KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: Ek Sayı

Bilgisayar destekli dijital sözlük Linguee’nin örnek cümle girişlerinin anlamsallaştırma tekniği olarak kullanımı

ZUR VERWENDUNG VON SATZBEISPIELEINTRÄGEN DES COMPUTERGENERIERTEN DIGITALEN WÖRTERBUCHS LINGUEE ALS SEMANTISIERUNGSTECHNIK

Yaren Türkoğlu(TRAKYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2217-0452
Mukadder Seyhan Yücel(TRAKYA UNIVERSITY)0000-0002-7219-4954
Sayfa
399–418
Yayın Tarihi
2026-07-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, incelenen Linguee cümle örneklerinin büyük ölçüde standart dile uygun, anlamsal açıdan açık ve edimbilimsel olarak anlaşılır olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, bilgisayar destekli/dijital olarak oluşturulan Linguee sözlüğündeki cümle örneği girişlerinin Almanca yabancı dil öğretiminde bir anlamlandırma tekniği olarak kullanımını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın çıkış noktası, kelime öğreniminin yalnızca tek başına anlam açıklamalarıyla değil, bağlam içinde sunulan, gerçek kullanıma dayalı ve öğreticilik açıdan değerlendirilmiş örneklerle desteklenmesi gerektiği düşüncesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, incelenen Linguee cümle örneklerinin büyük ölçüde standart dile uygun, anlamsal açıdan açık ve edimbilimsel olarak anlaşılır olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dijital Sözlük · Linguee · Anlamsallaştırma Tekniği

Özet

Bu çalışma, bilgisayar destekli/dijital olarak oluşturulan Linguee sözlüğündeki cümle örneği girişlerinin Almanca yabancı dil öğretiminde bir anlamlandırma tekniği olarak kullanımını incelemektedir. Çalışmanın çıkış noktası, kelime öğreniminin yalnızca tek başına anlam açıklamalarıyla değil, bağlam içinde sunulan, gerçek kullanıma dayalı ve öğreticilik açıdan değerlendirilmiş örneklerle desteklenmesi gerektiği düşüncesidir. Linguee gibi dijital sözlükler, çevirilerin yanı sıra iki dilli metin derlemlerinden elde edilen çok sayıda cümle örneği sunmaları bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Çalışmanın amacı, bu cümle örneklerinin hem sözlüksel hem de anlamsal potansiyelini sistematik biçimde analiz etmek ve B1 düzeyindeki kelime çalışmaları açısından uygunluğunu değerlendirmektir. Araştırma betimsel yönteme dayanmaktadır. Veri temelini, Goethe-Zertifikat B1 kelime listesinden seçilen ve Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı’ndaki 14 iletişimsel tema alanına göre sınıflandırılan sözcükler oluşturmaktadır. Bu sözcükler ayrıca DWDS Lemma sözlük ve kelime veri tabanı aracılığıyla sıklık düzeylerine göre ayrıştırılmıştır. Analiz, cümle örneklerinin sözlükbilimsel, bağlam-anlamsal, edimbilimsel ve öğretici özelliklerini içeren kodlama şemasıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, incelenen Linguee cümle örneklerinin büyük ölçüde standart dile uygun, anlamsal açıdan açık ve edimbilimsel olarak anlaşılır olduğunu göstermektedir. Özellikle sık kullanılan sözcükler çoğunlukla basit ve günlük yaşama yakın bağlamlarda yer almakta; bu nedenle Almanca yabancı dil öğretiminde kullanıma elverişli görünmektedir. Daha seyrek kullanılan sözcükler ise çoğu zaman daha teknik, resmî veya karmaşık bağlamlarda ortaya çıkmakta ve bu durum onların öğretimsel kullanımını sınırlayabilmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, bilgisayar destekli cümle örneği girişlerinin bağlama dayalı anlamlandırma açısından yüksek bir potansiyel taşıdığını, ancak bu örneklerin öğretim sürecinde bilinçli biçimde seçilmesi ve yöntemsel olarak desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Böylece çalışma, dijital sözlük içeriklerinin yabancı dil olarak Almanca öğretimi bağlamında eleştirel biçimde değerlendirilmesine katkı sunmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türkoğlu, Y., Yücel, M. S. (2026). Bilgisayar destekli dijital sözlük Linguee’nin örnek cümle girişlerinin anlamsallaştırma tekniği olarak kullanımı. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 14 Sayı: Ek Sayı, 399–418. https://doi.org/10.20304/humanitas.1974979

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Beck, I., McKeown, M., & Kucan, L. (2013). Bringing words to life: Robust vocabulary instruction (2nd ed.). The Guilford Press.
  2. Bohn, R. (1999). Probleme der Wortschatzarbeit: Fernstudieneinheit 22 im Fernstudienprojekt zur Fort- und Weiterbildung im Bereich Germanistik und Deutsch als Fremdsprache.
  3. Delius, K., Suhrkamp, C., & Wirag, A. (2021). Handlungsorientierter Fremdsprachenunterricht empirisch: Studien zu schulischen und universitären Lehr /Lernkontexten. Göttinger Schriften zur Englischen Philologie, 14.
  4. Ellis, R. (2005). Principles of instructed language learning. System, 33(2), 209–224.
  5. Glaboniat, M., Perlmann-Balme, M., & Studer, T. (2016). Goethe-Zertifikat B1 Wortliste (1. Aufl.). Goethe-Institut e. V.
  6. Häder, S., & Häder, M. (2019). Handbuch Methoden der empirischen Sozialforschung (2. Aufl.). In J. Blasius & N. Baur (Hrsg.), Springer Fachmedien.
  7. Hass, U. (2022). Wortschatz und Wortschatzdidaktik oder Was Sie schon immer über Wörter wissen wollten: Eine Einführung. Universitätsbibliothek Duisburg-Essen.
  8. Latzel, S. (1993). Wortschatz = Sprachschatz: Zur Wortschatzarbeit im Bereich Deutsch als Fremdsprache. Nouveaux cahiers d’allemand, 30–31.
  9. Laufer, B. (1996). The lexical plight in second language reading: Words you don’t know, words you think you know, and words you can’t guess. In Second language vocabulary acquisition: A rationale for pedagogy (S. 20–34).
  10. Mestari, Y. E. (2024). Der Wörterbuchgebrauch von algerischen Germanistikstudierenden: Eine empirische Studie. Akofena, 03(012).
  11. Nation, I. (2001). Learning vocabulary in another language (3. Aufl.). Cambridge University Press.
  12. Rampillon, U. (1995). Lernen leichter machen: Deutsch als Fremdsprache (1. Aufl., Bd. 1). Max Hueber Verlag.
  13. Sandfuchs, U. (1998). Wörterbücher, Wörterbuchdidaktik und Wörterbuchgebrauch in der Primarstufe und Sekundarstufe. Lexicographica: Internationales Jahrbuch für Lexikographie, 14, 138–147.
  14. Thaler, E. (2012). Englisch unterrichten: Grundlagen, Kompetenzen, Methoden (1. Aufl.). Cornelsen.
  15. Trim, J., North, B., Coste, D., & Sheils, J. (2001). Gemeinsamer europäischer Referenzrahmen für Sprachen: Lernen, lehren, beurteilen. Langenscheidt.
  16. Türkoğlu, Y. (2022). Der Einsatz von Wortbildung und Wortbildungsübungen als ein Motivationsfaktor zur Förderung der Wortschatzentwicklung von Deutschlernenden auf dem A1-Niveau [Unveröffentlichte Masterarbeit]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
  17. Tütken, G. (2006). Wortschatzarbeit im Deutsch-als-Fremdsprache-Unterricht an der Hochschule im Ausland – aber wie? Ein Vorschlag: Beispiel Japan. Informationen Deutsch als Fremdsprache, 33(6), 501–546.