Dergiler / TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni / 2013 / Cilt: 12 - Sayı: 6

Engellilik, Türkiye'de Engellilerin Durumu ve Sağlık Hizmet Sunumuna Bir Bakış

[A Glance at Disability, the Situation of Disabled People and Provision of Health Care in Turkey]

Sayfa
723–728
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

DSÖ, 1978 yılında Alma Ata'da yayınlanan bir bildirgeyle engelliler için, engelli bireylerin yaşadıkları toplum içinde bağımsız, aktif ve üretken kişiler haline gelmelerini hedefleyen "topluma dayalı rehabilitasyon"un genel yapısını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya Sağlık Örgütü ( DSÖ) 2011 Dünya Engellilik Raporu'nda tüm dünyada 18 yaş üzeri nüfusun %15,6'sının engelli olduğunu öngörülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aynı raporda engelli bireylerin genel sağlık durumlarının, engelli olmayan bireylere oranla daha kötü durumda olduğu vurgulanmakta ve sağlık hizmetine daha fazla ihtiyaç duydukları ancak daha az ulaşabildiklerine de dikkat çekilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:DSÖ, 1978 yılında Alma Ata'da yayınlanan bir bildirgeyle engelliler için, engelli bireylerin yaşadıkları toplum içinde bağımsız, aktif ve üretken kişiler haline gelmelerini hedefleyen "topluma dayalı rehabilitasyon"un genel yapısını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2011 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Dünya Sağlık Örgütü ( DSÖ) 2011 Dünya Engellilik Raporu'nda tüm dünyada 18 yaş üzeri nüfusun %15,6'sının engelli olduğunu öngörülmektedir. Aynı raporda engelli bireylerin genel sağlık durumlarının, engelli olmayan bireylere oranla daha kötü durumda olduğu vurgulanmakta ve sağlık hizmetine daha fazla ihtiyaç duydukları ancak daha az ulaşabildiklerine de dikkat çekilmektedir. Klasik sağlık bakım sistemlerinin engelli bireyler için yetersiz kalması sebebiyle son zamanlarda kronik bakım modeli de denilen yetkin sağlık sistemleri geliştirme çalışmaları başlamıştır. DSÖ, 1978 yılında Alma Ata'da yayınlanan bir bildirgeyle engelliler için, engelli bireylerin yaşadıkları toplum içinde bağımsız, aktif ve üretken kişiler haline gelmelerini hedefleyen "topluma dayalı rehabilitasyon"un genel yapısını ortaya koymuştur. Engelliliğin tanımı ve sınıflandırılması çok zor olduğundan veri toplamakla ilgili güçlükler vardır. Bu nedenle çok boyutlu ve standardize edilmiş sınıflandırma sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemlerden biri de DSÖ tarafından geliştirilen "İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırılması" (ICF) adlı biyopsikososyal yaklaşımlı, bütüncül bir sınıflama sistemidir. Türkiye'de genel nüfusun %12,29'unun engelli olduğu bilinmektedir. Ülkemizde 2007 yılında "Engelsiz Türkiye Projesi" geliştirilmiş ve pek çok kuruluşun katılımıyla konuyla ilgili çalışmalar başlatılmıştır.

Abstract

Estimation of the global disability prevalence rate in the adult population is 15.6% at World Report on Disability 2011 by World Health Organisation (WHO). In the same report, it was emphasized that the general health status of people with disabilities are in a worse condition compared to the people without disabilities. It was also reported that they need more health care but they have more difficulties to access that care. Recently, the efforts to develop a perfect health care system - also known as the chronic care model- are underway for the disabled population. In Alma Ata declaration (1978), WHO introduced the general structure of the "community-based rehabilitation" for the disabled people, which aimed that they would become independent, active and efficient individuals. Since it's hard to define and classify disability, there are difficulties about collecting data. Standardized and multidimensional classification systems are being developed to overcome these difficulties. "The International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)" which has biopsychosocial approach is an integrated system of classification developed by WHO. In Turkey, disability rate is 12.29%. In our country, the project named "'Turkey without Barriers'" began in 2007 and a countrywide attendance was provided by the support of many institutions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İNAN, S., PEKER, G. C., TEKİNER, A. S., AZAR, F. A., DAĞLI, Z. (2013). Engellilik, Türkiye'de Engellilerin Durumu ve Sağlık Hizmet Sunumuna Bir Bakış. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, Cilt: 12 - Sayı: 6, 723–728. https://ajindex.com/articles/128044

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. World Report on Disability 2011. WHO Library Cataloguing-in-Publication Data, ISBN 978 92 4 068521 5 (PDF);Chapter 2;25-28
  2. DİE, 2002 Türkiye Özürlüler Araştırması. Ankara, Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası, 2004;5-15-29- 18
  3. Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük.10.baskı. Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2005;638
  4. Barbotte E, Guillemin F, Chau N, the Lorhandicap Group, Prevalence of impairments, disabilities, handicaps and quality of life in the general population: a review of recent literatüre, Bulletin of the World Health Organization 2001, 79 (11):1047-55
  5. Sakatların Mesleki Rehabilitasyonu ve İstihdamı Hakkında 159 Sayılı Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO) Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k4407.html adresinden 11-6-2009 tarihinde erişilmiştir
  6. Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat, Yayın No:43, Ankara, T.C Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, 2006;16
  7. Küçükkaraca N: Zihinsel engellilik ve iletişim. http://www.sosyalhizmetuzmani.org/zihinselengellii letisim.htm adresinden 4-10-2011 tarihinde erişilmiştir
  8. Sachs R: Integrating disability studies into existing curriculum; Paradigms of Disability http://www.montgomerycollege.edu/Departments/d ispsvc/diversity.htm adresinden 4-10-2011 tarihinde erişilmiştir
  9. Özürlüler Şurası-Toplum temelli rehabilitasyon ve gelişimi, http://www.ozida.gov.tr/sura/13.htm adresinden 4-10-2011 tarihinde erişilmiştir
  10. Convention On The Rights Of Persons With Disabilities and Optional Protocol, 13 December 2006, http://www.un.org/disabilities/documents/conventio n/convoptprot-e.pdf- 4-11-2011 tarihinde erişilmiştir
  11. ICF (İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması) Sisteminin Uyarlanmasında Eğiticilerin Eğitimi, Ankara, T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, 2008; 73-94,172 12. Bilir N: Değişen sağlık örüntülerinde halk sağlığı çalışanlarının rolü: Kronik hastalıklar ve yaşlılık sorunları, Toplum Hekimliği Bülteni 2006;25:1-5 13. Murray CJ, Acharya AK: Understanding DALYs (disability-adjusted life years), J Health Econ. 1997;16(6):703-30
  12. McKenna M.T, Michaud C.M, Murray C.J.L at all. Assessing the burden of disease in the United States Using Disability-Adjusted Life Years. Am J Prev Med 2005; 28(5):415-23 15. Lipscomb J, Drummond M, Dennis Fryback D, Gold M, Revicki D. Retaining, and enhancing, the QALY, Value in Health 2009; 12 (1): 18-26 16. McColl MA, Forster D, Shortt SE, Hunter D, Dorland J, Godwin