KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bilişim Teknolojileri Dergisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 3

Yeşil Nesil için Yeşil Seçim: Tam Burslu Öğrenci Belirlemede Yeni Bir IT2 F-SITW + IT2 F-AHP Hibrit Yaklaşımı

Green Choice for the Green Generation: A Novel IT2 F-SITW + IT2 F-AHP Hybrid Approach for Full Scholarship Student Selection

Müslüm Öztürk(KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1941-3115
Sayfa
235–256
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, özellikle A3 alternatifinin güçlü akademik performansı ve çevresel duyarlılığı sayesinde öne çıktığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada; akademik başarı, sürdürülebilirlik-çevresel bilinci ve sosyal sorumluluk değerlerini ön planda tutan tam burslu öğrenci seçimi problemi ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Karar verme sürecindeki belirsizlikleri daha etkin modelleyebilmek amacıyla, Aralık Tip-2 Bulanık Rastgelelik Temelli Eşik Ağırlıklarının Belirlenmesi (IT2 F-SITW) ve Aralık Tip-2 Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (IT2 F-AHP) yöntemlerini birleştiren özgün bir hibrit yaklaşım ilk defa bu çalışma kapsamında geliştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, özellikle A3 alternatifinin güçlü akademik performansı ve çevresel duyarlılığı sayesinde öne çıktığını göstermiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:aralık Tip-2 bulanık mantık · çok kriterli karar verme (ÇKKV) · tam burslu bursiyer öğrenci seçimi

Özet

Bu çalışmada; akademik başarı, sürdürülebilirlik-çevresel bilinci ve sosyal sorumluluk değerlerini ön planda tutan tam burslu öğrenci seçimi problemi ele alınmıştır. Karar verme sürecindeki belirsizlikleri daha etkin modelleyebilmek amacıyla, Aralık Tip-2 Bulanık Rastgelelik Temelli Eşik Ağırlıklarının Belirlenmesi (IT2 F-SITW) ve Aralık Tip-2 Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (IT2 F-AHP) yöntemlerini birleştiren özgün bir hibrit yaklaşım ilk defa bu çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Öncelikle kriter ağırlıkları IT2 F-SITW yöntemi ile referans kriter temelli olarak hesaplanmış, ardından alternatifler IT2 F-AHP yöntemiyle değerlendirilerek nihai sıralama skorları elde edilmiştir. Çalışma kapsamında beş öğrenci adayı dokuz sürdürülebilirlik temelli kriter doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle A3 alternatifinin güçlü akademik performansı ve çevresel duyarlılığı sayesinde öne çıktığını göstermiştir. Ayrıca duyarlılık analizi ile yöntemimizin istikrarı test edilmiş ve önerilen modelin karar sürecinde güvenilir çıktılar sunduğu görülmüştür. Sonuçlar, sosyal sorumluluk odaklı seçim mekanizmalarının bulanık mantık tabanlı çok kriterli karar verme yöntemleriyle etkin biçimde desteklenebileceğini ortaya koymuştur.

Abstract

In this study, the full scholarship student selection problem was addressed with a focus on academic achievement, sustainability-environmental awareness, and social responsibility values. To more effectively model uncertainties in the decision-making process, an original hybrid approach combining Interval Type-2 Fuzzy Stochastic Identification of Threshold Weights (IT2 F-SITW) and Interval Type-2 Fuzzy Analytic Hierarchy Process (IT2 F-AHP) methods was developed for the first time within this work. Initially, criterion weights were calculated based on a reference criterion using the IT2 F-SITW method, and subsequently, alternatives were evaluated using the IT2 F-AHP method to obtain the final ranking scores. Five student candidates were analyzed according to nine sustainability-based criteria. The findings demonstrated that alternative A3 stood out particularly due to its strong academic performance and environmental sensitivity. Moreover, sensitivity analysis was conducted to test the robustness of the proposed method, confirming that the model provides reliable outputs in the decision-making process. The results indicate that social responsibility-focused selection mechanisms can be effectively supported by fuzzy logic-based multi-criteria decision-making methods.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztürk, M. (2026). Yeşil Nesil için Yeşil Seçim: Tam Burslu Öğrenci Belirlemede Yeni Bir IT2 F-SITW + IT2 F-AHP Hibrit Yaklaşımı. Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 3, 235–256. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1739208

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. M. Ada, H. Çakır, “TOPSIS ve AHP Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Personel Seçim Sürecine Uygulanması”, Int. J. 3D Printing Technol. Digital Ind., 6(2), 186–200, 2022.
  2. H. Dinçer, S. Yuksel, T. Bozaykut-Buk, “Evaluation of Financial and Economic Effects on Green Supply Chain Management with Multi-Criteria Decision-Making Approach: Evidence from Companies Listed in BIST”, in Handbook of Research on Supply Chain Management for Sustainable Development, 144–175, IGI Global, 2018.
  3. T. Paksoy, M. Öztürk, “Aralık Tip-2 Bulanık Kural Tabanlı AHP Yaklaşımı ile Tedarikçi Seçimi”, Verimlilik Dergisi, 3, 115–141, 2019.
  4. B. Leylek, E. Y. İnce, “Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Eğitimde Kullanımı”, Bilim Eğitim Sanat ve Teknoloji Dergisi, 8(2), 202–216, 2024.
  5. H. Yılmaz, “Uzaktan Eğitimde Sürdürülebilirlik Analizi: Çok Paydaşlı Çok Kriterli Bulanık Karar Verme Yaklaşımı” (Ph.D. thesis), Istanbul Technical University, Graduate School of Education, 2024.
  6. K. Canpolat, U. Canpolat, O. Özer, H. İ. Demir, “Çok Kriterli Karar Verme Problemlerinin Bütünleşik Yöntemlerle Çözümü İçin Otomasyon Geliştirme: Bursiyer Seçimi Örneği”, Akademik Platform Dergisi, Isıtes, Valencia–Spain, 538–547, 2015.
  7. Ü. Özden, “Analitik Hiyerarşi Yöntemi ile İlkokul Seçimi”, Marmara Univ. Fac. Econ. Admin. Sci. J., 24(1), 2008.
  8. T. Eren, Y. A. Abalı, B. S. Kutlu, “Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Bursiyer Seçimi: Bir Eğitim Kurumunda Uygulama”, Atatürk Univ. Fac. Econ. Admin. Sci. J., 26(3-4), 259–272, 2012.
  9. P. Hasan, E. Utami, S. Yunita, E. Pawan, “Selection of Scholarship Acceptance Using AHP and TOPSIS Methods”, in 2019 Int. Conf. on Information and Communications Technology (ICOIACT), 920–925, IEEE, 2019.
  10. K. D. Katarina, A. Nurrohman, A. S. Putra, “Decision Support System for the Best Student Selection Recommendation Using AHP (Analytic Hierarchy Process) Method”, Int. J. Educ. Res. Soc. Sci., 2(5), 1210–1217, 2021.
  11. N. James, S. Loganathan, R. J. Nathan, V. V. Victor, P. K. Ng, “Integrated Fuzzy AHP and TOPSIS as Innovative Student Selection Methodology at Institutions of Higher Learning”, Hum. Syst. Manag., 42(2), 179–191, 2023.
  12. M. Sanca, H. Artun, M. Okur, “Fen Eğitiminde Bulanık Mantık Uygulamaları Neden Kullanılmalıdır?”, Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 6(1), 130–144, 2022.
  13. N. Zuraimi, “Determining Scholarship Recipients Among Students of UiTM Perlis by Using Fuzzy Multi-Attribute Decision Making [FMADM] with TOPSIS Method”, 2021.
  14. F. Fauziyah, D. Lestari, M. Rinayanti, I. Zulkarnain, “Multi-Criteria Decision Analysis Using TOPSIS Method for Scholarship Recipients Selection: A Comprehensive Implementation Study”, Jurnal SITECH: Sistem Informasi dan Teknologi, 8(1), 1–8, 2025.
  15. M. Mundzir, R. Zulkarnain, R. Hardi, “Employing Fuzzy AHP in Modeling a Decision Support System for Determining Scholarship Recipients Within the University Context”, Jurnal Malikussaleh Mengabdi, 2(2), 344–352, 2023.
  16. A. Y. Novianto, “Optimizing Scholarship Selection: A Decision Support System Approach Using the Analytical Hierarchy Process”, TIERS Information Technology Journal, 4(2), 144–149, 2023.
  17. S. Uyun, I. Riadi, “A Fuzzy TOPSIS Multiple-Attribute Decision Making for Scholarship Selection”, arXiv Preprint, arXiv:1306.6489, 2013.
  18. S. Ballı, E. Dikmen, “Heterojen Ev Ağlarının Aralık Tip-2 Bulanık AHS ve TOPSIS Yöntemleri ile Değerlendirilmesi”, Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(4), 411–421, 2020.
  19. Z. Ceylan, S. Gürsev, “AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Bilgi Teknolojileri Projelerinde Scrum-Kanban-Şelale Uygulamaları Karşılaştırması”, Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(3), 329–339, 2020.
  20. D. Katarina, A. Nurrohman, A. S. Putra, “Decision Support System for the Best Student Selection Recommendation Using AHP (Analytic Hierarchy Process) Method”, International Journal of Educational Research and Social Sciences (IJERSC), 2(5), 1210–1217, 2021.
  21. N. James, S. Loganathan, R. J. Nathan, V. V. Victor, P. K. Ng, “Integrated Fuzzy AHP and TOPSIS as Innovative Student Selection Methodology at Institutions of Higher Learning”, Human Systems Management, 42(2), 179–191, 2023.
  22. M. Rieckmann, “Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives”, UNESCO Publishing, 2017.
  23. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), “Education for Sustainable Development and Global Competence”, 2018. https://www.oecd.org/education/global-
  24. V. Berlanga, F. Corti, “Impact of Scholarships on University Academic Performance: A Comparative Analysis of Students with and without Scholarships”, Frontiers in Education, 10, 1554073, Frontiers Media SA, 2025.
  25. R. E. Riggio, “Developing Student Leader Emotional and Social Communication Skills”, Journal of Campus Activities Practice and Scholarship, 6(1), 68–73, 2024.
  26. C. Kahraman, I. Kaya, “A Fuzzy Multicriteria Methodology for Selection Among Energy Alternatives”, Expert Syst. Appl., 37(9), 6270–6281, 2010.
  27. J. Więckowski, B. Kizielewicz, J. Wątróbski, W. SaŁabun, “A New Approach for Handling Uncertainty of Expert Judgments in Complex Decision Problems”, IEEE Access, 2024.
  28. F. Kızıl, F. Gürbüz, “Bireysel Müşteriler için İnternet Hizmeti Sağlayıcısının ve İnternet Paketi Seçiminin Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Belirlenmesi”, Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(2), 119–137, 2022.