.1177/1077559508326357
  36. Riggs, S. A. (2010). Childhood emotional abuse and the attachment system across the life cycle: What theory and research tell us. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 19(1), 5–51. https://doi.org/10.1080/10926770903475968
  37. Sar, V., Islam, S., & Öztürk, E. (2009). Childhood emotional abuse and dissociation in patients with conversion symptoms. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 63(5), 670–677. https://doi.org/10.1111/j.1440-1819.2009.02012.x
  38. Schimmenti, A. (2016). Dissociative experiences and dissociative minds: Exploring a nomological network of dissociative functioning. Journal of Trauma & Dissociation, 17(3), 338–361. https://doi.org/10.1080/15299732.2015.1108948
  39. Schwarzer, N. H., Nolte, T., Fonagy, P., & Gingelmaier, S. (2021). Mentalizing and emotion regulation: Evidence from a nonclinical sample. International Journal of Listening, 35(1), 34–45. https://doi.org/10.1080/0803706X.2021.1873418
  40. Spinazzola, J., Hodgdon, H., Liang, L., Ford, J. D., Layne, C., Pynoos, R., & Kisiel, C. L. (2014). Unseen wounds: The contribution of psychological maltreatment to child and adolescent mental health and risk outcomes. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 6(S1), S1–S18. https://doi.org/10.1037/a0037766
  41. Stavrova, O., & Ren, D. (2023). Alone in a crowd: Is social contact associated with less psychological pain of loneliness in everyday life? Journal of Happiness Studies, 24(5), 1841–1860. https://doi.org/10.1007/s10902-023-00661-3
  42. Street, A. E., & Arias, I. (2001). Psychological abuse and posttraumatic stress disorder in battered women: Examining the roles of shame and guilt. Violence and Victims, 16(1), 65–78. https://doi.org/10.1891/0886-6708.16.1.65
  43. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. baskı). Pearson Education.
  44. Taft, C. T., Murphy, C. M., King, L. A., Dedeyn, J. M., & Musser, P. H. (2005). Posttraumatic stress disorder symptomatology among partners of men in treatment for relationship abuse. Journal of Abnormal Psychology, 114(2), 259–268. https://doi.org/10.1037/0021-843X.114.2.259
  45. Teicher, M. H., Samson, J. A., Polcari, A., & McGreenery, C. E. (2006). Sticks, stones, and hurtful words: Relative effects of various forms of childhood maltreatment. American Journal of Psychiatry, 163(6), 993–1000. https://doi.org/10.1176/ajp.2006.163.6.993
  46. Terzioğlu, Ö. P., Çelikay Söyler, H., & Menekşe, Ö. (2023). Çocukluk çağı travmalarının, yalnızlık duygusu ve sosyal anksiyete ile ilişkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 160–182. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1177
  47. Van der Hart, O., Nijenhuis, E. R. S., & Steele, K. (2006). The haunted self: Structural dissociation and the treatment of chronic traumatization. W. W. Norton & Company.
  48. World Health Organization. (2002). World report on violence and health. https://www.who.int/publications/i/item/9241545615
  49. Yardım, H., & Demir, M. (2023). Romantik ilişkilerde psikolojik şiddet, ilişkide otantiklik ve evliliğe yüklenen anlam. International Journal of Social and Humanities Sciences, 7(3), 93–118.
  50. Zengin Yazıcı, G., & Akı, E. (2024). Üniversite öğrencilerinde flört şiddetinin akademik ve sosyal katılıma etkisi: Nitel bir çalışma. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 24, 1163–1174. https://doi.org/10.38079/igusabder.1448807