Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma sonuçları, bölgesel dokuma sanatının teknik ve estetik özelliklerini anlamaya katkı sağlamaktadır ve literatüre özgün veriler sunmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen Oğuz boylarından bazıları Afyonkarahisar ilinin ilçe ve köylerine yerleşmiştir. Yörükler için dokumacılık konargöçer yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır. Konarı köyüne yerleşen yörükler, kendi yetiştirdikleri koyunların yününü değerlendirmiş ve dokumalarında kullanmışlardır. Konarı Köyü, Afyonkarahisar İscehisar ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Konarı köyünde yaşayan yörükler, kendi yetiştirdikleri koyunların yününü hem günlük hayatta kullanmak hem de çeyiz hazırlamak amacıyla kilim, yastık, heybe, çuval ve torba dokumuşlardır. Günümüze ulaşan örnekler arasında Konarı köyünde yastık, heybe, torba ve çuval dokumalarına rastlanmıştır. Bu çalışmada, İscehisar ilçesi Konarı köyünde tespit edilen kilim, yastık, heybe, torba ve çuval örneklerinden oluşan toplam 32 adet düz dokumanın teknik, renk, kullanılan malzeme, yanış ve kompozisyon özellikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Konarı köyü dokumaları ile ilgili daha önce herhangi bir araştırma yapılmamış olması, bu çalışmanın bilimsel ve kültürel önemini artırmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden alan araştırması ve literatür taraması birlikte kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 11 kaynak kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yörede tespit edilen dokumalar yerinde incelenmiş, dokuyucular ile sözlü görüşmeler yapılmış, gözlem ve mülakat teknikleri uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Konarı köyü dokumaları oluşturmaktadır. Bu köyde belirlenen 32 adet düz dokuma örneği ise örneklem grubunu meydana getirmektedir. Dokumaların çözgü ve atkı ipliklerinde beyaz, kırmızı ve siyah yün kullanılmış, desen ipliklerinde ise yün ve akrilik iplikler tercih edilmiştir. Bezayağı, sık motifli cicim, seyrek motifli cicim ve düz zili dokuma teknikleri uygulanmıştır. Dokumalar, genellikle zeminde yer alan ve tekrar eden motifin adıyla adlandırılmaktadır. Dokunan yastıkların, torbaların, çuvalların ve heybelerin zamanla sökülmemesi için dokumaların kenarlarına yörede “Kürtleme” olarak adlandırılan özel bir dikiş tekniği uygulanmakta, böylece hem dayanıklılık artırılmakta hem de geleneksel bilgi ve uygulamalar günümüze aktarılmaktadır. Bu yönüyle çalışma, Konarı köyü dokumacılık geleneğinin belgelenmesi, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir kaynak niteliği taşımakta, Anadolu Yörük kültürünün yerel dokuma birikimini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, bölgesel dokuma sanatının teknik ve estetik özelliklerini anlamaya katkı sağlamaktadır ve literatüre özgün veriler sunmaktadır.
Abstract
Some of the Oghuz tribes who migrated from Central Asia to Anatolia settled in the districts and villages of Afyonkarahisar province. For the Yörüks, weaving is an indispensable part of their nomadic lifestyle. The Yörüks who settled in Konarı Village utilized the wool of the sheep they raised themselves and used it in their weavings. Konarı Village is located 15 km from the district center of İscehisar in Afyonkarahisar. The Yörüks living in Konarı Village wove kilims, pillows, saddlebags, sacks, and bags using the wool of their own sheep, both for daily use and for the preparation of dowries. Among the examples that have survived to the present day, pillow, saddlebag, bag, and sack weavings from Konarı Village have been identified. This study aims to examine a total of 32 flat-woven textiles consisting of kilims, pillows, saddlebags, bags, and sacks identified in Konarı Village of İscehisar district in terms of their technical characteristics, colors, materials used, motifs, and compositional features. The fact that no previous research has been conducted on the weavings of Konarı Village increases the scientific and cultural significance of this study. In the research, qualitative research methods, including field research and literature review, were used together. Within the scope of the study, interviews were conducted with 11 key informants. The weavings identified in the region were examined in situ, oral interviews were held with the weavers, and observation and interview techniques were applied. The universe of the research consists of the weavings of Konarı Village, while the 32 flat-woven samples identified in this village constitute the sample group. White, red, and black wool yarns were used in the warp and weft threads of the weavings, while wool and acrylic yarns were preferred for the pattern threads. Plain weave, dense-patterned cicim, sparse-patterned cicim, and plain zili weaving techniques were applied. The weavings are generally named after the motif placed on the ground and repeated throughout the surface. In order to prevent the pillows, bags, sacks, and saddlebags from unraveling over time, a special stitching technique locally called “Kürtleme” is applied to the edges of the weavings, thereby increasing durability and ensuring the transmission of traditional knowledge and practices to the present day. In this respect, the study constitutes an important source for documenting, preserving, and transmitting the weaving tradition of Konarı Village to future generations, and reveals the local weaving heritage of Anatolian Yörük culture. The research findings contribute to understanding the technical and aesthetic characteristics of regional weaving art and present original data to the literature.