Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 19

Somut Olmayan Kültürel Miraslardan El Örgüsü Çoraplar: Gölova Yöresi Örneği

Hülya Kaynar(CUMHURIYET UNIV)
Sayfa
288–306
Yayın Tarihi
2017-07-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anadolu’da örücülük, işleme, dokuma gibi Türk el sanatlarının bir arada kullanıldığı ve Türk motifleri işlenerek oluşturulan giyim kuşam, her bölgede, her yörede kendine has özelliklerle çeşitlilik göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tüm dünyada halk kültürünün ihmal edilmesi ile kültürel zenginliğin ortadan kalkması olasılığı karşısında UNESCO somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesini imzalamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anadolu’da örücülük, işleme, dokuma gibi Türk el sanatlarının bir arada kullanıldığı ve Türk motifleri işlenerek oluşturulan giyim kuşam, her bölgede, her yörede kendine has özelliklerle çeşitlilik göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çorapların uzun çorap, tozluk ve çamurluk olarak üç farklı modelde örüldüğü, desen olarak; acur, çengelli kurt, çam kozası, kuşgözü, elibelinde, sinek, atmış akıl yetmiş fikir, küpe, iğbaşı, koçbaşı, analıkızlı, bacaklı motiflerinin kullanıldığı ve en çok beyaz, siyah, kırmızı ve yeşil renklerin tercih edildiği belirlenmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sivas · Gölova · çorap

Özet

Tüm dünyada halk kültürünün ihmal edilmesi ile kültürel zenginliğin ortadan kalkması olasılığı karşısında UNESCO somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesini imzalamıştır. Anadolu’da örücülük, işleme, dokuma gibi Türk el sanatlarının bir arada kullanıldığı ve Türk motifleri işlenerek oluşturulan giyim kuşam, her bölgede, her yörede kendine has özelliklerle çeşitlilik göstermektedir. Bu yörelerden biri de Sivas’tır Bu araştırmada, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve belgelenerek gelecek kuşaklara aktarılması amacı ile Sivas ili Gölova yöresi geleneksel kıyafetlerinin bir parçası olan çoraplar incelenmiştir. Çoraplarda kullanılan malzeme ve teknik özelliklerin yanında çoraplara adını veren, kullanım yerini ve biçimini belirleyen çorap motiflerinin anlamları günümüzde ki örnekleri üzerinde açıklanmaya çalışılmıştır. Çorapların uzun çorap, tozluk ve çamurluk olarak üç farklı modelde örüldüğü, desen olarak; acur, çengelli kurt, çam kozası, kuşgözü, elibelinde, sinek, atmış akıl yetmiş fikir, küpe, iğbaşı, koçbaşı, analıkızlı, bacaklı motiflerinin kullanıldığı ve en çok beyaz, siyah, kırmızı ve yeşil renklerin tercih edildiği belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaynar, H. (2017). Somut Olmayan Kültürel Miraslardan El Örgüsü Çoraplar: Gölova Yöresi Örneği. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 19, 288–306. https://doi.org/10.21602/sduarte.287814

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Acar İ.H,( 2010). Zara’da çorapların Dili, Zara Haber-Zara Ajans, İstanbul
  2. Akpınarlı F., ve Ortaç H.S.(2009). “Sivas El Örgüsü Çorapların Motif ve Kompozisyon Özellikleri”, Cumhuriyet Döneminde Sivas Sempozyumu, Sivas.
  3. Barışta H.Ö. (1986).”Türk El Sanatlarında El Örgüsü Çoraplar”, Erdem, Türk Tarih Kurumu Basımevi C.2 S.6 Ankara
  4. Diyarbekirli, N. (1972). Hun Sanatı İstanbul
  5. Koçu E. R. (1967). Türk Giyim Kuşam ve Süsleme Sözlüğü, Sümerbak Yayınları, Ankara
  6. Kuzucular, E.(1977). Şarkışla’da Kilim ve Kilimcilik. Sivas Folkloru, Sayı 49, s.19-26. Sivas
  7. Mahiroğulları A.,(2001). Seyyahların Gözüyle Sivas, İstanbul.
  8. Özbel K.,(1981). KnittenStockingsFromTurkishVillage, İstanbul.
  9. Özen, K. (2008). “Sivas Yöresi Geleneksel El Sanatları”, Kitabevi 347, İstanbul.
  10. Phillips, Mary Walker, (1980). Creative Knitting, Van Nostrand Reinhold Company, New York.
  11. Şimşek, S.A.(1963-64). “Giyim Eşyalarının Hikayeleri” Türk Folklor Araştırmaları C.8.
  12. Anonim 2016.http://www.osmanlimedeniyeti.com/ Bilgi/Geleneksel%20Sivas% 20Kad %C4%B1n %20K%C4%