Dergiler / Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Ortaokul Öğrencilerinin Büyülü Gerçekçi Çocuk Romanlarını Okuma Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma

Secondary School Students’ Reading Experiences of Magical Realist Novels: A Qualitative Study

Rahime Şener(Küçücek Cumhuriyet Ortaokulu)0009-0008-3811-8262
Erhan Şen(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7678-812X
Sayfa
492–522
Yayın Tarihi
2026-06-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, öğrencilerin büyülü gerçekçi çocuk romanlarına yönelik tepkilerinin çok boyutlu bir yapı sergilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Temel nitel araştırma deseniyle yapılandırılan bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin büyülü gerçekçi çocuk romanlarını okuma deneyimlerini ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu 14 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, öğrencilerin büyülü gerçekçi çocuk romanlarına yönelik tepkilerinin çok boyutlu bir yapı sergilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:çocuk edebiyatı · büyülü gerçekçilik · okuma deneyimi.

Özet

Temel nitel araştırma deseniyle yapılandırılan bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin büyülü gerçekçi çocuk romanlarını okuma deneyimlerini ortaya koymaktır. Veriler öğrenci günlükleri ve görüşmeler yoluyla toplanmış, içerik analiziyle çözümlenmiştir. Çalışma grubunu 14 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde katılımcılara toplam yedi büyülü gerçekçi çocuk romanı okutulmuştur. Araştırma bulguları, öğrencilerin büyülü gerçekçi çocuk romanlarına yönelik tepkilerinin çok boyutlu bir yapı sergilediğini göstermektedir. Duygusal tepkiler açısından öğrencilerin en yoğun olarak üzüntü yaşadıkları, bunu şaşkınlık ve mutluluğun izlediği belirlenmiştir. Öğrenciler, zorbalık, aile içi baskı ve dışlanma gibi olumsuz durumlara dikkat çekmiştir. Bununla birlikte Ay’da yaşamak, uçmak ve hayvanlarla konuşmak gibi olağanüstü durumlara yönelik arzuların öne çıktığı; yardımlaşma ve yoksulluğun sona ermesi gibi toplumsal beklentilerin de ifade edildiği görülmüştür. Katılımcıların karakterlere yönelik ilgisinde kişilik özellikleri ve sıra dışı yetenekler öne çıkarken, anlatı ögeleri açısından paranormal olaylar ve olağan dışı varlıkların dikkat çektiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, büyülü gerçekçi çocuk romanlarının katılımcılar özelinde bilişsel ve duyuşsal süreçlerle ilişkili bir okuma deneyimi sunduğuna ve gerçek yaşama yönelik duyarlıkla bağlantılı olabileceğine işaret eden bulgular elde edilmiştir.

Abstract

This study, designed as a basic qualitative study, aims to explore secondary school students’ reading experiences of magical realist children’s novels. Data were collected through student journals and interviews and analyzed using content analysis. The study group consisted of 14 secondary school students. During the research process, participants were asked to read a total of seven magical realist children’s novels. The findings indicate that students’ responses to magical realist children’s novels are multidimensional in nature. In terms of emotional responses, sadness emerged as the dominant emotion, followed by surprise and happiness. Students also drew attention to negative situations such as bullying, family pressure, and exclusion. In addition, aspirations related to extraordinary experiences—such as living on the Moon, flying, and communicating with animals—were prominent, alongside social expectations, including increased cooperation and the end of poverty. Regarding character engagement, personality traits and extraordinary abilities stood out, while in terms of narrative elements, paranormal events and unusual entities were particularly salient. In conclusion, the findings suggest that magical realist children’s novels offer a reading experience associated with students’ cognitive and affective processes and may be linked to the development of sensitivity toward real-life issues.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şener, R., Şen, E. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Büyülü Gerçekçi Çocuk Romanlarını Okuma Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 492–522. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1856095

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. Arargüç, M. F. (2016). Büyülü gerçekçilik ve Louis de Bernières'nin Latin Amerika üçlemesi. Çizgi Kitabevi.
  2. Aslan, B. (2024). Faruk Duman'ın romanlarında büyülü gerçekçilik (Tez No. 886062) [Yüksek lisans tezi, Harran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Aslan, C. (2019). Çocuk edebiyatı ve duyarlık eğitimi. Pegem Akademi.
  4. Ateş, K. (2023). Edebiyatta büyülü gerçekçiliğin sınırları. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13, 476–488. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1396922
  5. Bayraktar, A. (2021). Value of children's literature and students' opinions regarding their favourite books. International Journal of Progressive Education, 17(4), 341–357. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.366.21
  6. Bennett, A., & Royle, N. (2020). Şu edebiyat denen şey (M. Erkan, Çev.). Notos Kitap.
  7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. b.). Pegem Akademi.
  8. Canlı, S., & Aslan, C. (2018). Çetin Öner'in "Gülibik" adlı çocuk romanının yapısal ve eğitsel ilkeler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 17(2), 812–833. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419306
  9. Çetin, H. (2020). Ezeli siyasi dinin ebedi edebi dili büyülü gerçekçilik: Büyünün gerçekliğinden gerçekliğin büyüsüne (Cilt 1). Kadim Yayınları.
  10. Ekin, A., & Sarıbaş, S. (2021). Carlos Fuentes'in "Kraliçe Bebek" adlı öyküsünde büyülü gerçekçi anlatım. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2), 263–270. https://doi.org/10.47948/efad.924127
  11. Emir, D., & Diler, H. E. (2011). Büyülü gerçekçilik: Latife Tekin'in Sevgili Arsız Ölüm ve Angela Carter'ın Büyülü Oyuncakçı Dükkânı isimli eserlerinin karşılaştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 51–62. https://izlik.org/JA27ZT64BT
  12. Erdem, S. (2011). Büyülü gerçekçilik ve halk anlatıları. Millî Folklor, 23(91), 175–188. https://repository.bilkent.edu.tr/items/4e575d11-1a3f-4ac6-a999-be68d88f1846
  13. Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev.). Anı Yayıncılık.
  14. Günay, R. (2024). Çocuklara seslenen distopik yapıtlara ilişkin ortaokul öğrencilerinin görüşleri üzerine bir inceleme (Tez No. 865953) [Yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  15. Hammer, Y. (2006). Defining magical realism in children's literature: Voices in contemporary fugue, texts that speak from the margin. Papers: Explorations into Children's Literature, 16(2), 64–70. https://ojs.deakin.edu.au/index.php/pecl/article/view/1217
  16. Karagöz, H. (2025). Nazlı Eray'ın İmparator Çay Bahçesi romanında büyülü gerçekçi unsurlar. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 9(2), 29–46. https://izlik.org/JA99EG87SY
  17. Kına, İ. (2026). Dina Rubina'nın "Çingene" adlı öyküsünde büyülü gerçekçiliğin izleri. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 33, 1–8. https://doi.org/10.30767/diledeara.1685723
  18. Landry, M. O., Kelly, H., & Gardner, H. (1982). Reality-fantasy discriminations in literature: A developmental study. Research in the Teaching of English, 16(1), 39–52. https://www.jstor.org/stable/40170877
  19. Latham, D. (2006). Magical realism and the child reader: The case of David Almond's Skellig. The Looking Glass: New Perspectives on Children's Literature, 10(1). https://ojs.latrobe.edu.au/ojs/index.php/tlg/article/view/95
  20. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
  21. Oğuzkan, A. F. (2006). Çocuk edebiyatı (8. b.). Anı Yayıncılık.
  22. Onarıcıoğlu, A. S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin öyküleyici metinlere ilişkin tepkilerinin alımlama estetiği kuramı açısından incelenmesi (Tez No. 659914) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  23. Onay, E. (2011). Gölgesizler'de masal, efsane ve büyülü gerçekçilik. Millî Folklor, 23(91), 221–225. http://hdl.handle.net/11693/54416
  24. Oranlı, S. N. (2021). Büyülü gerçekçilik ve Türk edebiyatında büyülü gerçekçilik (Tez No. 696473) [Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  25. Özüm, A. (2009). Angela Carter ve büyülü gerçekçilik. Ürün Yayınları.
  26. Pulimeno, M., Piscitelli, P., & Colazzo, S. (2020). Children's literature to promote students' global development and wellbeing. Health Promotion Perspectives, 10(1), 13–23. https://doi.org/10.15171/hpp.2020.05
  27. Rosen, R. (2026). Reimagining connections: Eco-magical realism and human-nonhuman relationships in Anna-Marie McLemore's Wild Beauty and Laura Ruby's Bone Gap. Children's Literature in Education, 57, 276–294. https://doi.org/10.1007/s10583-025-09662-7
  28. Sağlam Can, E. (2016). Büyülü gerçekçilik. Academia.edu. https://www.academia.edu/38868886/B%C3%BCy%C3%BCl%C3%BC_Ger%C3%A7ek%C3%A7ilik
  29. Sawyer, W. E. (2012). Growing up with literature. Wadsworth Publishing.
  30. Sever, S. (2021). Çocuk ve edebiyat. Tudem.
  31. Shatgreevan, M., & Mohanty, S. (2025). Magic as medicine: Exploring trauma and resilience in children's magical realist narratives. Research Journal of English Language and Literature (RJELAL), 13(3), 226–232. http://www.rjelal.com/13.3.25.html
  32. Şen, C. (2018). Dede Korkut anlatılarında büyülü gerçekçilik (Tez No. 513255) [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  33. Şen, E. (2021). Çocuk edebiyatında kurmaca gerçeklik (2. b.). Nobel Bilimsel Eserler.
  34. Şen, E., & Karagül, S. (2021). A study of secondary school students' perceptions of fictional characters. International Journal of Educational Methodology, 7(3), 433–446. https://doi.org/10.12973/ijem.7.3.433
  35. Şirin, M. R. (2014). Edebiyat ve çocuk edebiyatı, edebiyatın amacı ve işlevi. Türk Dili, 12-31.
  36. Taherdoost (2026). Navigating qualitative research: A comprehensive guide to methods and practices. Routledge.
  37. Ulusoy Aranyosi, E. (2011). Edebiyatta büyülü gerçekçiliğin "büyü"sünün menşei üzerine: Sosyal adaptasyon araçları olarak masallar. Millî Folklor, 23(91), 189–194. http://hdl.handle.net/11693/54418
  38. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  39. Yıldırım, C. (2011). Sylvie Germain'in Gecelerin Kitabı ve Amber Gece adlı yapıtlarında büyülü gerçekçilik (Tez No. 302323) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  40. Yılmaz, A., & Ulusoy, B. (2025). Fantastik ile büyülü gerçekçiliğin sınırları üzerine kavramsal bir inceleme. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1271–1285. https://doi.org/10.37999/udekad.1720020
  41. Yücel, H. İ. (2023). Büyülü gerçekçilik kavramı ve 1980 sonrası Türk romanındaki yansımaları (Tez No. 796577) [Doktora tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  42. Zamora, L. P. (1995). The visualizing capacity of magical realism: Objects and expression in the work of Jorge Luis Borges. In L. P. Zamora & W. B. Faris (Eds.), Magical realism: Theory, history, community (pp. 21–37). Duke University Press.