KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Avrasya İncelemeleri Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 1

Sovyet Sonrası Dönemde Belarus Cumhuriyeti ve Lukaşenko Rejiminin Konsolidasyonu

The Republic of Belarus in the Post-Soviet Era and the Consolidation of the Lukashenko Regime

Elterişhan Elçibey(Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK))0000-0002-1075-2068
Sayfa
83–103
Yayın Tarihi
2026-07-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla bu çalışma, Belarus’un mevcut siyasi yapısının nasıl oluştuğunu ve hangi mekanizmalarla sürdürüldüğünü anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Belarus, kısa bir demokratikleşme ve Batılılaşma sürecinin ardından, 1994′te Aleksandr Lukaşenko’nun devlet başkanı seçilmesiyle otoriter bir yönelime girmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yaklaşım, Belarus’un devlet yapısı ve ulusal kimliği üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla bu çalışma, Belarus’un mevcut siyasi yapısının nasıl oluştuğunu ve hangi mekanizmalarla sürdürüldüğünü anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Belarus · Lukaşenko · Rejim Konsolidasyonu

Özet

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Belarus, kısa bir demokratikleşme ve Batılılaşma sürecinin ardından, 1994′te Aleksandr Lukaşenko’nun devlet başkanı seçilmesiyle otoriter bir yönelime girmiştir. Lukaşenko’nun iktidarı, Sovyet dönemine ait idealize edilmiş bir paradigmanın benimsenmesiyle karakterize edilmiştir. Bu yaklaşım, Belarus’un devlet yapısı ve ulusal kimliği üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır. Lukaşenko, popülist bir liderlik sergileyerek kendisini halkın temsilcisi olarak konumlandırmış ve söylemlerini halkın günlük yaşamındaki zorlukları ele alacak şekilde biçimlendirmiştir. Bu durum, rejim ile toplum arasında, siyasi sadakate karşılık güvenlik ve ekonomik istikrarın sağlandığı bir toplumsal sözleşmenin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Rejimin konsolidasyonu, ekonomi, güvenlik ve sosyal politikaların “neo-Sovyet” ideolojinin temel ilkeleriyle bütünleştirilmesiyle sağlanmıştır. Bu yapısal özellikler nedeniyle, Batı’nın Belarus’u demokratik olmayan bir devlet olarak tasvir etmesinin, rejim desteği üzerindeki etkisi sınırlı kalmıştır. Bu durum, siyasi ve ekonomik yapıdaki tekelleşme, sosyal aktivizmin kısıtlanması ve siyasi baskının varlığı gibi unsurlarla açıklanabilir. Bu makale, Sovyet sonrası dönemde neo-Sovyet bir devlet inşasıyla otoriterleşen Lukaşenko rejiminin konsolidasyon sürecini, Michael Mann’ın “dört boyutlu iktidar teorisi” çerçevesinde analiz ederek söz konusu sürecin altında yatan koşul ve dinamikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, Belarus’un mevcut siyasi yapısının nasıl oluştuğunu ve hangi mekanizmalarla sürdürüldüğünü anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.

Abstract

Having gained independence in 1991, following the dissolution of the Soviet Union, Belarus underwent a brief period of democratization. However, with the 1994 election of Alexander Lukashenko as president, the country shifted toward authoritarianism. His rule is defined by the adoption of an idealized Soviet-era paradigm, which has profoundly impacted the state structure and national identity. As a populist leader, Lukashenko positioned himself as the people’s representative, shaping his rhetoric around citizens’ daily struggles. This fostered a social contract where political loyalty was exchanged for security and economic stability. The regime’s consolidation was achieved by integrating economic, security, and social policies with a “neo-Soviet” ideology. This structure has limited the impact of Western criticism regarding Belarus’s undemocratic status, a phenomenon explained by the monopolization of political and economic power, the suppression of social activism, and the presence of political repression. This article, using Michael Mann’s “four-dimensional power theory,” analyzes the consolidation of the Lukashenko regime, which authoritarianized through neo-Soviet state-building. The goal is to uncover the conditions and dynamics underlying this process, thus providing a crucial contribution to understanding how Belarus’s current political structure was formed and is sustained.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Elçibey, E. (2026). Sovyet Sonrası Dönemde Belarus Cumhuriyeti ve Lukaşenko Rejiminin Konsolidasyonu. Avrasya İncelemeleri Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 1, 83–103. https://doi.org/10.26650/jes.2026.1787814

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Allison, Roy, Stephen White ve Margot Light. “Belarus between East and West”, Journal of Communist Studies and Transition Politics, 21 / 4 (Aralık 2005): 487–511. google scholar
  2. Ambrosio, Thomas. “The Political Success of Russia-Belarus Relations: Insulating Minsk from a Color Revolution”, Demokratizatsiya, 14 / 3 (Mayıs 2006): 407–434. google scholar
  3. Astapova, Anastasiya, Vasil Navumau, Ryhor Nizhnikau ve Leonid Polishchuk. “Authoritarian Cooptation of Civil Society: The Case of Belarus”, Europe-Asia Studies, 74 / 1 (Ocak 2022): 1–30. google scholar
  4. Balmaceda, Margarita M. Politics of Energy Dependency: Ukraine, Belarus, and Lithuania between Domestic Oligarchs and Russian Pressure. Toronto: University of Toronto Press, 2013. google scholar
  5. Balmaceda, Margarita M. “Energy Policy in Belarus: Authoritarian Resilience, Social Contracts, and Patronage in a Post-Soviet Environment”, Eurasian Geography and Economics, 55 / 5 (2014): 514–536. google scholar
  6. Bosse, Giselle. “Authoritarian Consolidation in Belarus: What Role for the EU?”, European View, 20 / 2 (Aralık 2021): 201–210. google scholar
  7. Bryant, Joseph. “Grand, yet Grounded: Ontology, Theory, and Method in Michael Mann’s Historical Sociology”, In An Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann, edited by John A. Hall ve Ralph Schroeder, 1–400. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. google scholar
  8. Buhr, Renee L., Victor Shadurski ve Steven Hoffman. “Belarus: An Emerging Civic Nation?”, Nationalities Papers, 39 / 3 (Mayıs 2011): 425–440. google scholar
  9. Buzgalin, A.V. ve A.I. Kolganov. “The Protests in Belarus: Context, Causes and Lessons”, Critical Sociology, 47 / 3 (Aralık 2020): 441–453. google scholar
  10. Collins, Randall. “Mann’s Transformation of the Classic Sociological Traditions”, In An Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann, edited by John A. Hall ve Ralph Schroeder, 1–400. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. google scholar
  11. Haiduk, Kiryl. “State–Society Relations in Belarus: A ‘Labour Dimension’”, In State and Society in Post-Socialist Economies, edited by John Pickles, 1–275. New York: Palgrave Macmillan, 2008. google scholar
  12. Hancock, Kathleen J. “The Semi-Sovereign State: Belarus and the Russian Neo-Empire”, Foreign Policy Analysis, 2 / 2 (Nisan 2006): 117–36. google scholar
  13. Hawkins, Jessica R. “Historicizing the State in Development Theory: Michael Mann’s Model of Social Power”, Progress in Development Studies, 14 / 3 (2014): 299–308. google scholar
  14. Karabeshkin, Leonid, Frédéric Labarre ve Pierre Jolicoeur. “Endless Integration of Russia and Its ‘Difficult Ally’ Belarus”, In Asymmetric Neighbors and International Relations: Living in the Shadow of Elephants, edited by Ian Roberge, Nara Park ve Thomas R. Klassen, 1–225. New York: Routledge, 2023. google scholar
  15. Korosteleva, Julia. “Belarus: Heading towards State Capitalism?”, In Varieties of Capitalism in Post-Communist Countries, edited by David Lane ve Martin Myant, 1–271. Hampshire: Palgrave Macmillan, 2007. google scholar
  16. Kulakevich, Tatsiana. “Twenty Years in the Making: Understanding the Difficulty for Change in Belarus”, East European Politics and Societies: And Cultures, 28 / 4 (Kasım 2014): 887–901. google scholar
  17. Łahviniec, Alaksandr ve Alaksandr Papko. “Unfinished Business: Challenges for Belarus on Its Way to Democracy”, European View, 9 / 2 (2010): 253–262. google scholar
  18. Lebanidze, Bidzina. Russia, EU and the Post-Soviet Democratic Failure. Wiesbaden: Springer VS, 2020. google scholar
  19. Leshchenko, Natalia. “The National Ideology and the Basis of the Lukashenka Regime in Belarus”, Europe-Asia Studies, 60 / 8 (Eylül 2008): 1419–1433. google scholar
  20. Liabedzka, Anatoly. “Europe’s Last Dictatorship”, European View, 7 / 1 (Haziran 2008): 81–89. google scholar
  21. Mann, Michael. The Sources of Social Power: Volume 3, Global Empires and Revolution, 1890–1945. New York: Cambridge University Press, 2012. google scholar
  22. Marples, David R. Belarus: A Denationalized Nation. 1999. Reprint, New York: Routledge, 2012. google scholar
  23. . “Changing Belarus”, Canadian Slavonic Papers, 63 / 3-4 (2021): 278–95. google scholar
  24. McAllister, Ian ve Stephen White. “Lukashenka and His Voters”, East European Politics and Societies: And Cultures, 30 / 2 (Mayıs 2016): 360–380. google scholar
  25. Oledzka, Justyna ve Maxim Rust. “Political Narratives as a Source of Lukashenka’s Legitimacy”, In Disinformation, Narratives and Memory Politics in Russia and Belarus, edited by Agnieszka Legucka ve Robert Kupiecki, 1–195. New York: Routledge, 2022. google scholar
  26. Pierson-Lyzhina, Ekaterina. “Belarus’s Oscillating Foreign Policy toward the EU: From Engagement to Retrenchment (1994–2021)”, Canadian Slavonic Papers, 63 / 3-4 (2021): 338–57. google scholar
  27. Radzik, Ryszard. “Belarus between the East and the West”, International Journal of Sociology, 31 / 3 (2001): 11–45. google scholar
  28. Rohava, Maryia. “The Politics of State Celebrations in Belarus”, Nations and Nationalism, 26 / 4 (2020): 883–901. google scholar
  29. Rontoyanni, Clelia ve Elena Korosteleva. “Belarus: An Authoritarian Exception from the Model of Post-Communist Democratic Transition?”, In Socializing Democratic Norms: The Role of International Organizations for the Construction of Europe, edited by Trine Flockhart, 1–272. Hampshire: Palgrave Macmillan, 2005. google scholar
  30. Rotman, David ve Natalia Veremeeva. “Belarus in the Context of the Neighbourhood Policy: Between the EU and Russia”, Journal of Communist Studies and Transition Politics, 27 / 1 (Mart 2011): 73–98. google scholar
  31. Rudling, Per Anders. “Belarus in the Lukashenka Era: National Identity and Relations with Russia”, In Europe’s Last Frontier? Belarus, Moldova, and Ukraine between Russia and the European Union, edited by Oliver Schmidtke ve Serhy Yekelchyk, 1–245. New York: Palgrave Macmillan, 2008. google scholar
  32. Savchenko, Andrew. Belarus: A Perpetual Borderland. 2. Cilt. Leiden: Brill, 2009. google scholar
  33. Schroeder, Ralph. “ Introduction: The IEMP Model and Its Critics”, In An Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann, edited by John A. Hall ve Ralph Schroeder, 1–400. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. google scholar
  34. Serbest, Murat Bürkan ve Naira Irıskeldieva. “Belarus Sovyet Cumhuriyeti İç Siyaseti ve Belarus’un Bağımsızlığı Süreci”, Uluslararası Eşitlik Politikası Dergisi, 2 / 1 (Haziran 2022): 39–54. google scholar
  35. Trantidis, Aris. “Building an Authoritarian Regime: Strategies for Autocratisation and Resistance in Belarus and Slovakia”, The British Journal of Politics and International Relations, 24 / 1 (2021): 113–135. google scholar
  36. Veselova, E.Sh. “The Market-Socialist Country”, Problems of Economic Transition, 58 / 6 (2016): 546–555. google scholar
  37. White, Stephen. “Communist Nostalgia and Its Consequences in Russia, Belarus and Ukraine”, In The Transformation of State Socialism: System Change, Capitalism or Something Else?, edited by David Lane, 1–301. Hampshire: Palgrave Macmillan, 2007. google scholar
  38. White, Stephen, and Valentina Feklyunina. Identities and Foreign Policies in Russia, Ukraine and Belarus. 1st edition. Hampshire: Palgrave Macmillan, 2014. google scholar
  39. Whitmeyer, J. M. “Mann’s Theory of Power - a (Sympathetic) Critique”, The British Journal of Sociology, 48 / 2 (Haziran 1997): 210–225. google scholar
  40. Wilson, Andrew. Belarus: The Last European Dictatorship. 2011. Reprint, Birleşik Krallık: Yale University Press, 2021. google scholar
  41. Yarashevich, Viachaslau. “Political Economy of Modern Belarus: Going against Mainstream?”, Europe-Asia Studies, 66 / 10 (Aralık 2014): 1703–1734. google scholar
  42. Zheng, Huawei. “Foreign Policy Manifestations of Belarus’ 2020 Protest Movement: In-Betweenness as Usual?”, In Belarus in the Twenty-First Century: Between Dictatorship and Democracy, edited by Elena Korosteleva, Irina Petrova ve Anastasiia Kudlenko, 1–207. New York: Routledge, 2023. google scholar
  43. Karabeshkin, Leonid, Frédéric Labarre ve Pierre Jolicoeur. “Endless Integration of Russia and Its ‘Difficult Ally’ Belarus”, In Asymmetric Neighbors and International Relations: Living in the Shadow of Elephants, edited by Ian Roberge, Nara Park ve Thomas R. Klassen, 1–225. New York: Routledge, 2023. google scholar