KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 27

Enstalasyon Sanatında Doğu İzleri Üzerine Göstergebilimsel Bir İnceleme: Heike Weber, Rudolf Stingel ve Martin Roth Örnekleri

A SEMIOTIC ANALYSIS ON THE EASTERN PATTERNS IN INSTALLATION ART: HEIKE WEBER, RUDOLF STINGEL AND MARTIN ROTH EXAMPLES

Uğur Yılmaz(AKSARAY ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, RESİM-İŞ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI)0000-0003-0435-5012
Ece Nur Demir Yılmaz(AKSARAY ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, RESİM-İŞ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI)0000-0003-0240-1804
Meliha Yılmaz(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, RESİM-İŞ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI)0000-0002-7732-2660
Sayfa
47–71
Yayın Tarihi
2021-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucunda, Doğu halı-kilimlerinin geçmişten günümüze Batılı sanatçılar için esin kaynağı olageldiği; Doğu halı-kilimlerinden Batılı sanatçılar tarafından postmodern enstalasyon uygulamalarda kavramsal ve teknik açıdan yararlanıldığı; enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinden yararlanmanın Batılı sanatçılar için kültürel göstergeler üzerine yeni, özgün ve çağdaş bir söylem inşa etmeye yardımcı olduğu; söz konusu enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinin sanatsal yeniden üretim yoluyla ve hazır nesne özelliğinde sanatsal formlar olarak tekrar karşımıza çıktığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, postmodern sanat ortamında yer alan halı-kilim enstalasyon çalışmaları üzerinden Doğu ve Batı kültürleri arasındaki sanatsal etkileşimi incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, postmodern sanat ortamında karşımıza çıkan Heike Weber, Rudolf Stingel ve Martin Roth’un halı-kilimler üzerine kurguladıkları enstalasyon çalışmaları üzerine odaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucunda, Doğu halı-kilimlerinin geçmişten günümüze Batılı sanatçılar için esin kaynağı olageldiği; Doğu halı-kilimlerinden Batılı sanatçılar tarafından postmodern enstalasyon uygulamalarda kavramsal ve teknik açıdan yararlanıldığı; enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinden yararlanmanın Batılı sanatçılar için kültürel göstergeler üzerine yeni, özgün ve çağdaş bir söylem inşa etmeye yardımcı olduğu; söz konusu enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinin sanatsal yeniden üretim yoluyla ve hazır nesne özelliğinde sanatsal formlar olarak tekrar karşımıza çıktığı görülmüştür.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Enstalasyon Sanatı · Postmodern Sanat · Göstergebilim

Özet

Bu araştırmanın amacı, postmodern sanat ortamında yer alan halı-kilim enstalasyon çalışmaları üzerinden Doğu ve Batı kültürleri arasındaki sanatsal etkileşimi incelemektir. Araştırma, postmodern sanat ortamında karşımıza çıkan Heike Weber, Rudolf Stingel ve Martin Roth’un halı-kilimler üzerine kurguladıkları enstalasyon çalışmaları üzerine odaklanmaktadır. Araştırmada veriler, incelemeye konu olan Batılı sanatçıların halı-kilim enstalasyon çalışmaları üzerinden göstergebilimsel çözümleme ve literatür taraması yoluyla toplanmıştır. Göstergebilim çözümlemeleri betimsel, anlatımsal ve izleksel düzeyde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, Doğu halı-kilimlerinin geçmişten günümüze Batılı sanatçılar için esin kaynağı olageldiği; Doğu halı-kilimlerinden Batılı sanatçılar tarafından postmodern enstalasyon uygulamalarda kavramsal ve teknik açıdan yararlanıldığı; enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinden yararlanmanın Batılı sanatçılar için kültürel göstergeler üzerine yeni, özgün ve çağdaş bir söylem inşa etmeye yardımcı olduğu; söz konusu enstalasyonlarda Doğu halı-kilimlerinin sanatsal yeniden üretim yoluyla ve hazır nesne özelliğinde sanatsal formlar olarak tekrar karşımıza çıktığı görülmüştür.

Abstract

The purpose of this study is to analyze the artistic interaction between Eastern and Western cultures through carpet-rug installation artworks in the postmodern art environment. The study focuses on Heike Weber’s, Rudolf Stingel’s and Martin Roth’s installation artworks which they fictionalized on carpets-rugs within the environment of postmodern art. The data in the study were collected through the semiotic analysis and literature review through the carpet-rug installation artworks of the Western artists subject to the study. Semiotic analysis were carried out at a descriptive, narrative and deep-structure level. As a result of the study, it was found that Eastern carpet-rugs have been a source of inspiration for Western artists from past to present; they were used conceptually and technically by Western artists in postmodern installation applications; the use of Eastern carpets-rugs in the installations helped to build a new, original and contemporary discourse on cultural indicators for the Western artists; in addition, they reappear as artistic forms through artistic reproduction and ready-made objects.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yılmaz, U., Yılmaz, E. N. D., Yılmaz, M. (2021). Enstalasyon Sanatında Doğu İzleri Üzerine Göstergebilimsel Bir İnceleme: Heike Weber, Rudolf Stingel ve Martin Roth Örnekleri. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 27, 47–71. https://doi.org/10.21602/sduarte.869913

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. Antmen, A. (2013). Sanatçılardan Yazarlar ve Açıklamalarla 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, 5. Basım, İstanbul: Sel Yayıncılık.
  2. Barnard, M. (1998). Art, Design And Visual Culture: An İntroduction, New York, NY: St. Martin’s Press.
  3. Barrett, T. (2015). Neden Bu Sanat? Çağdaş Sanatta Estetik ve Eleştiri, çev. Esra Ermert, İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
  4. Barthes, R. (2014). Gösterge Bilimsel Serivern, Çev. Mehmet Rifat ve Sema Rifat, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Baudrillard, J. (2014). Sanat Komplosu Yeni Sanat Düzeni ve Çağdaş Estetik 1, çev. Elçin Gen ve Işık Ergüden, İstanbul: İletişim Yayınları.
  6. Benjamin, W. (2015). Teknik Olarak Yeniden-Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı, çev. Gökhan Sarı, İstanbul: Zeplin Kitap.
  7. Bishop, C. (2005). Installation Art, London: Tate Publishing.
  8. Böngöl, Y. (1986). “Geleneksel Halı-Kilim Sanatlarında Resimsel Unsurların Çağdaş Amerikan Sanatçılarının -Mark Rotko, Joscf Albers, Alfred Wenser, Andy VarhoL Frank Stella- Eserlerinde Yansıması”, Türkiye'de ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Çağdaş̧ Plastik Sanatlar, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları: 5, s.27-34.
  9. Castellano, C. G. (2014). “Conceptual Materialism”, Third Text, Vol. 28(2), p.149-162. doi:10.1080/09528822.2014.896493
  10. Crepaldi, G. (2011). Matisse, çev. Beyza Sumer, Ankara: Dost Kitabevi.
  11. Danto, A. C. (2014). Sanatın Sonundan Sonra: Çağdaş Sanat ve Tarihin Sınır Çizgisi, çev. Zeynep Demirsü, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  12. Duncum, P. (2001). “Visual Culture: Developments, Definitions, and Directions for Art Education”, Studies in Art Education, Vol. 42(2), p.101-112. https://doi.org/10.1080/00393541.2001.11651691
  13. Eco, U. (2016). Açık Yapıt, Çev. Tolga Esmer, İstanbul: Can Sanat Yayınları.
  14. Ertan, G. ve Sansarcı, E. (2016). Görsel Sanatlarda Anlam ve Algı, İstanbul: Alternatif Yayıncılık.
  15. Fineberg, J. (2014). 1940’tan Günümüze Sanat: Varlık Stratejileri, çev. Simber Atay-Eskier ve Göral Erinç Yılmaz, İzmir: Karakalem Kitabevi Yayınları.
  16. Gay, P. (2001). “Installation Art: Actual Meets Virtual”, Digital Creativity, Vol. 12(4), p.229-235. doi:10.1076/digc.12.4.229.3217
  17. Günay, V. (2008). “Görsel Okuryazarlık ve İmgenin Anlamlandırılması”, Art-e Sanat Dergisi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayınları, Sayı 1(1), s.1-29. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20720/221479
  18. Günay, V. D. (2002). Göstergebilim Yazıları, İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
  19. Günay, V. D. (2012). “Görsel Göstergebilim ve İmgenin Anlamlandırılması”, Görsel Göstergebilim: İmgenin Anlamlandırılması, ed. V. Doğan Günay ve Alev Parsa, İstanbul: Es Yayınları, s.11-54.
  20. Heinrich, B. (2015). “Odak Noktadaki Çizgi”, Spaceliner, ed. İlkay Baliç, İstanbul: Arter, s.25-48.
  21. Horkheimer, M. ve Adorno, T. W. (2002). Dialectic Of Enlightenment: Philosophical Fragments, trans. Edmund Jephcott, Stanford: Stanford University Press.
  22. Kılıç, E. (1996). “Çağdaş Resim Sanatının Oluşumunda Doğu ve İslam Sanatlarının Etkisi”, Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayınları, Sayı 3, s.49-70. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsed/issue/2565/33030
  23. Krausse, A. C. (2005). Rönesanstan Günümüze Resim Sanatının Öyküsü, çev. Dilek Zaptcıoğlu, Almanya: Literatür Yayıncılık.
  24. Kuspit, D. (2010). Sanatın Sonu, çev. Yasemin Tezgiden, İstanbul: Metis Yayınları.
  25. Küçükerdoğan, R. (2012). “Görsel İletişim, Göstergeler ve Anlam Aktarımı: Görsel İletide “Pencere” İmgesi”, Görsel Göstergebilim: İmgenin Anlamlandırılması, ed. V. Doğan Günay ve Alev Parsa, İstanbul: Es Yayınları, s.55-79.
  26. Lyotard, J. F. (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge, trans, Geoff Bennington and Brian Massumi, Minneapolis: University of Minnesota Press.
  27. Lyotard, J. F. (2016). “Postmodernizm Nedir?”, Sanat ve Kuram: 1990-2000 Değişen Fikirler Antolojisi, ed. Charles Harrison ve Paul Wood, İstanbul: Küre Yayınları, s.1185-1191.
  28. Mack, R. E. (2005). Doğu Malı Batı Sanatı: İslam Ülkeleriyle Ticaret ve İtalyan Sanatı 1300-1600, çev. Ali Özdamar, İstanbul: Kitap Yayınevi.
  29. Metzger, R. ve Walter, I. F. (2008). Vincent Van Gogh, trans. Michael Hulse, Köln: Taschen.
  30. Milbrandt, M. K. (1998). “Postmodernism in Art Education: Content for Life”, Art Education, Vol. 51(6), p.47-54. https://doi.org/10.1080/00043125.1998.11653424
  31. Mirzoeff, N. (2009). An İntroduction to Visual Culture, New York: Routledge.
  32. O’Connor, F. V. (2016). “Jakson Pollock (1912-1956) William Wright’la Görüşme”, Sanat ve Kuram: 1990-2000 Değişen Fikirler Antolojisi, ed. Charles Harrison ve Paul Wood, İstanbul: Küre Yayınları, s. 623-626.
  33. Reiss, J. H. (2000). From Margin to Center: The Spaces of İnstallation Art, New York: The MIT Press.
  34. Rıfat, M. (2013). Açıklamalı Göstergebilim Sözlüğü: Kavramlar, Yöntemler, Kuramcılar, Okullar, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları.
  35. Rıfat, M. (2014). Göstergebilim’in ABC’si, Ankara: Say Yayınları.
  36. Saaze, V. V. (2013). Installation Art and The Museum: Presentation and Conservation of Changing Artworks, Amsterdam: Amsterdam University Press.
  37. Saussure, F. (1998). Genel Dilbilim Dersleri, Çev. Berke Vardar, İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
  38. Smith-Shark, D. L. (2016). “Görsel ve Sosyal Göstergebilim Araştırma Stratejileri”, Görsel Araştırma Yöntemleri Teori, Uygulama ve Örnek, ed. Suzan Duygu Bedir Erişti, Ankara: Pegem Akademi, s. 56-72.
  39. Smith, P. ve Riley, A. (2016). Kültürel Kurama Giriş, çev. Selime Güzelsarı ve İbrahim Gündoğdu, Ankara: Dipnot Yayınları.
  40. Soylu, R. (2018). “Göstergebilim Sanat Eseri Çözümleme Şemaları”, Güzel Sanatlarda Örnek Araştırmalar El Kitabı, ed. Pelin Avşar Karabaş, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 31-56.
  41. Spence, D. (2011a). Gauguin, çev, İlker Sevinç, İstanbul: Koleksiyon Yayıncılık.
  42. Spence, D. (2011b). Picasso, çev. İlker Sevinç, İstanbul: Koleksiyon Yayıncılık.
  43. Tavin, K. M. (2005). “Opening Re-Marks: Critical Antecedents of Visual Culture in Art Education” Studies in Art Education, Vol. 47(1), p.5-22. doi:10.1080/00393541.2005.11652810
  44. Uysal, E. Demir, S. ve Uysal, A. (2015). “Beden ve Ruh Ayrımını Korkuyla Bütünleyen Organik Temsiller: Francis Bacon”, Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, Sayı 5, s.1-18. https://dx.doi.org/10.17365/TMD.2015511328
  45. Walther, I, F. (2005). Pablo Picasso 1881-1973 Yüzyılın Dâhisi, çev. Ahu Antmen, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  46. “Heike Weber”, http://www.heikeweber.net/paperworks_ en.html Erişim Tarihi: 22.11.2020.
  47. “Palazzo Grassi”, https://www.palazzograssi.it/en/exhibitions/past/rudolf-stingel, Erişim Tarihi: 12.09.2020.
  48. “Pinault Collection, Palazzo Grassi”, https://www.palazzograssi.it/en/about/history/, Erişim Tarihi: 12.09.2020.
  49. Ebony, D. (2013). “Rudolf Stingel’s Magic Carpet Ride”, Art in America, 2 July, https://www.artinamericamagazine.com/news-features/news/rudolf-stingels-magic-carpet-ride/, Erişim Tarihi: 05.09.2020.
  50. Silverton, L. (2016). “Transforming Ancient Carpets into Living Works of Art”, CNN style, 12 October, http://edition.cnn.com/style/article/martin-roth-korean-cultural-center/index.html, Erişim Tarihi: 04.10.2020.
  51. Görsel 1. Lorenzo Lotto, “Aziz Antoninus Sadaka Dağıtıyor”, 1542, Ahşap Üzerine Yağlıboya, 351 cm x 237,2 cm, Santi Giovanni ve Paolo Kilisesi, Venedik. https://arthive.com/artists/240~Lorenzo_Lotto/works/561362~The_Alms_of_Saint_Antoninus_of_Florence, Erişim Tarihi: 20.01.2021.
  52. Görsel 2. Hans Holbein, “Elçiler”, 1533, 207 cm x 209.5 cm, National Gallery, Londra. https://tr.wikipedia.org/wiki/Elçiler_(tablo)#/media/Dosya:Hans_Holbein_the_Younger_-_The_Ambassadors_-_Google_Art_Project.jpg, Erişim Tarihi: 20.01.2021.
  53. Görsel 3. Heike Weber, “Halı Üstünde Uçuş-Kilim Serisi”, 2015/2012, Silicon, 10.5 x 5.40 m, Kunstverein Rosenheim, Almanya. http://www.heikeweber.net/installations_en_work.html?&group=61&member=0, Erişim Tarihi: 21.01.2021.
  54. Görsel 4. Rudolf Stingel, “İsimsiz”, 2013, Enstalasyon, Palazzo Grassi, Venedik. http://artobserved.com/2013/06/ao-on-site-–-venice-rudolf-stingel-at-palazzo-grassi-through-december-31st-2013/, Erişim Tarihi: 21.01.2021.
  55. Görsel 5. Rudolf Stingel, “İsimsiz”, 2013, Enstalasyon, Palazzo Grassi, Venedik. http://artobserved.com/2013/06/ao-on-site-–-venice-rudolf-stingel-at-palazzo-grassi-through-december-31st-2013/, Erişim Tarihi: 21.01.2021.
  56. Görsel 6. Martin Roth. 2012, Enstalasyon, Kalsdorf Kalesi, Avusturya. http://martinroth.at/en/i-grew-grass-on-rugs-in-a-castle/, Erişim Tarihi: 21.01.2021.
  57. Görsel 7. Martin Roth, 2016, Enstalasyon, Kore Kültür Merkezi, Londra. https://www.designboom.com/art/persian-rugs-grass-martin-roth-korean-cultural-centre-uk-10-18-2016/, Erişim Tarihi: 21.01.2021.
  58. Küçükerdoğan, R. (2012). “Görsel İletişim, Göstergeler ve Anlam Aktarımı: Görsel İletide “Pencere” İmgesi”, Görsel Göstergebilim: İmgenin Anlamlandırılması, ed. V. Doğan Günay ve Alev Parsa, İstanbul: Es Yayınları, s.55-79.