KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2019 / Cilt: 12 Sayı: 24

Osmanlı Dönemi Mimari Eserlerindeki Celi Sülüs Yazılarda Tetâbuk

Berrin Yapar Ünal(Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü Eski Yazı Anasanat Dalı)0000-0002-7650-2053
Sayfa
425–441
Yayın Tarihi
2019-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca tespit edilen tetâbuklu harfler çizilerek tablo haline getirilecek, bulundukları yapı, yazıların yapıdaki konumu, uygulama şekli ve hattatı hakkında bilgi verilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hat sanatındaki her bir yazı çeşidinin kendine ait farklı bir anatomik yapısı vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Her harf şekil itibariyle ölçü, form, oran ve orantı bakımından farklılık içerse de temelde morfolojik olarak diğer harflerle benzer yapılara sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca tespit edilen tetâbuklu harfler çizilerek tablo haline getirilecek, bulundukları yapı, yazıların yapıdaki konumu, uygulama şekli ve hattatı hakkında bilgi verilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hat Sanatı · Tetâbuk · Mimari

Özet

Hat sanatındaki her bir yazı çeşidinin kendine ait farklı bir anatomik yapısı vardır. Alfabenin birimi olan harfler bu yapının en önemli unsurudur çünkü harflerin anatomileriyle yazı oluşmaktadır. Her harf şekil itibariyle ölçü, form, oran ve orantı bakımından farklılık içerse de temelde morfolojik olarak diğer harflerle benzer yapılara sahiptir. Hat sanatında farklı harf ve kelimelerin benzer kısımlarının yazıda denk gelmesi ya da denk getirilerek ortak kullanılmasına tetâbuk denir. Yazıda tetâbuk örnekleri levhalarda, mezar taşlarında ve mimari eserlerde cami, mescit, imaret, türbe gibi yapıların üzerinde mermer, taş, çini ve kalemişi uygulamalarında görülmektedir. Bu makalede Osmanlı Dönemi mimari eserlerinde bulunan yazılardaki tetâbuk örnekleri tespit edilerek, örneklerle değerlendirilecektir. Ayrıca tespit edilen tetâbuklu harfler çizilerek tablo haline getirilecek, bulundukları yapı, yazıların yapıdaki konumu, uygulama şekli ve hattatı hakkında bilgi verilecektir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünal, B. Y. (2019). Osmanlı Dönemi Mimari Eserlerindeki Celi Sülüs Yazılarda Tetâbuk. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 24, 425–441. https://doi.org/10.21602/sduarte.627851

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Açıkgözoğlu, A. S. (2015), “Türk Mimarisinde Hat Sanatı”, Hat ve Tezhip Sanatı, ed. Ali Rıza Özcan, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını, s.181-197
  2. Alparslan, A. (1976-1977). “Mimari Yapıların Yazı Sanatı Bakımından Önemi”, Boğaziçi Üniversitesi (Beşeri Bilimler) Dergisi, c. IV-V, s. 1- 14
  3. Alparslan, A. (2004). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Devellioğlu, F. (1997). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayını.
  5. Dumlupınar, Z. (2018). “Topkapı Sarayı Harem Dairesi 17. Yüzyıl Çinileri”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl:6, Sayı:81, s.300-310.
  6. Gününç, F. (2015). “Anadolu Selçuklu Dönemi Celî Sülüs Yazısının Beylik Dönemine Etkileri”, Hat ve Tezhip Sanatı, ed. Ali Rıza Özcan, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını, s. 47-57.
  7. Hakkâkzâde, M. H. (1986). Mizânü’l-hatt, Haz. Abdülkadir Dedeoğlu, İstanbul: Osmanlı Yayınevi.
  8. Tüfekçioğlu, A. (2001). Erken Dönem Osmanlı Mimarisinde Yazı, Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayını.
  9. Özkafa, F. (2008). İstanbul Selâtin Camilerinin Kuşak Yazıları” Yayımlanmamış Doktora Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi SBE Sanat Tarihi Anabilim Dalı.
  10. Yazır, M. B. (1981). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli I-II, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayını.
  11. Yazır, M. B. (1989). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli III, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayını.