Dergiler / Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK Özel Sayı

TÜRKİYE VARLIK FONU: VARLIK FONU, DARLIK FONU, BAT(T)IK FONU, HANGİSİ? (KAMU TERCİHİ PERSPEKTİFİNDEN ELEŞTİRİLER)

Coşkun Can Aktan(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
86–105
Yayın Tarihi
2026-01-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu fona dair yazarın eleştirileri ve muhalefet partisinin eleştirileri özetlendikten sonra ise yapılması gerekenler konusundaki çözüm önerileri sunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmada ilk olarak Türkiye'de geçmiş yıllardaki bütçe dışı fon tecrübesine değinilecek, daha sonra Türkiye Varlık Fonu adı altında yürürlüğe konulan yasayı ve oluşturulan fon incelenecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada ilk olarak Türkiye'de geçmiş yıllardaki bütçe dışı fon tecrübesine değinilecek, daha sonra Türkiye Varlık Fonu adı altında yürürlüğe konulan yasayı ve oluşturulan fon incelenecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu fona dair yazarın eleştirileri ve muhalefet partisinin eleştirileri özetlendikten sonra ise yapılması gerekenler konusundaki çözüm önerileri sunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Varlık Fonu · Kamu Tercihi · Kamu Bütçesi

Özet

Çalışmada ilk olarak Türkiye'de geçmiş yıllardaki bütçe dışı fon tecrübesine değinilecek, daha sonra Türkiye Varlık Fonu adı altında yürürlüğe konulan yasayı ve oluşturulan fon incelenecektir. Bu fona dair yazarın eleştirileri ve muhalefet partisinin eleştirileri özetlendikten sonra ise yapılması gerekenler konusundaki çözüm önerileri sunulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktan, C. C. (2026). TÜRKİYE VARLIK FONU: VARLIK FONU, DARLIK FONU, BAT(T)IK FONU, HANGİSİ? (KAMU TERCİHİ PERSPEKTİFİNDEN ELEŞTİRİLER). Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK Özel Sayı, 86–105. https://ajindex.com/articles/1240429

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. Aktan, C.C. 1986a. “Bütçe Dışı Fonlar”, Banka ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Ekim - 1986, s. 51-57.
  2. Aktan, C.C. 1986b. “Bütçe Dışı Fonların Genellik ve Birlik İlkeleri Yönünden Değerlendirilmesi”, Mali Sorunlara Çözüm Dergisi, Ekim-Kasım 1986. s. 50-55.
  3. Aktan, C.C.1992a. “İngiltere’de Bütçe Dışı Fonlar (Quango’lar)”, Maliye Yazıları Dergisi, Nisan- Haziran 1992, s.39-47.
  4. Aktan, C.C. 1992b. “ABD’de Bütçe Dışı Fonlar ve Yeraltı Kamu Sektörü”, Banka ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Ağustos-Ekim 1992, s.35-43.
  5. Aktan, C.C. 1993. “Japonya’da Bütçe Dışı Fonlar”, İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, Şubat-1993, s.18-32.
  6. Alagöz, M. ve O. Ceylan, 2019. Türkiye Ulusal Varlık Fonu, Dünya Örnekleriyle Karşılaştırma Ankara: Gazi Kitabevi.
  7. Bennett, J. T. & DiLorenzo, T. J. 1984.Underground Government: The Off-Budget Public Sector. Washington D.C. Cato Institute.
  8. Cangöz, M. C. 2025. "Varlık fonu borç fonuna mı dönüşüyor?" 3 Kasım 2025. https://medium.com/ekonomi-ve-finans-notlar%C4%B1/varl%C4%B1k-fonu-bor%C3%A7-fonuna-m%C4%B1-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCyor-798faf5865f7
  9. Durdu, M. 2018. Türkiye'de Bütçe Dışı Fon Uygulamaları ve Varlık Fonu. Ankara: Adalet Yayınevi.
  10. Emek, U. 1992. Kamu Maliyesinde Fon Uygulaması, Ankara: DPT Yayınları.
  11. Engin, İ. 2022. “Türkiye Varlık Fonunun Potansiyel Riskleri”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1).
  12. Körpe, V.M. 2021. İdare Hukuku Boyutuyla Türkiye Varlık Fonu, Ankara: Adalet Yayınevi.
  13. Mandeville, B. 1924. The Fable of the Bees or Private Vices, Publick Benefits, 2 vols. With a Commentary Critical, Historical, and Explanatory by F.B. Kaye (Indianapolis: Liberty Fund, 1988). https://oll.libertyfund.org/titles/kaye-the-fable-of-the-bees-or-private-vices-publick-benefits-vol-1
  14. Marufoğlu A. ve B. Kovancılar, 2025. Dünyada Varlık Fonu Uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu, İstanbul: Filiz Kitabevi.
  15. Oyan, O. & A.R. Aydın 1987. İstikrar Programından Fon Ekonomisine, Ankara: Teori Yayınları Verso.
  16. Oyan, O. & A.R. Aydın 1991. Türkiye’de Maliye ve Fon Politikaları Alternatif Yönelişler, Ankara: Adım Yayıncılık.
  17. Oyan, O. & A.R. Aydın & A. Konukman, 1991. Türkiye’de Fon Sisteminin Kamu Kesimi İçindeki Yeri ve Ekonomik Etkileri, Ankara: TOBB Yayını.
  18. TVF, Santiago Prensipleri, https://www.tvf.com.tr/biz-kimiz/kurumsal-yonetisim/etik-ilkelerimiz
  19. Ulussever, T., F. Mangır ve H. Mur, 2018. Ekonominin Yeni Büyüme Gücü Ulusal Varlık Fonları ve Türkiye: Karşılaştırmalı Bir Analiz, İstanbul: İKV Yayını.
  20. Uysal, S. 2018. Ulusal Varlık Fonları ve Türkiye Varlık Fonu, Ankara: Nobel.
  21. Yanardağ, Ö. 2022. Dünyada ve Türkiye'de Ulusal Varlık Fonları, Ankara: Gazi Kitabevi.
  22. VARLIK FONU KONUSUNDA OKUMA LİSTESİ
  23. İngilizce Kaynaklar
  24. Bahgat, G. (2008). Sovereign Wealth Funds: Dangers and Opportunities. International Affairs, 84(6), 1189–1204.
  25. Baker, H.K. & J. H. Harris & G. F. Nakshbendi (ed.), (2024). The Palgrave Handbook of Sovereign Wealth Funds, Springer.
  26. Balin, B. J. (2008). Sovereign Wealth Funds: A Critical Analysis. John Hopkins University School of Advanced International Studies.
  27. Beck, R., & Fidora, M. (2008). “The Impact Of Sovereign Wealth Funds On Global Financial Markets”, Intereconomics, 43(6), 349–358.
  28. Bernstein, S., Lerner, J., & Schoar, A. (2013). “The Investment Strategies Of Sovereign Wealth Funds”, Journal of Economic Perspectives, 219–237.
  29. Bertoni, F., & Lugo, S. (2014). “The Effect Of Sovereign Wealth Funds On The Credit Risk Of Their Portfolio Companies”. Journal of Corporate Finance, 27, 21–35.
  30. Betbèze, J. P. (2009). “Sovereign Wealth Funds: A Solution to the Crisis?”, Revue d’économie financière, 9(1), 157–162.
  31. Bortolotti, B., Fotak, V., Megginson, W., & Miracky, W. F. (2010). Quiet Leviathans: Sovereign Wealth Fund Investment, Passivity, and The Value Of The Firm. Unpublished working paper. University of Oklahoma and Sovereign Investment Lab.
  32. Boubakri, N., Cosset, J. C., & Samir, N. (2011). “Sovereign Wealth Fund Acquisitions: A Comparative Analysis With Mutual Funds”, International Finance Review, 12, 355–389.
  33. Butt, S., Shivdasani, A., Stendevad, C., & Wyman, A. (2008). “Sovereign Wealth Funds: A Growing Global Force in Corporate Finance”, Journal of Applied Corporate Finance, 20(1), 73–83.
  34. Caner, M., & Grennes, T. (2010). “Sovereign Wealth Funds: The Norwegian Experience”. World Economy, 33(4), 597–614.
  35. Chhaochharia, V., & Laeven, L. (2008). Sovereign Wealth Funds: Their Investment Strategies and Performance. Centre for Economic Policy Research.
  36. Cohen, B. J. (2009). “Sovereign Wealth Funds And National Security: The Great Tradeoff”, International Affairs, 85(4), 713–731.
  37. Couturier, J., Sola, D., & Stonham, P. (2009). “Are Sovereign Wealth Funds White Knights?”, Qualitative Research in Financial Markets, 1(3), 142–151.
  38. Das, D. K. (2009). “Sovereign-Wealth Funds: The Institutional Dimension”, International Review of Economics, 56(1), 85–104.
  39. Das, U. S., Mazarei, A., & Stuart, A. (2010). "Sovereign Wealth Funds and the Santiago Principles". In: Economics of Sovereign Wealth Funds. USA: International Monetary Fund. Retrieved Dec 29, 2025, from https://doi.org/10.5089/9781589069275.071.CH005
  40. Devlin, W., & Brummitt, B. (2007). A Few Sovereigns More: the Rise Of Sovereign Wealth Funds. Economic Round-Up, Spring 2007,119.
  41. Dewenter, K. L., Han, X., & Malatesta, P. H. (2010). “Firm Values And Sovereign Wealth Fund Investments”. Journal of Financial Economics, 98(2), 256–278.
  42. Drezner, D. W. (2008). “Sovereign Wealth Funds And The (In) Security Of Global Finance”. Journal of International Affairs, 62(1), 115–130.
  43. Epstein, R. A., & Rose, A. M. (2009). “The Regulation Of Sovereign Wealth Funds: The Virtues Of Going Slow”. University of Chicago Law Review, 111–134.
  44. Fleischer, V. (2008). “Should We Tax Sovereign Wealth Funds”. Yale Law Journal Pocket Part, 118, 93–97.
  45. Gilson, R. J., & Milhaupt, C. J. (2007). “Sovereign Wealth Funds And Corporate Governance: A Minimalist Response To The New Mercantilism”. Stanford Law Review, 60, 1345.
  46. IWG (International Working Group of Sovereign Wealth Funds), 2008, Sovereign Wealth Funds: Generally Accepted Principles and Practices— “Santiago Principles” (Washington). https://www.ifswf.org/sites/default/files/santiagoprinciples_0_0.pdf
  47. IWG (International Working Group of Sovereign Wealth Funds), 2009, “Kuwait Declaration.” https://www.ifswf.org/santiago-principles-landing/kuwait-declaration Durdu, M. 2018. Türkiye'de Bütçe Dışı Fon Uygulamaları ve Varlık Fonu. Ankara: Adalet Yayınevi.
  48. Johan, S. A., Knill, A., & Mauck, N. (2013). “Determinants Of Sovereign Wealth Fund İnvestment in Private Equity Vs Public Equity”. Journal of International Business Studies, 44(2), 155–172.
  49. Keller, A. D. (2008). “Sovereign Wealth Funds: Trustworthy Investors Or Vehicles Of Strategic Ambition?”, Georgetown Journal of Law & Public Policy, 7(1).
  50. Klein, A., & Zur, E. (2009). “Entrepreneurial Shareholder Activism: Hedge Funds And Other Private İnvestors”. Journal of Finance, 64(1), 187–229.
  51. Knill, A., Lee, B. S., & Mauck, N. (2012). “Bilateral Political Relations And Sovereign Wealth Fund Investment”. Journal of Corporate Finance, 18(1), 108–123.
  52. Knill, A. M., Lee, B. S., & Mauck, N. (2012). “Sovereign Wealth Fund Investment and the Return-To-Risk Performance Of Target Firms”. Journal of Financial Intermediation, 21(2), 315–340.
  53. Kotter, J., & Lel, U. (2011). “Friends Or Foes? Target Selection Decisions Of Sovereign Wealth Funds And Their Consequences”. Journal of Financial Economics, 101(2), 360–381.
  54. Makhlouf, H. H. (2010). “Sovereign Wealth Funds”. International Journal of Government Financial Management, 10(1), 35.
  55. Mattoo, A., & Subramanian, A. (2009). “Currency Undervaluation And Sovereign Wealth Funds: A New Role For The World Trade Organization”. World Economy, 32(8), 1135–1164.
  56. Megginson, W. L., You, M., & Han, L. (2013). “Determinants of Sovereign Wealth Fund Cross-Border Investments”. Financial Review, 48(4), 539–572.
  57. Mezzacapo, S. (2009). The so-called Sovereign Wealth Funds: Regulatory Issues, Financial Stability And Prudential Supervision (No. 378). Directorate General Economic and Monetary Affairs (DG ECFIN), European Commission.
  58. Miceli, V. (2013). “Do Sovereign Wealth Funds Herd in Equity Markets?”, Quantitative Finance, 13(10), 1503–1518.
  59. Raymond, H. (2010). “Sovereign Wealth Funds As Domestic Investors Of Last Resort During Crises”. International Economics, 123, 121–159.
  60. Rose, P. (2008). “Sovereigns as Shareholders”. North Carolina Law Review, 87(83.).
  61. Shih, V. (2009). “Tools of Survival: Sovereign Wealth Funds in Singapore and China”. Geopolitics, 14(2), 328–344.
  62. Smith, M. P. (1996). “Shareholder Activism by Institutional Investors: Evidence from CalPERS”. Journal of Finance, 51(1), 227–252.
  63. Sojli, E., & Tham, W. W. (2011). “The Impact Of Foreign Government İnvestments: Sovereign Wealth Fund İnvestments in The United States”. International Finance Review, 12, 207–243.
  64. Sun, T., & Hesse, H. (2011). “What do Sovereign Wealth Funds İmply For Financial Stability?”, International Finance Review, 12, 245–262.