Dergiler / Türk Psikoloji Yazıları / 2007 / Cilt: 10 - Sayı: 20

Görgü Tanıklığında Bellek Hataları: Olay Sonrası Bilginin ve Tuzak Soruların Hatırlama ve Kaynak İzleme Üzerindeki Etkisi

Mistaken Memories in Eyewitness Testimony: Effects of Postevent Information and Misleading Questions on Recall and Source Monitoring

Sayfa
1–17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Görgü tanıklarının olay sonrası bilginin kaynağı ile kendi gözlemlerini ayırt etmede zorlandıklarına, olay sonrası bilginin kendi gözlemleri olduğuna inandıklarına işaret etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, bir hırsızlık olayına ilişkin olay sonrası bilgi ve tuzak soruların görgü tanıklarının hatırlama ve kaynak izleme performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla deneylerin çalışma aşamasında katılımcılara 50 olay slaytı izlettirilmiş ve olayın kritik maddeler açısından değişimlenmiş; doğru, hatalı ve genel olarak anlatıldığı olay sonrası hikaye okutulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Görgü tanıklarının olay sonrası bilginin kaynağı ile kendi gözlemlerini ayırt etmede zorlandıklarına, olay sonrası bilginin kendi gözlemleri olduğuna inandıklarına işaret etmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, bir hırsızlık olayına ilişkin olay sonrası bilgi ve tuzak soruların görgü tanıklarının hatırlama ve kaynak izleme performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla deneylerin çalışma aşamasında katılımcılara 50 olay slaytı izlettirilmiş ve olayın kritik maddeler açısından değişimlenmiş; doğru, hatalı ve genel olarak anlatıldığı olay sonrası hikaye okutulmuştur. Ardından tuzak soruların bulunduğu bir hatırlama testi ile katılımcıların bellekleri test edilmiştir. Katılımcılar daha sonra hatırlama testinde verdikleri yanıtları polis raporundan mı, yoksa slaytlardan mı hatırlıyor olduklarını değerlendirdikleri bir kaynak izleme yapmışlardır. Belirttikleri kaynaktan ne kadar emin olduklarını ise, 7 boyutlu Likert tipi bir ölçek üzerinde değerlendirmişlerdir. Katılımcıların hatırlama testinden aldıkları hata puanları, "slayttan hatırlıyorum" karar yüzdesi ve bilginin kaynağından emin olma derecesi üzerinden analiz edilmiştir. Sonuçlar, olay sonrası hikaye temel etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Görgü tanıklarının olay sonrası bilginin kaynağı ile kendi gözlemlerini ayırt etmede zorlandıklarına, olay sonrası bilginin kendi gözlemleri olduğuna inandıklarına işaret etmiştir.

Abstract

In this experiment, effects of postevent information and misleading questions related to a real criminal event on eyewitnesses' recollections and source monitoring decisions were investigated. In the studying phase of the experiment, participants were presented 50 event slides and then they read a postevent narrative manipulated through true, false and neutral information. In the testing phase, their memories for the criminal event were tested through misleading questions. Then they made their source monitoring decisions that whether they remember their answers form the slides or form the narrative and they showed their certainty level on a 7 dimensional Likert-type scale. Analysis on false decisions, source monitoring and certainty level of participants showed postevent information main effect and recall test consisted of misleading questions has effects on the source monitoring and certainty level. This means that eyewitnesses may confuse discriminating the source of their recollections and believe that the postevent information is their own observations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALPAR, G., ER, N., BOYRAZ, F. U. (2007). Görgü Tanıklığında Bellek Hataları: Olay Sonrası Bilginin ve Tuzak Soruların Hatırlama ve Kaynak İzleme Üzerindeki Etkisi. Türk Psikoloji Yazıları, Cilt: 10 - Sayı: 20, 1–17. https://ajindex.com/articles/128321

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Ayers, M. S. ve Reder, L. M. (1998). ATheorical review of the misinformation effect: Predictions from an activationbased memory model. Psychonomic Bulletin & Review 5(1), 1-21.
  2. Belli, R. F. (1989). Influences of misleading postevent information: Misinformation interference and acceptance. Journal of Experimental Psychology: General, 118 (1), 72-85.
  3. Bond, R. ve Smith, P. B. (1996). Culture and conformity: a meta-analysis of studies using Asch's (1952b, 1956) line judgement task. Psychological Bulletin, 119 (1), 111-137.
  4. Chandler, C. C. (1991). How memory for an event is influenced by related events: Interfrence in modified recognition tests. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition, 17(1), 115-125.
  5. Chandler, C. C, Gargano, G. J. ve Holt, B. C. (2001). Witnessing postevents does not change memory traces, but can effect their retrieval. Applied Cognitive Psychology, 15,3-22.
  6. Conti, R. P. (1999). The" psychology of false confessions. The Journal of Credibility Assessment and Witness Psychology, 2 (1), 14-36.
  7. Dillon, J. (1991). Questioning. O. Hargie, (Ed.), A handbook of communication skills. London: Routledge Press.
  8. Eakın, D. K., Schreiber, T. ve Sergents-Marshall, S. (2003). Misinformation effects in eyewitness memory: The presence and absence of memory impairment as a function of warning and misinformation accessibility. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition, 29 (5), 813-825.
  9. Er, N. ve Uçar, F. (2002). İki farklı örneklem grubunda otobiyografik anı özellikleri. XII. Ulusal Psikoloji Kongresi, 11-13
  10. Eylül ODTÜ, Ankara.
  11. Er, N. ve Alpar, G., (2004). Görgü tanığı belleğine yapılan müdahaleler ve fenomenolojik farkındalığı: "Neyi- Nasıl-Nereden Hatırlar?" XIII. Ulusal Psikoloji Kongresi "Toplumsal Barış: Dün, Bugün ve Yarın". İstanbul Bilgi Üniversitesi,
  12. İstanbul.
  13. Er, N. (2005). Bellek izi ve kanıtlarının adalet sistemi içindeki rolü: kodlama, hatırlama ve bildirme. Adli Psikiyatri Dergisi, 2 (2), 9-21.
  14. Er, N., Alpar, G. ve Uçar, F. (2005). Görgü tanığının bellek yanılsamaları ve güven kararları: Bağımsız bellek bildiriminden sonraki test ve soru türü değişimlemelerinin etkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 20 (56), 45-56.
  15. Frost, P. (2000). The quality of false memory over time: is memory for misinformation "remembered" or "known"? Psychonomic Bulletin & Review, 7 (3), 531-536.
  16. Gabbert, F., Memon, A. ve Allan, K. (2003). Memory conformity: can eyewitnesses influence each other's memory for an event? Applied Cognit