Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, hemisferik dominansın hem yönünün (sol ya da sağ pençe tercihi) hem de gücünün (güçlü ya da zayıf lateralizasyon) davranışsal fenotip üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Beyin lateralizasyonu, sol ve sağ serebral hemisferlerin farklı işlevlerde uzmanlaşmasıdır; uzun süre yalnızca insana özgü bir özellik sanılmıştır. Oysa bugün bu durumun hemen hemen tüm omurgalı gruplarında, hatta bazı omurgasızlarda da görüldüğü biliniyor. Felis silvestris catus (evcil kedi), motor lateralizasyon, duyusal asimetri ve duygusal işleme açısından oldukça elverişli bir model sunmaktadır. Bu derlemede pençe tercihi, koku alma yolu asimetrisi ve stres tepkisi gibi lateralizasyon göstergeleriyle saldırganlık, kaygı, kompulsif bozukluklar ve felin hiperestezi sendromu arasındaki ilişki güncel literatür üzerinden ele alınmıştır. Bulgular, hemisferik dominansın hem yönünün (sol ya da sağ pençe tercihi) hem de gücünün (güçlü ya da zayıf lateralizasyon) davranışsal fenotip üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Özellikle ambilateral kediler -yani iki pençesini de eşit sıklıkta kullanan bireyler- daha düşük temperament puanları, daha yüksek agresyon ve strese karşı daha fazla duyarlılık sergilemektedir. Bu durum, lateralize davranışın değerlendirilmesini hayvan refahı çalışmalarında ve davranış bozukluklarının erken fark edilmesinde kullanışlı bir araç haline getirmektedir.
Abstract
Brain lateralization refers to the differential functional specialization of the left and right cerebral hemispheres. For decades it was treated as a uniquely human trait, but it is now recognized across nearly all vertebrate taxa and in some invertebrates as well. Felis silvestris catus (the domestic cat) has emerged as a particularly useful model for studying motor lateralization, sensory asymmetry, and emotional processing. This review examines the relationship between behavioral lateralization indices—paw preference, olfactory pathway lateralization, and stress responses—and behavioral disorders such as aggression, anxiety, compulsive disorders, and feline hyperesthesia syndrome, drawing on the current literature. The evidence suggests that both the direction (left- versus right-pawed) and the strength (strong versus weak lateralization) of hemispheric dominance shape behavioral phenotype in cats. Ambilateral cats in particular have been reported to show lower temperament scores, higher aggressivity, and greater susceptibility to stress. These findings position the assessment of lateralized behavior as a practical tool for animal welfare work and for the early detection of behavioral disorders in domestic cats.