KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Liberal Düşünce Dergisi / 2020 / Cilt: 25 - Sayı: 98

Klasik Dönem Osmanlı’da Dinin İktidar ve Halk Arasındaki Meşruiyeti

Yunus KOÇ
Sayfa
103–124
Yayın Tarihi
2020-06-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu çalışma tarihsel sosyoloji yöntemine uygun olarak; İslâm öncesi Türk devletlerinde siyasal kültür ve meşruiyet kaynağı açısından Kut geleneğinin ilk dönem Osmanlı’ya ne ölçüde intibak ettiğini, Osmanlı klasik döneminde İslâm'ın politik bir argüman olarak yönetici seçkinlerin meşruiyet oluşturma çabalarına ne şekilde hizmet ettiğini, ayrıca İslâm’ın devlet ve halk nezdinde algısını bu meşruiyet ilişkisi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm öncesi Türk devletlerinde Kut geleneğine göre Kağan, Osmanlı’da ise sultan kutsal olanın temsilidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bir toplumdan diğerine aktarılan siyasal kültüre ve meşruiyete kaynaklık eden araçlar farklılaşabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu çalışma tarihsel sosyoloji yöntemine uygun olarak; İslâm öncesi Türk devletlerinde siyasal kültür ve meşruiyet kaynağı açısından Kut geleneğinin ilk dönem Osmanlı’ya ne ölçüde intibak ettiğini, Osmanlı klasik döneminde İslâm'ın politik bir argüman olarak yönetici seçkinlerin meşruiyet oluşturma çabalarına ne şekilde hizmet ettiğini, ayrıca İslâm’ın devlet ve halk nezdinde algısını bu meşruiyet ilişkisi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Meşruiyet · Kut · Gaza/Cihad

Özet

İslâm öncesi Türk devletlerinde Kut geleneğine göre Kağan, Osmanlı’da ise sultan kutsal olanın temsilidir. Bu durum her iki toplumda da meşruiyetin kaynağının ilahi olduğunu gösterir. Dolayısıyla İslâm öncesi Türk devletlerinin sahip olduğu halk ile iktidar arasında önemli bir meşruiyet kaynağı olarak ilahi gelenek inancının, bir siyasal davranış kültürü olarak kendisinden sonraki Türk devletlerine intikal ettiği söylenebilir. Ancak bir toplumdan diğerine aktarılan siyasal kültüre ve meşruiyete kaynaklık eden araçlar farklılaşabilmektedir. Bu durum siyasal kültürün özde olmazsa bile şeklen önemli değişiklikleri beraberinde getirir. İşte bu çalışma tarihsel sosyoloji yöntemine uygun olarak; İslâm öncesi Türk devletlerinde siyasal kültür ve meşruiyet kaynağı açısından Kut geleneğinin ilk dönem Osmanlı’ya ne ölçüde intibak ettiğini, Osmanlı klasik döneminde İslâm'ın politik bir argüman olarak yönetici seçkinlerin meşruiyet oluşturma çabalarına ne şekilde hizmet ettiğini, ayrıca İslâm’ın devlet ve halk nezdinde algısını bu meşruiyet ilişkisi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOÇ, Y. (2020). Klasik Dönem Osmanlı’da Dinin İktidar ve Halk Arasındaki Meşruiyeti. Liberal Düşünce Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 98, 103–124. https://ajindex.com/articles/127595

Kaynakça (30)

  1. Arslan, Mahmut (1987), Kutadgu-Bilig’deki Toplum ve Devlet Anlayışı, İstanbul:
  2. Edebiyat Fakültesi Basımevi. Ateş, Toktamış (2009),
  3. Siyasal Tarih, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  4. Avcı, Casim (1998), “Hilâfet”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 17, Ankara:
  5. TDV Yayınları.
  6. Basri, Hasan (2005), “Türklerde “Kut” Kavramı ve Osmanlılar’ın Kutsiyet Elde Etme Çabaları”, Akademik Bakış, s.7, Eylül, ss.1-14.
  7. Bayındır, Abdullah (2017), “Selçuklularda Taht Mücadelelerine Etki Eden Faktörler”, Asia Minor Studies-İnternational Journal of Social Sciences, c.5, s.10, Temmuz, ss.26-38
  8. Bogenbayev, Nurbolat ve Calmırza, Aydın (2014), “Eski Türk Dünya Görüşündeki “Kut” ve “Karga” Kavramları”, Millî Folklor Dergisi, s.103, ss.69-79.
  9. Çubukçu, Hatice (2015), “Bâciyân-ı Rûm ve Anadolu Tasavvufundaki Yeri”, FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, s.5, Bahar, ss.217-231.
  10. Emecen, Feridun (2007), “Osmanlılar: Siyasi Tarih-Klasik Dönem”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 33, Ankara:
  11. TDV Yayınları.
  12. Erez, Ebru (2017), Feodal Sistemin Sosyal Hayat Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Karaman: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Gencer, Bedri (2014), İslâm’da Modernleşme (1839-1939), Ankara:
  13. Doğu Batı Yayınları.
  14. Genç, Reşat (1981), Karahanlı Devlet Teşkilâtı (XI. Yüzyıl) (Türk Hâkimiyet Anlayışı ve Karahanlılar), Ankara:
  15. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  16. Güngör, Erol (1980),
  17. Türk Kültürü ve Milliyetçilik, İstanbul:
  18. Ötüken Neşriyat. Hoca Sadettin (1979), Tacü’t-Tevarih I, Ankara:
  19. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  20. Imber, Colin (2002), “Erken Osmanlı Tarihinde İdealler ve Meşruiyet”, Metin Kunt ve Christine Woodhead (ed.), Kanuni ve Çağı: Yeni Çağda Osmanlı Dünyası, İstanbul: Tarih vakfı Yurt Yayınları, ss. 137-154.
  21. İnalcık, Halil (1959), “Osmanlılar’da Saltanat Verâseti Usûlü ve Türk Hakimiyet Telâkkisiyle İlgisi”, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, c.14, s.1, ss.69-94.
  22. İnalcık, Halil (1998), Osmanlı’da Devlet Hukuk Adalet, İstanbul:
  23. Eren Yayınları.
  24. İnalcık, Halil (2014), Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:
  25. Yapı Kredi Yayınları.
  26. İnalcık, Halil (2015), “Osmanlı Devletinin Doğuşu Meselesi”, Mehmet Öz (der.), Söğütten İstanbul’a: Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar, İstanbul: Kolektif Yayıncılık, ss.225-240.
  27. Kafesoğlu, İbrahim (1998),
  28. Türk Milli Kültürü, İstanbul:
  29. Ötüken Neşriyat. Kapar, Mehmet Ali (1991), “İslâm'da Bey'at”, Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c.4, s.4, ss.73-83.
  30. Kara, İsmail (2017), İslâ