Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAnalizde; ihracat ve ithalatın yaşanan bir şok karşısında uzun dönemde tekrar dengeye geldiği ve dengeye gelme süresinin; ihracatta yaklaşık 34 dönem (34 ayda) ve ithalatta ise 142 dönem (142 ay) sürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye, 2000 yılı ve sonrası; Kasım 2000, Şubat 2001 ve 2008 olmak üzere üç büyük kriz yaşamıştır. 2000 ve sonrası yaşanan krizlerin etkilediği ekonomik aktörlerden biri de dış ticarettir. Dış ticaret, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik hacmini etkileyen en önemli unsurlardan biridir. Dış ticaretin ekonomi üzerindeki öneminden dolayı bu çalışmada, Türkiye’nin 2000 ve sonrası yaşamış olduğu krizlerin dış ticaret üzerindeki etkisinin analizi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda; ihracat ve ithalat denklemlerinin kurulabilmesi için reel efektif döviz kuru, büyüme ve Türkiye’nin ihracatta yoğun olduğu 6 ülkenin milli gelir değerleri analize dahil edilmiştir. Analizde, 2000-2017 dönemlerine ait aylık zaman serileri kullanılmıştır. Analizde ilk olarak zaman serisi verilerinin durağan olup olamadıkları analiz edilmiş ve birim kök analizi sonucunda aynı derecede bütünleşik oldukları tespit edilen verilerin uzun dönem ilişkileri Johansen Eşbütünleşme analizi çerçevesinde tahmin edilmiştir. Ayrıca, ithalat ve ihracat denklemleri için zayıf dışsal olmayan değişkenler kullanılarak uzun dönem denge değerine doğru yakınlaşma hızları ise Hata Düzeltme Modeli (VECM) kullanılarak analiz edilmiştir. Analizde; ihracat ve ithalatın yaşanan bir şok karşısında uzun dönemde tekrar dengeye geldiği ve dengeye gelme süresinin; ihracatta yaklaşık 34 dönem (34 ayda) ve ithalatta ise 142 dönem (142 ay) sürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract
Turkey experienced three great economic crises in November 2000, February 2001 and 2008 just after 2000. One of the economic actors which has been affected by the 2000 crisis and the following crises is foreign trade. Foreign trade is one of the most significant factors which influences economic capacity of developing countries. Due to the significance of foreign trade on economy, it is aimed to be analyzed the influence of financial crises experienced after 2000 in Turkey on foreign trade in this study. For this purpose, real effective exchange rate, growth and the values national incomes of 6 countries which are leadings on Turkey's exportation were included to the analysis as explanatory variables in the economic model in order to equate exportation and importation equations as goal of the study. The economic model was estimated by using monthly data during the periods between 2000-2017. At first, it was tested if time-series data are stable or not and predicted long-term relationships of the data that was determined equally integrated within the frame of Johansen Cointegration Analysis as a result of unit root test. For import and export equations, the convergence speeds towards the long-term equilibrium value using weak non-exogenous variables were analyzed using the Error Correction Model (ECM). At the analysis, exportation and importation bring into balance again in the long term in the face of any shock and it is made out that long term equilibrium is again achieved after around 34 periods (34 months) in export and 142 periods (142 months) in import.