Dergiler / TÜBAV Bilim Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEMLİ CEP TELEFONU KULLANIMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Derya Altay(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)
Mehmet Arif Özerbaş(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)
Sayfa
68–84
Yayın Tarihi
2020-04-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Key Words: Primary School, Students, Problematic Cell Phone Use.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin problemli cep telefonu kullanımının farklı değişkenler açısından incelenmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın evrenini Ankara iline bağlı bulunan ilkokullarda öğrenim görmekte olan öğrenciler, örneklemini ise Ankara ili, Çankaya ilçesine bağlı bulunan ilkokullardaki 3. ve 4.
💡
Sonuç & Katkı:Key Words: Primary School, Students, Problematic Cell Phone Use.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:İlkokul · Öğrenciler

Özet

Araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin problemli cep telefonu kullanımının farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada tarama modelinin bir türü olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara iline bağlı bulunan ilkokullarda öğrenim görmekte olan öğrenciler, örneklemini ise Ankara ili, Çankaya ilçesine bağlı bulunan ilkokullardaki 3. ve 4. Sınıf toplam 392 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yılmaz (2017) tarafından geliştirilen Problemli Cep Telefonu Kullanım Ölçeği (PCPTÖ) kullanılmıştır. PTCKÖ iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel ve demografik bilgiler bulunurken ikinci bölümde ise problemli cep telefonu kullanımına yönelik maddeler bulunmaktadır. Ölçeğin ikinci bölümünde 22 madde bulunmaktadır ve bu maddeler 5’li likert tipinde hazırlanmıştır. Kullanılan veri toplama aracının üç alt boyutu bulunmaktadır. Bunlar Bağımlılık, Aşırı Kullanım, Kontrol Edememe ve İhmaldir. Araştırmada veri toplama aracından elde edilen verilerin analizinde SPSS paket program kullanılmıştır. Bu doğrultuda verilerin normal dağılıp dağılmadığını test etmek amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılmadığının saptanması üzerine öğrencilerin sınıf düzeyleri ve cinsiyetleri gibi değişkenler ile problemli cep telefonu kullanım durumları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenebilmesi için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Diğer değişkenlerin etkilerinin belirlenmesi amacı ile de Kruskal Wallis H-Testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; cep telefonuna sahip olan öğrencilerden %97,2’sinin sahip oldukları cep telefonları ile internete bağlandığı, öğrencilerin %18,1’inin internet paketi olduğu, öğrencilerden %56,2’unun ise 9-10 yaşlarında ilk cep telefonlarına sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca cinsiyet bağlamında yapılan analizler doğrultusunda anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha fazla problemli cep telefonu kullanım davranışı sergilediği görülmüştür. Araştırmada ilgi çekici sonuçlardan biri de veli eğitim düzeyinin artmasıyla öğrencilerin problemli cep telefonu kullanım davranış düzeyinin de artıyor olmasıdır. Anahtar Kelimeler: İlkokul, Öğrenciler, Problemli Cep Telefonu Kullanımı. INVESTIGATION OF THE USE OF PROBLEMED MOBILE PHONE IN THE FIRST SCHOOL STUDENTS FROM DIFFERENT VARIABLES ABSTRACT The aim of this study is to investigate the problematic cell phone usage of primary school students in terms of different variables. In the research, relational screening model, which is a type of screening model, was used. The population of the study consisted of 392 students in the primary and secondary schools in Ankara, Çankaya. Problematic Cell Phone Use Scale (PCPTÖ) developed by Yılmaz (2017) was used as data collection tool. The PTCCO consists of two parts. The first section contains personal and demographic information, while the second section contains articles for problematic mobile phone use. In the second part of the scale, there are 22 items and these items are prepared in 5-point Likert type. The data collection tool used has three sub-dimensions. These are Addiction, Overuse, Unable to Control and Neglect. SPSS packet program was used in the analysis of the data obtained from the data collection tool. In this respect, Kolmogorov-Smirnov test was used to test whether the data were distributed normally. Mann-Whitney U test was used to determine whether there is a significant difference between the variables such as class levels and gender of the students and the problematic mobile phone usage situations. Kruskal Wallis H-Test was used to determine the effects of other variables. As a result of the analysis; It was seen that 97.2% of the students with mobile phones were connected to the internet with their mobile phones, 18.1% of the students had internet package and 56.2% of the students had the first mobile phones between the ages of 9-10. In addition, although there was no significant difference in terms of gender analysis, it was observed that female students exhibited more problematic cell phone use behavior than male students. One of the interesting results of the study is that students 'problematic cell phone usage behavior level increases with the increase of parents' education level. Key Words: Primary School, Students, Problematic Cell Phone Use.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altay, D., Özerbaş, M. A. (2020). İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEMLİ CEP TELEFONU KULLANIMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. TÜBAV Bilim Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 1, 68–84. https://ajindex.com/articles/1262367

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Ay, S. (2013). İletişim araçları kullanımının yarattığı bağımlılığın sosyal izolasyon üzerindeki etkisi cep telefonu kullanıcıları üzerinde bir araştırma, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, İdari Uzmanlık Tezi, İzmir.
  2. Belsey, B. (2006). Bullying. org: a learning journey. Bulletin–Newfoundland and Labrador Teachers Association, 49(4), 20.Bilim-Teknoloji, (2014). https://www.bilim-teknoloji.com/cep-telefonunun-tarihsel- gelisimi-kronolojik/ adresinden erişilmiştir.Blanchard, A. L.,& Henle, C. A. (2008). Correlates of different forms of cyberloafing: The role of norms and external locus of control. Computers in Human Behavior, 24(3), 1067-1084.Cha, S. S.,& Seo, B. K. (2018). Smartphone use and smartphone addiction in middle school students in Korea: Prevalence, social networking service, and game use. Health psychology open, 5(1) https://doi.org/10.1177/2055102918755046Comings,
  3. J. P. (1995). Literacy skill retention in adult students in developing countries. International Journal of Educational Development, 15(1), 37-45.Çakır, Ö.,& Oğuz, E. (2017). Lise öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 418-429.Çetin, F. H., Pamuk, M., & Donmuş, V. (2015). Ergenlerde problemli cep telefonu kullanımı ile akademik erteleme arasındaki ilişkide internet bağımlılığının aracılık rolünün incelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 22(1), 60-61.Doğan, U.,& Tosun, N. İ. (2016). Lise öğrencilerinde problemli akıllı telefon kullanımının sosyal kaygı ve sosyal ağların kullanımına aracılık etkisi. Adıyaman üniversitesi sosyal Bilimler enstitüsü Dergisi, 8(22), 99-128.Durak, H.,& Seferoğlu, S. S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin akıllı telefon kullanımları ve bağımlılık düzeyleriyle ilgili unsurlar. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 1-23.Griffiths, M. D.,& Dancaster, I. (1995). The effect of type A personality on physiological arousal while playing computer games. Addictive behaviors, 20(4), 543-548.Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel. Ankara.Kim, D., Lee, Y., Lee, J., Nam, J. K., & Chung, Y. (2014). Development of Korean smartphone addiction proneness scale for youth. PloS one, 9(5).King, A. L. S., Valença, A. M., Silva, A. C. O., Baczynski,, M. R., ve Nardi, A. E. (2013). Nomophobia: Dependency on virtual environments or social phobia?. Computers in Human Behavior, 29(1), 140-144.Kuyucu, M. (2017). Gençlerde akıllı telefon kullanımı ve akıllı telefon bağımlılığı sorunsalı: “Akıllı telefon (kolik)” üniversite gençliği. Global Media Journal TR Sürümü, 7 (14), 328-359.Lepp, A., Barkley, J. E., & Karpinski, A. C. (2015). The relationship between cell phone use and academic performance in a sample of US college students. Sage Open, 5(1), 2158244015573169.Mert, A.,& Özdemir, G. (2018). Yalnızlık duygusunun akıllı telefon bağımlılığına etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 88-107.
  4. Park, Y. & Chen, JV (2007). Akıllı telefonun yenilikçi kullanımının kabulü ve benimsenmesi. Endüstriyel Yönetim ve Veri Sistemleri, 107 (9), 1349-1365.Shine, O.,& Beak, S. (2013). The Influence of adolescents smart phone addiction on aggression. Korean Review of Crisis and Emergency Manegement, 9(11), 345-362.Solmaz, B., Tekin, G., Herzem, Z., & Demir, M. (2013). İnternet ve sosyal medya kullanımı üzerine bir uygulama. Selçuk İletişim, 7(4).Şata, M., Çelik, İ., Ertürk, Z., & Taş, U. E. (2016). Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin (ATBÖ) Türk lise öğrencileri için uyarlama çalışması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 7(1), 156-169.Tarhan, T. (2013). Ergenlerde depresyon düzeylerinin internet kullanım amaçları ve akademik başarı açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi.Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Tekin, C., Güneş, G., & Çolak, C. (2012). Cep telefonu problemli kullanım (pu) ölçeğinin türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Medicine Science, 3(3), 1361-1381.Türen, U., Erdem, H., & Kalkın, G. (2017). Mobil telefon yoksunluğu korkusu (nomofobi) yayılımı: Türkiye’den üniversite öğrencileri ve kamu çalışanları örneklemi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 10(1).Yıldırım, S.,& Kişioğlu, A. N. (2018). Teknolojinin getirdiği yeni hastalıklar: nomofobi, netlessfobi, fomo. Medical Journal of Suleyman Demirel University, 25(4).Yılmaz, G., Şar, A. H., ve Civan, S. (2015). Ergenlerde mobil telefon bağımlığı ile sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 2(2), 20-37.
  5. Ay, S. (2013). İletişim araçları kullanımının yarattığı bağımlılığın sosyal izolasyon üzerindeki etkisi cep telefonu kullanıcıları üzerinde bir araştırma, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, İdari Uzmanlık Tezi, İzmir.
  6. Belsey, B. (2006). Bullying. org: a learning journey. Bulletin–Newfoundland and Labrador Teachers Association, 49(4), 20.Bilim-Teknoloji, (2014). https://www.bilim-teknoloji.com/cep-telefonunun-tarihsel- gelisimi-kronolojik/ adresinden erişilmiştir.Blanchard, A. L.,& Henle, C. A. (2008). Correlates of different forms of cyberloafing: The role of norms and external locus of control. Computers in Human Behavior, 24(3), 1067-1084.Cha, S. S.,& Seo, B. K. (2018). Smartphone use and smartphone addiction in middle school students in Korea: Prevalence, social networking service, and game use. Health psychology open, 5(1) https://doi.org/10.1177/2055102918755046Comings,
  7. J. P. (1995). Literacy skill retention in adult students in developing countries. International Journal of Educational Development, 15(1), 37-45.Çakır, Ö.,& Oğuz, E. (2017). Lise öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 418-429.Çetin, F. H., Pamuk, M., & Donmuş, V. (2015). Ergenlerde problemli cep telefonu kullanımı ile akademik erteleme arasındaki ilişkide internet bağımlılığının aracılık rolünün incelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 22(1), 60-61.Doğan, U.,& Tosun, N. İ. (2016). Lise öğrencilerinde problemli akıllı telefon kullanımının sosyal kaygı ve sosyal ağların kullanımına aracılık etkisi. Adıyaman üniversitesi sosyal Bilimler enstitüsü Dergisi, 8(22), 99-128.Durak, H.,& Seferoğlu, S. S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin akıllı telefon kullanımları ve bağımlılık düzeyleriyle ilgili unsurlar. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 1-23.Griffiths, M. D.,& Dancaster, I. (1995). The effect of type A personality on physiological arousal while playing computer games. Addictive behaviors, 20(4), 543-548.Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel. Ankara.Kim, D., Lee, Y., Lee, J., Nam, J. K., & Chung, Y. (2014). Development of Korean smartphone addiction proneness scale for youth. PloS one, 9(5).King, A. L. S., Valença, A. M., Silva, A. C. O., Baczynski,, M. R., ve Nardi, A. E. (2013). Nomophobia: Dependency on virtual environments or social phobia?. Computers in Human Behavior, 29(1), 140-144.Kuyucu, M. (2017). Gençlerde akıllı telefon kullanımı ve akıllı telefon bağımlılığı sorunsalı: “Akıllı telefon (kolik)” üniversite gençliği. Global Media Journal TR Sürümü, 7 (14), 328-359.Lepp, A., Barkley, J. E., & Karpinski, A. C. (2015). The relationship between cell phone use and academic performance in a sample of US college students. Sage Open, 5(1), 2158244015573169.Mert, A.,& Özdemir, G. (2018). Yalnızlık duygusunun akıllı telefon bağımlılığına etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 88-107.
  8. Park, Y. & Chen, JV (2007). Akıllı telefonun yenilikçi kullanımının kabulü ve benimsenmesi. Endüstriyel Yönetim ve Veri Sistemleri, 107 (9), 1349-1365.Shine, O.,& Beak, S. (2013). The Influence of adolescents smart phone addiction on aggression. Korean Review of Crisis and Emergency Manegement, 9(11), 345-362.Solmaz, B., Tekin, G., Herzem, Z., & Demir, M. (2013). İnternet ve sosyal medya kullanımı üzerine bir uygulama. Selçuk İletişim, 7(4).Şata, M., Çelik, İ., Ertürk, Z., & Taş, U. E. (2016). Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin (ATBÖ) Türk lise öğrencileri için uyarlama çalışması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 7(1), 156-169.Tarhan, T. (2013). Ergenlerde depresyon düzeylerinin internet kullanım amaçları ve akademik başarı açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi.Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Tekin, C., Güneş, G., & Çolak, C. (2012). Cep telefonu problemli kullanım (pu) ölçeğinin türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Medicine Science, 3(3), 1361-1381.Türen, U., Erdem, H., & Kalkın, G. (2017). Mobil telefon yoksunluğu korkusu (nomofobi) yayılımı: Türkiye’den üniversite öğrencileri ve kamu çalışanları örneklemi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 10(1).Yıldırım, S.,& Kişioğlu, A. N. (2018). Teknolojinin getirdiği yeni hastalıklar: nomofobi, netlessfobi, fomo. Medical Journal of Suleyman Demirel University, 25(4).Yılmaz, G., Şar, A. H., ve Civan, S. (2015). Ergenlerde mobil telefon bağımlığı ile sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 2(2), 20-37.