Dergiler / Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

VENEDİK’TE DEMARŞİ (1172-1797) Venedik Cumhuriyeti’nde Devlet Başkanı’nın (Doçe’nin) Seçiminde Kura Usulü (+ Yüksek Çoğunluk Oylaması) ve Görev Süresi Sınırlaması Uygulaması

Coşkun Can Aktan(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4294-2314
Serdar Yay(İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8726-744X
Sayfa
1–33
Yayın Tarihi
2025-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Venedik Cumhuriyeti’nde yaklaşık 500 yıl tatbik edilen sortisyon yönteminin tamamlayıcısı rotasyon uygulamasıydı; muhtelif kamusal makamlarda görevde kalma süresi ve tekrar seçilebilme hakkı sınırlandırılmış bulunuyordu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makalede Venedik Asilzadeleri adı verilen aristokrat ailelerden oluşan ve yasama organı olarak görev yapan Büyük Venedik Konseyi tarafından Venedik Devlet Başkanı olan Doçe’nin seçilme usulü incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Venedik Cumhuriyeti’nde Venedik Devlet Başkanı (Doçe) 1268’den Cumhuriyet'in sona erdiği 1797’ye kadar kura usulü ve buna ilave olarak yüksek çoğunluk oylama kuralı (nitelikli çoğunluk kuralı) ile seçiliyordu.
💡
Sonuç & Katkı:Venedik Cumhuriyeti’nde yaklaşık 500 yıl tatbik edilen sortisyon yönteminin tamamlayıcısı rotasyon uygulamasıydı; muhtelif kamusal makamlarda görevde kalma süresi ve tekrar seçilebilme hakkı sınırlandırılmış bulunuyordu.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Venedik Cumhuriyeti · Kura ile Seçim · Sortisyon

Özet

Makalede Venedik Asilzadeleri adı verilen aristokrat ailelerden oluşan ve yasama organı olarak görev yapan Büyük Venedik Konseyi tarafından Venedik Devlet Başkanı olan Doçe’nin seçilme usulü incelenmektedir. Venedik Cumhuriyeti’nde Venedik Devlet Başkanı (Doçe) 1268’den Cumhuriyet'in sona erdiği 1797’ye kadar kura usulü ve buna ilave olarak yüksek çoğunluk oylama kuralı (nitelikli çoğunluk kuralı) ile seçiliyordu. Devlet Başkanı seçiminin iki temel özelliği bulunuyordu. Önce Büyük Venedik Konseyi’nden bir delege havuzu kurayla seçiliyor ve daha sonra süper çoğunluk oylama kuralı yoluyla destekleniyordu. Venedik Cumhuriyeti’nde bu karma seçim sisteminin uygulanmasının ana sebebi Büyük Konsey’de oluşabilecek ittifaklara, gizli anlaşmalara, kayırma ve kollama gibi yolsuzluklara izin verilmemesi olarak izah edilebilir. Venedik Cumhuriyeti’nde yaklaşık 500 yıl tatbik edilen sortisyon yönteminin tamamlayıcısı rotasyon uygulamasıydı; muhtelif kamusal makamlarda görevde kalma süresi ve tekrar seçilebilme hakkı sınırlandırılmış bulunuyordu.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktan, C. C., Yay, S. (2025). VENEDİK’TE DEMARŞİ (1172-1797) Venedik Cumhuriyeti’nde Devlet Başkanı’nın (Doçe’nin) Seçiminde Kura Usulü (+ Yüksek Çoğunluk Oylaması) ve Görev Süresi Sınırlaması Uygulaması. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 1–33. https://doi.org/10.69785/oybd.1549926

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Aktan, C. C. (2017), Demokrasi Eleştirisi ve Demarşi, Ankara: Orion.
  2. Aktan, C. C. (2020), Davranışsal Politik İktisat, Konya: Litera Türk Yayıncılık.
  3. Aktan, C. C. ve Ekinci, A. (2022), Keyfi Devletten Anayasal Hukuk Devletine Doğru - LEXREX – Kanun Kral’dan, Kural Karar’dan Üstündür, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  4. Aktan, C. C. ve Fettahoğlu Hallier, M. (2021), “Devlet İdaresinde Temsilcilerin ve Yöneticilerin Atanmasında Kura Sistemi (Rastgele Seçim): Antik Atina Tecrübesi”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 13(1), 1-20.
  5. Aktan, C. C. ve Yay, S. (2021a), “Kleroterion: Antik Yunan’da Kayırmacılık ve Kollamacılığı Önlemeye Yönelik Bir Sortisyon-Rotasyon Uygulaması”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-19.
  6. Aktan, C. C. & Yay, S. (2021b), “Demarşi, Sortisyon ve Rotasyon -Temsilcilerin ve Yöneticilerin Seçimi ve Atanmasında Kura İle Rastgele Seçim (Sortisyon) ve Görev Süresi Sınırlaması (Rotasyon): Fayda ve Maliyet Analizi-, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13 (2): 228-259.
  7. Aktan, C. C. ve Yay, S. (2023), Venedik’te Lotokrasi Venedik Cumhuriyeti’nde Şansla Seçilen Bir Çocuğun Devlet Başkanı’nı Kura İle Seçmesi, ResearchGate Preprint. https://www.researchgate.net/publication/373048667_VENEDIK'TE_LOTOKRASI_Venedik_Cumhuriyeti'nde_Sansla_Secilen_Bir_Cocugun_Devlet_Baskani'ni_Kura_Ile_Secmesi.
  8. Brown, H. F. (1895), Venice: An Historical Sketch of The Republic, London: Rivington, Percival & Go.
  9. Coggins, J. & Perali, F. (1998), “64% Majority Rule in Ducal Venice: Voting for the Doge”, Public Choice, 97(4), 709-723.
  10. Cozzi, G. (1973), “Authority and the Law in Renaissance Venice”, in: (Ed. J. R. Hale), Renaissance Venice, NJ: Rowman and Littlefield.
  11. De Lara Y. G. (2008), “The Secret Of Venetian Success: A Public-Order, Reputation-Based İnstitution”. European Review of Economic History, 12(3), 247–285.
  12. Finlay, R. (1978), “The Venetian Republic as a Gerontocracy: Age and Politics in the Renaissance”, Journal of Medieval and Renaissance Studies, 8(1), 157-178.
  13. Finlay, R. (1980), Politics in Renaissance Venice, New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.
  14. Gonzalez, D. L. Y., Greif A. & Saumitra J. (2008), “The Administrative Foundations of Self-Enforcing Constitutions”, American Economic Review, 98(2), 105-109.
  15. Greif, A. (1995), “Political Organizations, Social Structure, and Institutional Success: Reflections From Genoa and Venice During the Commercial Revolution”, Journal of Institutional and Theoretical Economics, 151(4), 734-740.
  16. Guicciardini, F. (1973), Democracy of the Venetians, içinde: (Ed. G. Maranini), La Repubblica, Florence: Vallecchi Editore.
  17. Horodowich, E. (2009), A Brief History of Venice: A New History of the City and Its People, London, UK: Constable & Robinson Ltd.
  18. Kershen, A. (2021), Venedik Tarihi, (Çev. H. Kaya), İstanbul: Runik Kitap.
  19. Larivière, C. J. D. & Salzberg, R. (2003), “The People Are the City: The Idea of the Popolo and the Condition of the Popolani in Renaissance Venice”, Annales Histoire, Sciences Sociales, 68(4), 769-796.
  20. Lote, S. (2013), Selection by Lot in Venice, https://counter-currents.com/2013/06/lot-in-venice/. (Erişim Tarihi: 17.01.2024) Machiavelli, N. (2022), Floransa Tarihi, (Çev. A. D. Hanegelioğlu), Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  21. Madden, T. (2012), Venice: A New History, New York: Penguin Publishing.
  22. Molinari, M. C. (2020), “How the Republic of Venice Chose Its Doge: Lot-Based Elections and Supermajority Rule”, Constitutional Political Economy, 31(2), 169-187.
  23. North, D. C. (1993), Economic Performance through Time, Prize Lecture, Lecture to the Memory of Alfred Nobel, https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1993/north/lecture/. (Erişim Tarihi: 17.01.2024)
  24. Norwich, J. J. (1982), A History of Venice, London: Penguin Books. Online erişim için bkz. https://archive.org/details/historyofvenicef0000wiel
  25. Okey, T. 1910, Venice and its Story, London: J.M. Debt & Sons Ltd. Online tam metine erişim için bkz. https://www.gutenberg.org/files/41209/41209-h/41209-h.htm
  26. Pocock, J. G. A., (1975), The Machiavellian Moment: Florentine Political Thought and the Atlantic Republican Tradition, Princeton & Oxford: Princeton University Press.
  27. Puga, D. & Trefler, D. (2014), “International Trade and Institutional Change: Medieval Venice’s Response to Globalization”, The Quarterly Journal of Economics, 129(2), 753–821.
  28. Robbert, L. B. (2004), “Venice”, in: (Ed. C. Kleinhenz), Medieval Italy: An Encyclopedia, C. 1-2, New York: Routledge, 1121-1128.
  29. Seindal, R. (2023), The Consiglio Maggiore, History Walks in Venice. https://historywalksvenice.com/2023/02/the-consiglio-maggiore/.
  30. Smith, D. J. & Al-Bawwab R. (2017), “Constraining Elites: The Self-Enforcing Constitution of the Patricians of Venice”, Political Economy Research Institute, Middle Tennessee State University. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2851157 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2851157
  31. Wiel, A. (1901), Venice, New York: G. P. Putnam’s Sons.