Dergiler / Demiryolu Mühendisliği / 2026 / Sayı: 25

Raylı Sistem Bakım Atölyeleri için Hareketli Katener Sisteminin Tasarımına Dayalı Bir Operasyonel Çözümün Geliştirilmesi

Development of an Operational Solution Based on the Design of a Movable Catenary System for Railway Maintenance Facilities

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-09-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen sonuçlar, önerilen sistemin araç transferi gereksinimini ortadan kaldırarak bakım sürelerini kısalttığını, iş gücü ihtiyacını azalttığını ve kontrollü hareket kabiliyeti sayesinde bakım sırasında oluşabilecek elektriksel ve mekanik riskleri önemli ölçüde azalttığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Raylı ulaşım araç bakım atölyelerinde kullanılan sabit katener sistemleri, bakım süreçleri sırasında araçların enerjisiz hatlara taşınmasını gerektirmekte olup bu durum operasyonel verimsizlik, artan iş gücü ihtiyacı ve önemli güvenlik riskleri oluşturmaktadır; bu çalışmada söz konusu kısıtları ortadan kaldırmak amacıyla yatay eksende hareket edebilen ve modüler yapıya sahip bir Hareketli Katener Sistemi tasarlanmış ve geliştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Önerilen sistem, iki parçalı motor tahrikli konsol mekanizması, cam elyaf takviyeli polimer tabanlı yüksek yalıtım özellikli yapı elemanları ve çok katmanlı koruma ve kilitleme destekli kontrol altyapısı ile gerçekleştirilmiş olup, sistem tasarımında katener profiline etki eden yükler için statik analizler yapılmış, çelik tel gerilme kuvvetleri ve konsol momentleri hesaplanarak mekanik dayanım doğrulanmış ve sistemin dinamik davranışı dikkate alınarak motor torku ile güç gereksinimleri analitik olarak belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen sonuçlar, önerilen sistemin araç transferi gereksinimini ortadan kaldırarak bakım sürelerini kısalttığını, iş gücü ihtiyacını azalttığını ve kontrollü hareket kabiliyeti sayesinde bakım sırasında oluşabilecek elektriksel ve mekanik riskleri önemli ölçüde azalttığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Raylı ulaşım sistemi · Hareketli katener sistemi · Bakım ve onarım

Özet

Raylı ulaşım araç bakım atölyelerinde kullanılan sabit katener sistemleri, bakım süreçleri sırasında araçların enerjisiz hatlara taşınmasını gerektirmekte olup bu durum operasyonel verimsizlik, artan iş gücü ihtiyacı ve önemli güvenlik riskleri oluşturmaktadır; bu çalışmada söz konusu kısıtları ortadan kaldırmak amacıyla yatay eksende hareket edebilen ve modüler yapıya sahip bir Hareketli Katener Sistemi tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Önerilen sistem, iki parçalı motor tahrikli konsol mekanizması, cam elyaf takviyeli polimer tabanlı yüksek yalıtım özellikli yapı elemanları ve çok katmanlı koruma ve kilitleme destekli kontrol altyapısı ile gerçekleştirilmiş olup, sistem tasarımında katener profiline etki eden yükler için statik analizler yapılmış, çelik tel gerilme kuvvetleri ve konsol momentleri hesaplanarak mekanik dayanım doğrulanmış ve sistemin dinamik davranışı dikkate alınarak motor torku ile güç gereksinimleri analitik olarak belirlenmiştir. Geliştirilen sistem, Metro İstanbul A.Ş. bünyesinde Dudullu Bakım Atölyesi’nde saha koşullarında uygulanmış ve performans değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen sistemin araç transferi gereksinimini ortadan kaldırarak bakım sürelerini kısalttığını, iş gücü ihtiyacını azalttığını ve kontrollü hareket kabiliyeti sayesinde bakım sırasında oluşabilecek elektriksel ve mekanik riskleri önemli ölçüde azalttığını göstermektedir. Ayrıca modüler yapısı, farklı bakım senaryolarına uyarlanmasını ve mevcut altyapıya kolay entegrasyonunu mümkün kılmaktadır. Bu özellikleriyle geliştirilen sistem, raylı sistem araç bakım atölyelerinde güvenlik, maliyet ve bakım etkinliği açısından önemli avantajlar sunmaktadır.

Abstract

Fixed rigid catenary systems used in railway vehicle maintenance depots require vehicles to be transferred to deenergized tracks during maintenance operations, resulting in operational inefficiency, increased labor requirements, and potential safety risks. To address these limitations, this study presents the design, analysis, implementation, and validation of a Movable Rigid Catenary System with a modular structure and horizontal movement capability. The proposed system consists of a two stage motor driven cantilever mechanism, glass fiber reinforced polymer components, and a control architecture with integrated protection and safety locking functions. Static analyses were conducted to determine the loads acting on the rigid catenary profile, while the tensile forces in the steel cables and the bending moments of the cantilever structure were calculated to verify its mechanical integrity. Furthermore, the required motor torque and power were analytically determined by considering the dynamic characteristics of the mechanism. The developed Movable Rigid Catenary System was successfully implemented and tested under actual operating conditions at the Dudullu Railway Vehicle Maintenance Depot of Metro İstanbul Inc. The results demonstrate that the proposed system eliminates the need for vehicle transfer during maintenance operations, reducing maintenance time, labor requirements, and electrical and mechanical hazards. Furthermore, its modular design enables easy integration into existing railway maintenance facilities and adaptation to different maintenance scenarios, providing a practical and cost effective solution for railway maintenance operations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karakuş, F. (2026). Raylı Sistem Bakım Atölyeleri için Hareketli Katener Sisteminin Tasarımına Dayalı Bir Operasyonel Çözümün Geliştirilmesi. Demiryolu Mühendisliği, Sayı: 25. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1981539

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. D. Zou, M. Tan, N. Zhou, and W. Zhang, “Review of pantograph and catenary interaction,” Frontiers of Mechanical Engineering, vol. 13, no. 3, pp. 311–322, Sep. 2018, doi: 10.1007/s11465-018-0494-x.
  2. Z. Liu, Y. Song, S. Gao, and H. Wang, “Review of perspectives on pantograph-catenary interaction research for high-speed railways operating at 400 km/h and above,” IEEE Transactions on Transportation Electrification, vol. 10, no. 3, pp. 7236–7257, Sep. 2024, doi: 10.1109/TTE.2023.3346379.
  3. A. Collina, A. Lo Conte, and G. Bucca, “Feasibility analysis of monitoring contact wire rupture in high-speed catenary systems,” Vibration, vol. 8, no. 2, Art. no. 22, 2025, doi: 10.3390/vibration8020022.
  4. M. Simarro, S. Postigo, P. Reyes, R. J. Luque, P. V. Baćić, and J. J. Castillo, “A study on the dynamic response of the double pantograph interaction with rigid catenary,” Engineering Structures, vol. 334, Art. no. 120234, 2025, doi: 10.1016/j.engstruct.2025.120234.
  5. Y. Wang, Q. Huang, X. Chen, G. Zhao, and X. Mu, “Dynamic characteristics analysis of double pantograph catenary of AC rigid catenary system,” IEEE Access, vol. 11, pp. 70396–70407, 2023, doi: 10.1109/ACCESS.2023.3293151.
  6. G. Karaduman and E. Akın, “A new approach based on predictive maintenance using the fuzzy classifier in pantograph-catenary systems,” IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, vol. 23, no. 5, pp. 4236–4246, May 2022, doi: 10.1109/TITS.2020.3042997.
  7. G. Wu, X. Li, Y. Zhang, and J. Wang, “Pantograph-catenary electrical contact system of high-speed railways: recent progress, challenges, and outlooks,” Railway Engineering Science, vol. 30, no. 4, pp. 437–467, 2022.
  8. Q. Luo, Z. Li, H. Wang, and X. Zhao, “Wear performance of pantograph-overhead catenary system: a review,” Railway Engineering Science, pp. 1–20, 2026, doi: 10.1007/s40534-026-00429-4.
  9. W. Ren and G. Chen, “Experimental study on the wear mechanism of the contact line in rigid pantograph-catenary systems,” Tribology International, vol. 187, Art. no. 108739, 2023, doi: 10.1016/j.triboint.2023.108739.
  10. Y. Hu, J. Liu, H. Wang, et al., “Influence of arc discharge on the temperature and wear behaviors of the contact strip in pantograph-rigid catenary systems under AC conditions,” Wear, vol. 546, Art. no. 205368, 2024, doi: 10.1016/j.wear.2024.205368.
  11. G. Mei, “Electric sliding wear performance optimization of rigid contact wire/strip pairs under DC passage,” Industrial Lubrication and Tribology, vol. 74, no. 6, pp. 629–635, 2022, doi: 10.1108/ILT-04-2021-0135.
  12. X. K. Wei, H. F. Meng, J. H. He, L. M. Jia, and Z. G. Li, “Wear analysis and prediction of rigid catenary contact wire and pantograph strip for railway system,” Wear, vols. 442–443, Art. no. 203118, 2020, doi: 10.1016/j.wear.2019.203118.
  13. N. Zhou et al., “Wear rate and profile prediction of Cu-impregnated carbon strip for high-speed pantograph,” Wear, vol. 530, Art. no. 205056, 2023, doi: 10.1016/j.wear.2023.205056.
  14. Z. Yang et al., “Analysis and prediction of uneven wear in metro pantograph-rigid catenary system,” Tribology International, vol. 198, Art. no. 109925, 2024, doi: 10.1016/j.triboint.2024.109925.
  15. Z. Hu et al., “Experimental and numerical exploration of support stiffness influence on the current collection quality of pantograph and overhead conductor rail system,” IEEE Transactions on Transportation Electrification, vol. 10, no. 3, pp. 7112–7126, 2023, doi: 10.1109/TTE.2023.3345955.
  16. C. Yang et al., “Impact of damaged dropper on pantograph-catenary current collection quality in high-speed railways,” Inventions, vol. 11, no. 2, Art. no. 26, 2026, doi: 10.3390/inventions11020026.
  17. M. Tan, H. Li, and L. Nie, “Defect diagnosis of rigid catenary system based on pantograph vibration performance,” Actuators, vol. 13, no. 5, Art. no. 162, 2024, doi: 10.3390/act13050162.