KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 2

İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği: Lise Formu Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Decent Education Scale: High School Form Validity and Reliability Study

Kadem Gürkan Akyazı(ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY)0000-0001-8117-6005
Ayşenur Büyükgöze-kavas(ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY)0000-0001-9072-7040
Sayfa
638–657
Yayın Tarihi
2026-06-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular bir arada değerlendirildiğinde, İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği-Lise Formu’nun Türk lise öğrencileri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve lise düzeyinde insana yakışır eğitim ile ilgili uygulamalarda ve araştırmalarda kullanılabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, Levin vd. (2025) tarafından geliştirilen İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği-Lise Formu’nun Türkçe versiyonuna ilişkin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma kapsamında yaşları 13 ile18 arasında değişen iki ayrı çalışma grubundan toplam 1221 lise öğrencisinden veri toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular bir arada değerlendirildiğinde, İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği-Lise Formu’nun Türk lise öğrencileri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve lise düzeyinde insana yakışır eğitim ile ilgili uygulamalarda ve araştırmalarda kullanılabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:İnsana Yakışır Eğitim · lise öğrencileri · geçerlik

Özet

Bu araştırmanın amacı, Levin vd. (2025) tarafından geliştirilen İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği-Lise Formu’nun Türkçe versiyonuna ilişkin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır. İnsana yakışır eğitim, bireylerin temel eğitim ihtiyaçlarını karşılayan, güvenli, eşitlikçi ve destekleyici bir öğrenme ortamı sunan eğitim biçimi olarak tanımlanmaktadır. Çalışma kapsamında yaşları 13 ile18 arasında değişen iki ayrı çalışma grubundan toplam 1221 lise öğrencisinden veri toplanmıştır. İlk çalışma grubu (N = 811) ile ölçeğin faktör yapısını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinalinde olduğu gibi 18 madde ve altı faktörden oluştuğunu doğrulamıştır. Ayrıca, cinsiyet değişkenine göre ölçme değişmezliği analizi yapılmış olup, kız ve erkek öğrenciler arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. İkinci çalışma grubu (N = 410) ile ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ölçeğin beklenildiği gibi lise öğrencilerinin okulu anlamlı görme düzeyiyle pozitif, zorbalık mağduriyetiyle negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları tüm alt boyutlar için .70’in üzerinde hesaplanarak yüksek iç tutarlılık göstermiştir. Bulgular bir arada değerlendirildiğinde, İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği-Lise Formu’nun Türk lise öğrencileri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve lise düzeyinde insana yakışır eğitim ile ilgili uygulamalarda ve araştırmalarda kullanılabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract

The aim of this study is to examine the validity and reliability of the Turkish version of the Decent Education Scale-High School Form, originally developed by Levin et al. (2025). Decent education is defined as a form of education that meets individuals’ fundamental educational needs while providing a safe, equitable, and supportive learning environment. Data were collected from a total of 1221 high school students across two independent samples, aged between 13 and 18. In the first sample (N = 811), Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted to test the factor structure of the scale. The results confirmed that the scale retained its original structure, consisting of 18 items and six factors. Additionally, measurement invariance analysis across gender indicated no significant differences between male and female students. In the second sample (N = 410), criterion-related validity analyses demonstrated that, as expected, the scale was positively associated with students’ perceived meaningfulness of school and negatively associated with experiences of bullying victimization. The Cronbach’s alpha coefficients for all subscales were above .70, indicating high internal consistency. Taken together, these findings suggest that the Decent Education Scale-High School Form is a valid and reliable instrument for Turkish high school students and can be utilized in both educational applications and research on decent education at the high school level.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akyazı, K. G., Büyükgöze-kavas, A. (2026). İnsana Yakışır Eğitim Ölçeği: Lise Formu Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 638–657. https://doi.org/10.29299/kefad.1657489

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Allensworth, E. M., & Clark, K. (2020). High School GPAs and ACT scores as predictors of college completion: Examining assumptions about consistency across high schools. Educational Researcher, 49(3), 198–211. https://doi.org/10.3102/0013189X20902110
  2. Akiba, M. (2010). What predicts fear of school violence among US adolescents. Teachers College Record, 112(1), 68–102. https://doi.org/10.1177/2F016146811011200110
  3. Autin, K. L., Duffy, R. D., Blustein, D. L., Gensmer, N. P., Douglass, R. P., England, J. W., & Allan, B. A. (2019). The development and initial validation of need satisfaction scales within the psychology of working theory. Journal of Counseling Psychology, 66(2):195-209. https://doi.org/10.1037/cou0000323
  4. Balcazar, F. E., Awsumb, J., Dimpfl, S., Langi, F. F. G., & Lara, J. (2018). Jobs for youth program: An intervention to improve transition outcomes of former dropout minority youth. Career Development and Transition for Exceptional Individuals, 41(3), 166–174. https://doi.org/10.1177/2165143417747225
  5. Baştepe, İ. (2009). Etkili okulun eğitim-öğretim süreci ve ortamı boyutlarının nitelikleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 76-83.
  6. Buyukgoze-Kavas, A., & Autin, K. L. (2019). Decent work in Turkey: Context, conceptualization, and assessment. Journal of Vocational Behavior, 112, 64-76. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2019.01.006
  7. Büyükgöze Kavas, A. (2022). Çalışma psikolojisi kuramı. F. Bacanlı ve A. Büyükgöze Kavas (Eds.), Kariyer psikolojik danışmasında çağdaş kuramlar, yaklaşımlar ve modeller (s. 53-79) içinde. Pegem Akademi.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (24. Baskı). Pegem Akademi.
  9. Chen F. F. (2007). Sensitivity of goodness of fit indexes to lack of measurement invariance. Structural Equation Modeling, 14(3), 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834
  10. Cheung, G. W., & Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness-of-fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling, 9(2), 233–255. http://dx.doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
  11. Duffy, R. D., Allan, B. A., England, J. W., Blustein, D. L., Autin, K. L., Douglass, R. P., Ferreira, J., & Santos, E. J. R. (2017). The development and initial validation of the Decent Work Scale. Journal of Counseling Psychology, 64(2), 206–221 https://doi.org/10.1037/cou0000191
  12. Duffy, R. D., Blustein, D. L., Diemer, M. A., & Autin, K. L. (2016). The Psychology of Working Theory. Journal of Counseling Psychology, 63(2), 127–148. https://doi.org/10.1037/cou0000140
  13. Duffy, R. D., Gensmer, N., Allan, B. A., Kim, H. J., Douglass, R. P., England, J. W. & Blustein, D. L. (2019). Developing, validating, and testing improved measures within the Psychology of Working Theory. Journal of Vocational Behavior, 112, 199-215. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2019.02.012
  14. Duffy, R. D., Kim, H. J., Perez, G., Prieto, C. G., Torgal, C., & Kenny, M. E. (2022). Decent education as a precursor to decent work: An overview and construct conceptualization. Journal of Vocational Behavior, 138, 103771. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2022.103771
  15. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (Eight Edition). New York: McGraw-Hill.
  16. George, D., & Mallery, P. (2020). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
  17. Gündoğan, S., ve Özgen, H. (2020). The relationship between the quality of school life and the school burnout. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(3), 531-538. https://doi.org/10.11591/ijere.v9i3.20686
  18. Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  19. International Labor Organization. (1999). Report of the Director-General: Decent work. International Labour Conference, 87th Session, Geneva. https://www.ilo.org/legacy/english/lib/century/sources/sources1999.htm
  20. Kalaycı, H., ve Özdemir, M. (2013). Lise öğrencilerinin okul yaşamının niteliğine ilişkin algılarının okul bağlılıkları üzerine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 293-315.
  21. Kenny, M. E., Wu, X., Guterres, K. M. P., Gordon, P., Schmidtberger, R., Masters, A., Tanega, C., & Cunningham, S. (2024). Youth perspectives on decent education and college and career readiness. Journal of Career Assessment, 32(3), 598-618. https://doi.org/10.1177/10690727231217108
  22. Kırıcı, Ş., ve Ekşi, H. (2022). Çocuk-Ergen Zorbalık Ölçeği-9 Kısa Form: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. H. Çiftçi ve M. Y. Dörtbudak (Eds.), 9. Uluslararası GAP Zirvesi Bilimsel Araştırmalar Kongresi Tam Metin Bildiriler içinde (s. 406-416). IKSAD Yayınları.
  23. Kim, H. J., Buyukgoze-Kavas, A., Duffy, R. D., & Perez, G. (2025). A cross-cultural validation of psychology of working theory with Turkish working adults. Journal of Career Assessment, 33(2), 215-238. https://doi.org/10.1177/10690727231210815
  24. Kim, H. J., Buyukgoze-Kavas, A., Han, E., Park, J., Choi, Y., Lee, H., & Lee, K-H. (Under review). Cross-cultural validation of the decent education model: Experiences of American, Korean, and Turkish college students.
  25. Kunter, M., Klusmann, U., Baumert, J., Richter, D., Voss, T., & Hachfeld, A. (2013). Professional competence of teachers: Effects on instructional quality and student development. Journal of Educational Psychology, 105(3), 805. https://doi.org/10.1037/a0032583
  26. Levin, N., Duffy, R. D., Cerantola, M., Greve, M. S., Masdonati, J., Massoudi, K., Park, J., Choi, Y., Kim, H. J., Bridges, B., Steranka, M., Hardin, E., & Gibbons, M. (2025). The development and validation of the Decent Education Scale and the Retrospective Decent Education Scale. Journal of Counseling Psychology. https://doi.org/10.1037/cou0000815
  27. Mercan-Akçay, H., ve Demircioğlu, H. (2024). Ön ergenlik dönemindeki çocukların zorbalığa maruz kalma düzeylerinin incelenmesi. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry, 4(1), 35-53.
  28. Özgü, M. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okul reddi ve okul terki risklerinin zorbalık mağduriyet kategorilerine göre incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  29. Rojewski, J. W. (2020). Promoting the career development of children and adolescents in the twenty-first century. In Career Development and Counseling (s. 643–673). John Wiley & Sons, Ltd. https://doi.org/10.1002/9781394258994.ch20
  30. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
  31. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A beginner's guide to structural equation modeling (4th ed.). Routledge.
  32. Strøm, I. F., Thoresen, S., Wentzel-Larsen, T., & Dyb, G. (2013). Violence, bullying and academic achievement: A study of 15-year-old adolescents and their school environment. Child Abuse & Neglect, 37(4), 243-251. http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.chiabu.2012.10.010
  33. Toraman, Ç., & Korkmaz, G. (2023). What is the “Meaning of School” to High School Students? A scale development and implementation study based on IRT and CTT. SAGE Open, 13(3). https://doi.org/10.1177/21582440231199054
  34. Vessey, J. A., Strout, T. D., Difazio, R. L., & Ludlow, L. H. (2019). Identifying bullied youth: Reengineering the Child-Adolescent Bullying Scale into a brief screen. Journal of Applied Measurement, 20(4), 367-383.
  35. Wolke, D., & Lereya, S. T. (2015). Long-term effects of bullying. Archives of Disease in Childhood, 100(9), 879-885.