Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 19

BİLİNÇ YÜKSELTME NİTELİĞİ OLARAK TİYATRO EYLEM PRATİĞİ VE KADINLARA YANSIMALARI

Benan Havva Baran(ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ (DR))
Gülhan Demiriz(ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ)
Sayfa
314–346
Yayın Tarihi
2017-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın sorgulamaları, 2001 yılından bu yana çalışmalarını yürüten Ankara Tiyatro Öteyüz topluluğunun feminizmle buluşan tiyatro eylem pratikleri üzerinden ve toplamda 16 kadınla yani topluluğun katılımcılarıyla yürütülen derinlemesine mülakat ile odak grup görüşmelerinden elde edilen bulgular ışığında tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Birinci dalga feminizmin cinsiyetler arasındaki “aynılık/eşitlik” söyleminin ikinci dalga feminizm ile birlikte “farklılık/özgürleşme” söylemine evrilmesi kadınların özgürleşme mücadelesinde yeni bir dönemi beraberinde getirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle ikinci dalga feminizm içerisinde radikal feminist kuramın etkisiyle birlikte ön plana çıkan “bilinç yükseltme” kavramı ve grupları, kadınların özgürleşme ve özgürlük mücadelesinin yeni alanlar içerisindeki arayışlarını da doğurmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın sorgulamaları, 2001 yılından bu yana çalışmalarını yürüten Ankara Tiyatro Öteyüz topluluğunun feminizmle buluşan tiyatro eylem pratikleri üzerinden ve toplamda 16 kadınla yani topluluğun katılımcılarıyla yürütülen derinlemesine mülakat ile odak grup görüşmelerinden elde edilen bulgular ışığında tartışılacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2001 Verileri
⚙️Değişkenler:Kadın Özgürleşmesi Hareketi · Bilinç Yükseltme · Feminist Tiyatro

Özet

Birinci dalga feminizmin cinsiyetler arasındaki “aynılık/eşitlik” söyleminin ikinci dalga feminizm ile birlikte “farklılık/özgürleşme” söylemine evrilmesi kadınların özgürleşme mücadelesinde yeni bir dönemi beraberinde getirmiştir. Özellikle ikinci dalga feminizm içerisinde radikal feminist kuramın etkisiyle birlikte ön plana çıkan “bilinç yükseltme” kavramı ve grupları, kadınların özgürleşme ve özgürlük mücadelesinin yeni alanlar içerisindeki arayışlarını da doğurmuştur. Nitekim bu özgürleşme ve özgürlük mücadelesinin sürdürüldüğü en önemli alanlardan birisi feminist sanat; sanat özelinde de bu mücadelenin somut izleklerinin görüldüğü yani bilinç yükseltme pratiklerinin belirginleştiği alan ise feminist tiyatro olmuştur. Bu çalışmada, kadınların özgürleşme ve özgürlük mücadelesinde bir bilinç yükseltme niteliği olarak tiyatro eylem pratiğinin yeri ve bu eylem pratiğinin performans katılımcısı kadınlara olan yansımaları incelenmiştir. Araştırmanın sorgulamaları, 2001 yılından bu yana çalışmalarını yürüten Ankara Tiyatro Öteyüz topluluğunun feminizmle buluşan tiyatro eylem pratikleri üzerinden ve toplamda 16 kadınla yani topluluğun katılımcılarıyla yürütülen derinlemesine mülakat ile odak grup görüşmelerinden elde edilen bulgular ışığında tartışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baran, B. H., Demiriz, G. (2017). BİLİNÇ YÜKSELTME NİTELİĞİ OLARAK TİYATRO EYLEM PRATİĞİ VE KADINLARA YANSIMALARI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 19, 314–346. https://doi.org/10.20875/makusobed.311065

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Antmen, A. (2010). 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar (3. Baskı). İstanbul: Sel Yayıncılık
  2. Barry, J. ve Flitterman-Lewis, S. (2012). Metin Stratejileri: Sanat Üretiminin Politikası. A. Antmen, (Ed.), Sanat Cinsiyet: Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri içinde (253-265). İstanbul: İletişim Yayınları
  3. Beauvoir, S. d. (1976). Kadın “Genç Kızlık Çağı” (Çev. B. Onaran) İstanbul: Payel Yayınevi
  4. Belkıs, Ö. (2015). Feminist Tiyatro (1. Baskı). İstanbul: Mitos-Boyut Yayınları
  5. Boal, A. (2014). Ezilenlerin Tiyatrosu (Çev. N. Hasgül) (4. Baskı). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları
  6. Cornell, R. W. (2016). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar (Çev. C. Soydemir) (2. Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
  7. Carlson, M. (2013). Performans: Eleştirel Bir Giriş (Çev. B. Güçbilmez) (1. Baskı). Ankara: Dost Yayınları
  8. Case, Sue-E. (2010). Feminizm ve Tiyatro (Çev. A. Sönmez). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları
  9. Clark, T. (2011). Sanat ve Propaganda: Kitle Kültürü Çağında Politik İmge (Çev. E. Hoşçusu) (2. Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
  10. Gouma-Peterson, T. ve Mathews, P. (2012). Sanat Tarihinin Feminist Eleştirisi. A. Antmen, (Ed.), Sanat Cinsiyet: Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri içinde (13-117). İstanbul: İletişim Yayınları
  11. Karabekir, J. (2015). Türkiye’de Kadınlarla Ezilenlerin Tiyatrosu: Feminist Bir Metodolojiye Doğru (1. Baskı). İstanbul: Agora Kitaplığı
  12. Kümbetoğlu, B. (2011). Feminist Yöntem ve Kadın Çalışmalarına İlişkin Bazı Sorular, Sorunlar. S. Sancar (Ed.), Birkaç Arpa Boyu…21. Yüzyıla Girerken Türkiye’de Feminist Çalışmalar içinde (475-503). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları
  13. Yamaner, G. (2001). 20. Yüzyıl Tiyatrosunda Kadın Bakış Açısının Yansımaları (1. Baskı). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları