Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2025 / Cilt: 18 Sayı: 35

Ebru Nihan Celkan Oyunlarında Şiddetin Görünümleri

Perspectives of Violence in Ebru Nihan Celkan Plays

Nazlı Doğan Özsöz(Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü)0009-0004-4057-7725
Şifa Kayabaşı(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6538-2551
Sayfa
188–212
Yayın Tarihi
2025-07-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada önce şiddetin tanımı yapılıp türleri sıralanacak, ardından şiddetin psikolojik kökleri aktarılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tiyatro literatürüne bakıldığında, oyun yazarları yaşadıkları dönemin toplumsal meselelerini oyunlara konu ederek dönemlerine ışık tutmuşlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şiddet teması Türk tiyatrosunda sıklıkla işlenmiş, farklı biçimleriyle oyunlara konu olmuştur. 2000’li yıllarda oyun yazmaya başlayan Ebru Nihan Celkan da bütün oyunlarında şiddet olgusuna yer verir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada önce şiddetin tanımı yapılıp türleri sıralanacak, ardından şiddetin psikolojik kökleri aktarılacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:Şiddet · Ebru Nihan Celkan · Toplumsal Cinsiyet

Özet

Tiyatro literatürüne bakıldığında, oyun yazarları yaşadıkları dönemin toplumsal meselelerini oyunlara konu ederek dönemlerine ışık tutmuşlardır. Şiddet teması Türk tiyatrosunda sıklıkla işlenmiş, farklı biçimleriyle oyunlara konu olmuştur. 2000’li yıllarda oyun yazmaya başlayan Ebru Nihan Celkan da bütün oyunlarında şiddet olgusuna yer verir. Onun oyunlarında şiddet hem bireysel hem de toplumsal etkileri bakımından perspektifler sunar. Celkan’ın oyunlarının odağında genellikle şiddete maruz kalan birey yer alırken, şiddetin nedenselliği de toplumsal yönünü açık eder. Celkan’ın oyunlarında ele alınan şiddet olgusunun farklı görünümlerini çözümlemeyi amaçlayan bu makalede öncelikle şiddet olgusu kuramsal olarak açıklanmış ardından Celkan’ın şiddetin farklı görünümlerini ele alması bakımından Kimsenin Ölmediği Bir Günün Ertesiydi, Nerde Kalmıştık ve Evim! Güzel Evim! oyunlarının çözümlenmesine yer verilmiştir. Bu çalışmada önce şiddetin tanımı yapılıp türleri sıralanacak, ardından şiddetin psikolojik kökleri aktarılacaktır.

Abstract

An examination of the theater literature reveals that the playwrights shed light on their periods by making the social issues of their time the subject of their plays. The theme of violence is frequently treated in Turkish theater and has been the subject of plays in different forms. Ebru Nihan Celkan, who started writing plays in the 2000s, incorporates the phenomenon of violence in all her plays. In her plays, violence presents perspectives on both its individual and social impacts. While the focus of Celkan's plays is usually on the individual who is exposed to violence, the causal nature of violence also reveals its social aspect. In this article, which aims to analyze the different manifestations of violence in Celkan's plays, firstly the phenomenon of violence is explained theoretically, and then the analyses of Celkan's plays Kimsenin Ölmediği Bir Günün Ertesiydi, Nerde Kalmıştık and Evim! Güzel Evim! are included.The article begins by defining violence, categorizing its types, and then explores its psychological roots.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özsöz, N. D., Kayabaşı, Ş. (2025). Ebru Nihan Celkan Oyunlarında Şiddetin Görünümleri. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 35, 188–212. https://doi.org/10.21602/sduarte.1568809

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Arendt, H. (1997). Şiddet Üzerine. 1. Basım, İstanbul: İletişim Yayınları.
  2. Barutçu, A. (2013). Türkiye’de Erkeklik İnşasının Bedensel ve Toplumsal Aşamaları-Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı.
  3. Beauvoir, S. D. (2019). İkinci Cinsiyet - Olgular ve Efsaneler, çev.Gülnur Savran, 1.Basım, İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  4. Butler, J. (2005). Kırılgan Hayat Yasın ve Şiddetin Gücü, çev. Başak Ertür, 1. Basım, İstanbul: Metis Yayınları.
  5. Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası, çev. Başak Ertür, İstanbul: Metis Yayınları. Butler, J. (2017). “Judith Butler İle Söyleşi”, Cogito Dergisi-Yaralanabilirlik, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Sayı 87, s.145-155.
  6. Camus, A. (2013). Başkaldıran İnsan, çev.Tahsin Yücel, 13. Basım, İstanbul: Can Yayınları.
  7. Celkan, E. N. (2013). Toplu Oyunları I Kimsenin Ölmediği Bir Günün Ertesiydi-Nerde Kalmıştık, 1. Basım, İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  8. Celkan, E. N. (2015). Toplu Oyunları 2 Evim! Güzel Evim! - 17.31, 1. Basım, İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  9. Couderc, P. ve Chapaux-Morelli, P. (2011). İkili İlişkilerde Duygusal Manipülasyon – Narsist Bir Partnerle Yüzleşmek, çev. Işık Ergüden, 1. Basım, İstanbul: İletişim Yayınları.
  10. Dökmen, Z. Y. (2015). Toplumsal Cinsiyet - Sosyal Psikolojik Açıklamalar, 6. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  11. Freud, S. (2011). Uygarlığın Huzursuzluğu, çev. Haluk Barışcan, 4. Basım, İstanbul: Metis Yayınları.
  12. Fromm, E. (1990). Sevginin ve Şiddetin Kaynağı, çev. Yurdanur Salman-Nalân İçten, 5.Basım, İstanbul: Payel Yayınevi.
  13. Göregenli, M. (2011). “Homofobi ve Nefret Suçları: Sosyal Psikolojik Yaklaşım”, Cogito - Cinsel Yönelimler ve Queer Kuram Heteroseksizm, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Sayı 65-66, s.354-365.
  14. Han, B. C. (2017). Şiddetin Topolojisi, çev. Dilek Zaptçıoğlu, 2. Basım, İstanbul: Metis Yayınları. Jenks, C. (2007). Altkültür - Toplumsalın Parçalanışı, çev. Nihal Demirkol, 1. Basım, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  15. Michaud, Y. (1991). Şiddet, çev.Cem Muhtaroğlu, 1. Basım, İstanbul: İletişim Yayınları.
  16. Orbay, İ. (2021). Görünmeyene Işık Tutmak: Psikolojik Şiddet, Toplum ve Sosyal Hizmet, s.267-290.
  17. Sancar, S. (2009). Erkeklik İmkânsız İktidar, 1. Basım, İstanbul: Metis Yayınları.
  18. Sartre, J. P. (2010). Varlık ve Hiçlik, çev. Turhan Ilgaz-Gaye Çankaya Eksen, 3. Basım, İstanbul: İthaki Yayınları.
  19. Tepe, H. (2009). “Şiddetsiz Bir Dünya Olanaklı Mıdır: Şiddetin Antropolojik ve Etik Temelleri”, Felsefelogos Dergisi, İstanbul: Fesatoder Yayınları, Sayı 37, s.29-40.
  20. Zengin, A. (2016). “Sevginin Ölüm Dünyası: Aile, Arkadaşlık ve Trans Kadın Cenazeleri”, Queer Temaşa, ed.Leman S. Darıcıoğlu, İstanbul: Sel Yayıncılık, s.128-145.
  21. İnternet Kaynakları
  22. http 1: “Şiddet”, https://sozluk.gov.tr/, Erişim tarihi: 1.10.2024.