Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, özellikle tehlikeli madde yönetimi ve SEVESO Direktifi kapsamındaki tesislerde dahi hazırlık düzeylerinin değişkenlik gösterdiğini; temel güvenlik protokolleri uygulansa da kapsamlı risk değerlendirmeleri ve uyarlanabilir kapasite inşasında stratejik boşluklar olduğunu ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sanayi kuruluşları, karmaşık tedarik zincirleri ve ekonomik sistemler içindeki kritik rolleri nedeniyle doğal ve insan kaynaklı afetlere karşı yüksek hassasiyet taşımaktadır. Bu çalışma, sanayi işletmelerinin afet risklerine karşı yapısal, operasyonel ve stratejik hazırlık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen çok boyutlu "Sanayi Tesisleri Afet Dayanıklılığı Kontrol Listesi" (STADK) modelini ve saha uygulamalarını sunmaktadır. Araştırmanın temel amacı, Türkiye’deki sanayi tesislerinin iş sürekliliği ve afet dayanıklılık kapasitelerini bütüncül bir perspektifle analiz etmek ve geliştirilen öz değerlendirme aracının işlevselliğini saptamaktır. Araştırmada, yapılandırılmış görüşmeler, saha incelemeleri ve belge analizini içeren nitel araştırma çerçevesinde karşılaştırmalı doküman analizi temelli bir yaklaşım benimsenmiştir. Geliştirilen STADK aracı; yapısal faktörler, süreç yönetimi ve operasyonel hazırlık gibi temel boyutlar üzerinden işletmelerin mevcut durumunu sistematik olarak puanlamaktadır. Doküman analizine dayalı karşılaştırmalı saha değerlendirmesi, konunun uzmanı deneyimli akademisyen heyet tarafından gerçekleştirilmiştir. Bulgular, özellikle tehlikeli madde yönetimi ve SEVESO Direktifi kapsamındaki tesislerde dahi hazırlık düzeylerinin değişkenlik gösterdiğini; temel güvenlik protokolleri uygulansa da kapsamlı risk değerlendirmeleri ve uyarlanabilir kapasite inşasında stratejik boşluklar olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar, ISO 22301 ve ISO 31000 standartlarıyla uyumlu entegre dayanıklılık çerçevelerinin, kurumsal sürdürülebilirlik için bir maliyet değil, stratejik bir yatırım olduğunu vurgulamaktadır. STADK aracının, işletmelerin öz değerlendirme yetkinliğini artırarak politika yapıcılara, sigorta sektörüne ve sanayi yöneticilerine somut bir rehber sunacağı öngörülmektedir.
Abstract
Industrial organizations exhibit high vulnerability to natural and human-induced disasters due to their critical roles within complex supply chains and economic systems. This study presents the multidimensional “Disaster Resilience Scorecard for Industrial Facilities” (STADK) model and its field applications, developed to assess the structural, operational, and strategic preparedness levels of industrial enterprises against disaster risks. The primary objective of the research is to analyse—through a holistic lens—the business continuity and disaster resilience capacities of industrial facilities in Türkiye and to evaluate the functionality of the newly developed self-assessment tool. The study adopts a qualitative, comparative document analysis approach, integrating structured interviews, on-site inspections, and systematic document review. The STADK instrument systematically evaluates enterprises across core dimensions—including structural factors, process management, and operational readiness—to generate a comprehensive preparedness profile. This comparative field assessment was conducted by an expert academic panel with extensive subject-matter expertise. Findings reveal significant variability in preparedness levels—even among facilities handling hazardous materials or falling under the SEVESO Directive—indicating that while basic safety protocols are generally implemented, critical strategic gaps persist in comprehensive risk assessments and adaptive capacity building. The results underscore that integrated resilience frameworks aligned with ISO 22301and ISO 31000 standards should be viewed not as a cost but as a strategic investment in corporate sustainability. The STADK tool is expected to serve as a practical guide for policymakers, the insurance sector, and industrial managers by enhancing enterprises’ self-assessment capabilities and supporting evidence-based resilience planning.