Dergiler / Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 2

Türklerdeki "Zımni Sözleşme" Kavramlaştırması Bağlamında 15 Temmuz'u Okumak

Sayfa
81–112
Yayın Tarihi
2019-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kısacası, “Astınız, zehirlediniz, yedirtmeyiz!” ifadesiyle sloganlaşan 15 Temmuz Direnişi, zımni sözleşme bağlamında özgün Türk yöneten-yönetilen ilişkisinin yeniden ihyaya başladığının tescillenmesi anlamına gelmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Ş.Mardin, Türklerde yöneten-yönetilen ilişkisini “zımni sözleşme” kavramlaştırmasıyla açıklamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kavram, yöneticilerle halk arasında, sahip olunan değerlerden kaynaklanan ve onları aynı amaçta birleştiren birlikteliği anlatmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Kısacası, “Astınız, zehirlediniz, yedirtmeyiz!” ifadesiyle sloganlaşan 15 Temmuz Direnişi, zımni sözleşme bağlamında özgün Türk yöneten-yönetilen ilişkisinin yeniden ihyaya başladığının tescillenmesi anlamına gelmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Zımni Sözleşme · 15 Temmuz

Özet

Öz Ş.Mardin, Türklerde yöneten-yönetilen ilişkisini “zımni sözleşme” kavramlaştırmasıyla açıklamaktadır. Bu kavram, yöneticilerle halk arasında, sahip olunan değerlerden kaynaklanan ve onları aynı amaçta birleştiren birlikteliği anlatmaktadır. Ancak Tanzimat’la başlayan batılılaşma süreciyle, bu birliktelikte bir kırılma yaşanmış ve “zımni sözleşme” bozulmuştur. Halkın değerlerine dayanarak “zımni sözleşme” olgusunu ihyaya çalışan demokrat yöneticiler çıkmışsa da, bunlar çeşitli şekillerde engellenmiştir. “Zımni sözleşme” ihya süreci, 2000’li yıllarda halkın bilinçlenip yöneticilerle iletişimlerinin artmasıyla birlikte, tekrar kendini gösterdi. Ancak bu dönemde de, bu buluşmaya son vermek isteyen girişimler 15 Temmuz kalkışmasıyla zirve yaptı. Ancak demokrasi kültürüyle şekillenen milletin basireti, bu kalkışmaya karşı demokrasisini korudu ve millet-devlet birlikteliğini herkese gösterdi. 15 Temmuz Direnişinde, halkın bilinçlenmesinin yanı sıra, yöneticilerin halktan kopuk bir “devletlû” yerine, halkla karşılıklı duygudaşlık içerisinde (özellikle devletin başı olarak Cumhurbaşkanı’nın, devlet-millet birlikteliğinin ifadesi olarak halka doğrudan temas eden ve halkla devletin sıkı sıkıya bağlanmasını sağlayan tarz ve söylemlerinin) kendilerini görmelerinin büyük etkisi oldu. Yıllarca kendilerine ve değerlerine yapılanlara karşı ses çıkaramayan milletin, devletin başından gelen “sokağa çıkın” talebine anında cevap vermesi, 150 yıldır bozulmuş olan devletle arasındaki “zımni sözleşme” olgusunun yeniden oluştuğunun göstergesi oldu. Kısacası, “Astınız, zehirlediniz, yedirtmeyiz!” ifadesiyle sloganlaşan 15 Temmuz Direnişi, zımni sözleşme bağlamında özgün Türk yöneten-yönetilen ilişkisinin yeniden ihyaya başladığının tescillenmesi anlamına gelmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZDEMİR, G. (2019). Türklerdeki "Zımni Sözleşme" Kavramlaştırması Bağlamında 15 Temmuz'u Okumak. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 2, 81–112. https://ajindex.com/articles/128222

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Akdağ, M. (1993). Celali İsyanları. İstanbul:
  2. Cem Yayınları.
  3. Akın, İ. (1979). Kamu Hukuku. İstanbul:
  4. İ.Ü. Hukuk Fakültesi. Aksakal, H. (2010). Türk Modernleşmesinin Ambivalant Doğası: Modernleşme, Milliyetçilik, Medeniyet İlişkisi Üzerinden Türkiye’yi Okumak. Zeitschrift für die Welt der Türken, V. 2, N. 1,255-256
  5. Atatürk, M. K. (1997). Söylev ve Demeçleri I-III. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayını Aslan, S. ve Yılmaz, A. (2001). Tanzimat Döneminde Osmanlı Bürokratik Yapı ve Düşüncenin Değişimi. C.Ü. İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, (Doç.Dr. F. Aydoğanın Anısına), C. 2, (1), 287-297.
  6. Arslan, Z. (2005). Anayasa Teorisi. Ankara:
  7. Seçkin Yayınları.
  8. Avcıoğlu, D. (1993).
  9. Türklerin Tarihi. C.I, İstanbul:
  10. Tekin Yayınevi.
  11. Başgil, A. F. (2006). 27 Mayıs İhtilali ve Sebepleri. İstanbul:
  12. Kubbealtı Neşriyat. Berkes, N. (2002). Türkiye’de Çağdaşlaşma. İstanbul: Doğu-Batı Yayınları. Bertelsmann Transformation Index (BTI) (2010). https://www.bti-project.org/en/home/ (Erişim Tarihi: 15.01.2019).
  13. Bilge, M. (2011). Türkiye’de Demokrasi Kültürü: Siyaset ve Toplum. TSA, Yıl: 15, (3), Aralık, 49-60.
  14. Cezzar, M. (1965). Osmanlı Tarihinde Leventler. İstanbul: İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Çınar, M. (2006). Kültürel Yabancılaşma Tezi Üzerine. Toplum ve Bilim, (105), 153–166.
  15. Dursun, D. (1992). Din Bürokrasisi. İstanbul:
  16. İşaret Yayınları.
  17. Dursun, D. (2018). Türkiye’nin Siyasal Hayatı. İstanbul:
  18. Beta. Eryılmaz, B. (1992). Tanzimat ve Yönetimde Modernleşme. İstanbul:
  19. İşaret Yayınları.
  20. Eryılmaz, B. (1993). Osmanlı Devletinde İktidar ve Muhalefet. İlim ve Sanat, 35-36.
  21. Findley, C. V. (1996). Kalemiyeden Mülkiyeye (Çev.: G. Çağalı Güven). İstanbul:
  22. Tarih V. Yurt Yay. Genç, R. (1981). Karahanlı Devlet Teşkilatı. İstanbul:
  23. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  24. Hacib, Y. H. (1947), Kutadgu-Bilig. (Haz: Arat, R. R.) (Metin). C.I, Ankara:
  25. Türk Dil Kurumu Yayınlar Hakyemez, Y. Ş. (2012). Türkiye’de Son 10 Yılda (2002-2012) Demokratikleşme Sürecinde Atılan Adımlar. Yılmaz, M ve Beriş, H. E. (Ed.), Türkiye’nin Demokratik Dönüşümü içinde, Ankara:
  26. SDE Yay. Hamidullah, M.(1979). İslam’da Devlet İdaresi. Ankara:
  27. Nur Yayınları.
  28. Huntington, S. P. (2005). Medeniyetler Çatışması ve Dünya Düzeninin Yeniden Kurulması (Çev: Soydemir, C. ve Turhan, M.). İstanbul:
  29. Okuyan Us Yayınları.
  30. İnalcık, H. (1964). Tanzimat’ın Uygulanması ve Sosyal Tepkileri. Belleten, C. XXVIII, (112), 623-690.
  31. İnalcık, H. (1994). Sultanizm Üzerine Yorumlar: Weber’in Osmanlı Siyasal Sistemi Tiplemesi. Dünü ve Bugünüyle Toplum