Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

POPÜLER KÜLTÜRÜN GÖLGESİNDE BİYOGRAFİK ANLATILARIN DÖNÜŞÜMÜ: ŞAKİR PAŞA AİLESİ VE İZLEYİCİYE VADEDİLEN SKANDAL

TRANSFORMATION OF BIOGRAPHICAL NARRATIVES IN THE SHADOW OF POPULAR CULTURE: THE ŞAKİR PAŞA FAMİLY AND THE SCANDAL PROMISED TO THE AUDIENCE

Nisa Yıldırım(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ, İDARİ VE SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA BÖLÜMÜ)0000-0002-7941-4470
Özlem Yıldız(İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5396-5012
Sayfa
389–426
Yayın Tarihi
2026-03-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Betimsel analiz yönteminin kullanıldığı araştırmanın bulguları baba – oğul çatışması üzerine kurulu anlatıda ana karakterlerin kişilik ve duygu durumu açısından yasak aşk söylentisini doğrulayacak şekilde tasarlandığını, bazı olayların zamanının öne alındığını, kıskançlık ve intikam temalarını besleyecek şekilde yan karakterlerin yaratıldığını, bu karakterler ile aile üyelerinden bazıları arasında ‘hayali’ ilişkiler eklenerek çatışmaların arttırıldığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geniş halk kitlelerinin ilgi gösterdiği kültürel öğeler olarak tanımlanabilecek popüler kültürün büyük ölçüde medya tarafından şekillendirildiği bilinmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırma Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar dizisi örneği üzerinden biyografik bir anlatının nasıl yeniden kurgulanarak popüler kültür ürününe dönüştürüldüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Betimsel analiz yönteminin kullanıldığı araştırmanın bulguları baba – oğul çatışması üzerine kurulu anlatıda ana karakterlerin kişilik ve duygu durumu açısından yasak aşk söylentisini doğrulayacak şekilde tasarlandığını, bazı olayların zamanının öne alındığını, kıskançlık ve intikam temalarını besleyecek şekilde yan karakterlerin yaratıldığını, bu karakterler ile aile üyelerinden bazıları arasında ‘hayali’ ilişkiler eklenerek çatışmaların arttırıldığını göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Popüler Kültür · Televizyon Dizileri · Biyografi

Özet

Geniş halk kitlelerinin ilgi gösterdiği kültürel öğeler olarak tanımlanabilecek popüler kültürün büyük ölçüde medya tarafından şekillendirildiği bilinmektedir. Bu araştırma Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar dizisi örneği üzerinden biyografik bir anlatının nasıl yeniden kurgulanarak popüler kültür ürününe dönüştürüldüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma, popüler kültürün taşıyıcısı olan mecraların başında gelen televizyonun neredeyse tüm anlatılarını popüler kültür ile en iyi örtüşen tür olan melodramla benzeştirme eğiliminde olduğu gözleminden yola çıkmaktadır. Öyle ki, gerçek hayat hikayelerini ekrana taşıyan biyografik anlatıların dahi ‘melodramlaştırılarak’ izleyiciye sunulduğunu söylemek mümkündür. Osmanlı eliti bir ailenin söylentilere dayalı bir yasak aşk ilişkisi ve sonrasında yaşanan cinayeti odak alan Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar isimli biyografik dizi de isminde yer verilen ‘skandal’ vurgusundan da anlaşılacağı üzere izleyiciye entrika dozu yüksek bir anlatı vadetmiştir. Bununla birlikte, Şakir Paşa Ailesi hakkındaki biyografilerle dizinin senaryosu karşılaştırıldığında izleyicinin ilgisini çekmek amacıyla bazı eklemelerin ve değişiklerin yapıldığı görülmektedir. Betimsel analiz yönteminin kullanıldığı araştırmanın bulguları baba – oğul çatışması üzerine kurulu anlatıda ana karakterlerin kişilik ve duygu durumu açısından yasak aşk söylentisini doğrulayacak şekilde tasarlandığını, bazı olayların zamanının öne alındığını, kıskançlık ve intikam temalarını besleyecek şekilde yan karakterlerin yaratıldığını, bu karakterler ile aile üyelerinden bazıları arasında ‘hayali’ ilişkiler eklenerek çatışmaların arttırıldığını göstermektedir. Tüm bu değişikliklerin yasak aşk ve cinayet arasında geçen sürede zamana yayılabilecek bir olay örgüsü yaratmak adına yapıldığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar adlı dizinin biyografik anlatının melodram karakteristiği ile kurgulanarak popüler kültür ürününe dönüştürülmesinin bir örneği olarak Türk televizyon tarihinde yerini aldığını söylemek mümkündür.

Abstract

It is recognized that popular culture is largely shaped by media. This study aims to explore how a biographical narrative is reimagined and transformed into a popular culture product, using the series Şakir Paşa Family: Miracles and Scandals as a case study. The research is grounded in the observation that television, a primary medium of popular culture, tends to align nearly all its narratives with the melodrama genre, which most effectively resonates with popular culture. It can be argued that even biographical narratives depicting real-life stories are "melodramatized" for the audience. The biographical series Şakir Paşa Family: Miracles and Scandals, which centers on a rumored forbidden love affair and a subsequent murder within an Ottoman elite family, promises viewers a narrative rich in intrigue, as highlighted by the “scandals” in its title. However, a comparison between the biographies of the Şakir Paşa Family and the series’ script reveals that certain additions and alterations were made to capture audience interest. The findings of the study, which employs descriptive analysis, indicate that the narrative, structured around a father-son conflict, is designed to portray the main characters’ personalities and emotional states in a way that supports the forbidden love rumor. Some events are brought forward in time, supporting characters are created to amplify themes of jealousy and revenge, and ‘fictional’ affairs are introduced between these characters and some family members to heighten conflicts. These changes appear to have been made to create a prolonged storyline between the forbidden love and the murder.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, N., Yıldız, Ö. (2026). POPÜLER KÜLTÜRÜN GÖLGESİNDE BİYOGRAFİK ANLATILARIN DÖNÜŞÜMÜ: ŞAKİR PAŞA AİLESİ VE İZLEYİCİYE VADEDİLEN SKANDAL. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 389–426. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1807519

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Adorno, T. W. (2011). Kültür endüstrisine genel bir bakış. A. Artun (Ed.), Kültür endüstrisi: Kültür yönetimi (ss. 109–119). İletişim Yayınları.
  2. Altuntaş, B. (2024). Şakir Paşa Ailesi krizi çözüldü, aile üyeleri davadan feragat etti. https://www.birsenaltuntas.com/dizi/sakir-pasa-ailesi-krizi-cozuldu-aile-uyeleri-davadan-feragat-etti/55917/
  3. Altuntaş, B. (2025). Şakir Paşa Ailesi’nin setinde yine yangın çıktı, yapım amiri vefat etti. https://www.birsenaltuntas.com/dizi/sakir-pasa-ailesinin-setinde-yine-yangin-cikti-yapim-amiri-vefat-etti/57668/
  4. Ang, I. (1985). Watching Dallas: Soap opera and the melodramatic imagination. Methuen.
  5. Apaydın, Y. D. D. M. (2001). Biyografik romanlar ve Türk edebiyatında biyografik romanın gelişimi üzerine bazı gözlemler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(7), 165–176.
  6. Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
  7. Arslan, S. (2005). Melodram. L&M Yayınları.
  8. Balcı Gülpınar, D. (2023). Popüler sinemada müzikli biyografinin yükselişi: Müslüm, Bergen ve Dilberay. B. Dabak Özdemir & Ü. Yıldıran Önk (Eds.), Türkiye’de Popüler Kültür Paradigmaları: 2000 Sonrası Değişen Medya Pratikleri (ss. 11–36). Literatürk Academia Yayınevi
  9. Bardakçı, M. (2001). Yakın tarihimizden gerçek bir paşa tecavüzü olayı. https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/murat-bardakci/yakin-tarihimizden-gercek-bir-pasa-tecavuzu-olayi-40336
  10. Başaran, B. (2024). Halikarnas Balıkçısı’nın torunları hukuki süreç başlattı: “Şakir Paşa” için bizden izin alınmadı. https://tr.euronews.com/kultur/2024/12/19/halikarnas-balikcisinin-torunlari-hukuki-surec-baslatti-sakir-pasa-icin-bizden-izin-alinma
  11. Başol, Ö. (2021). Senaryo kitabı: senaryo yazım teknikleri ve film öyküleri. İthaki Yayınları.
  12. Birgün.net. (2024). Üst mahkemeden karar çıktı: “Cem Karaca’nın Gözyaşları” yeniden gösterimde. https://www.birgun.net/haber/ust-mahkemeden-karar-cikti-cem-karaca-nin-gozyaslari-yeniden-gosterimde-549979
  13. Brooks, P. (2023). Melodramatik muhayyile: Balzac ve Henry James’te aşırılık kipi (S. Sarı, Çev.). VakıfBank Kültür Yayınları.
  14. Çetin, D., Okay, Y., & Şimşek, G. (2022). Sinema edebiyat ilişkileri bağlamında Mavi Sürgün. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(1), 591–600.
  15. Cumhuriyet.com.tr. (2024). Şakir Paşa Ailesi dizisi setinde yangın: Köşk kül oldu. https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/sakir-pasa-ailesi-dizisi-setinde-yangin-kosk-kul-oldu-2283071
  16. Devrim, Ş. (2025). Şakir Paşa Ailesi. Doğan Kitap.
  17. Duncan, S. V. (2021). Gişe rekoru kıran filmler nasıl yazılır? Küsurat Yayınları.
  18. Ekiz, D. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
  19. Erdoğan, İ. (2001). Popüler kültürde gasp ve popülerin gayri meşruluğu. Doğu-Batı Dergisi – Popüler Kültür Özel Sayısı, 15, 65–104.
  20. Erhat, A. (2002). Mektuplarıyla Halikarnas Balıkçısı. Can Yayınları.
  21. Erner Binark, N. (2025). Şakir Paşa Köşkü: Ahmet Bey ve Şakirler. Everest Kitap.
  22. Gazeteduvar.com.tr. (2020). “İki Gözüm: Ahmet” için durdurma kararı. https://www.gazeteduvar.com.tr/sinema/2020/02/01/iki-gozum-ahmet-icin-durdurma-karari
  23. Gutowska, A. (2024). “An occasionally true story”: Biofiction, authenticity and fictionality in The Great (2020). In B. Schirrmacher & N. Mousavi (Eds.), Truth claims across media (pp. 199–218). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42064-1_9
  24. Hall, S. (2006). Notes on deconstructing ``the popular’’. J. Storey (Ed.), Cultural theory and popular culture: A reader (3. Baskı. ss. 477–487). Pearson Longman.
  25. Hirwani, P. (2023). Oppenheimer tüm zamanların en çok hasılat yapan II. Dünya Savaşı filmi oldu. https://www.indyturk.com/node/653771/kültür/oppenheimer-tüm-zamanların-en-çok-hasılat-yapan-ii-dünya-savaşı-filmi-oldu
  26. Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (2010). Aydınlanmanın diyalektiği: Felsefi fragmanlar. Kabalcı Yayınevi. İnan, G. (2023). Mehmed Şakir Paşa’nın Osmanlı terminolojisine dair ``Istılahât-ı Kadîme’’si. Humanitas, 11(INCSOS VIII Özel Sayısı), 183–198.
  27. Karakaya, İ. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. In A. Tanrıöğen (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (ss. 57–83). Anı Yayıncılık.
  28. Kidd, D. (2017). Popular culture. Oxford Bibliographies. https://doi.org/10.1093/obo/9780199756384-0193 Kulin, A. (2017). Füreya. Everest Kitap.
  29. Kürkçüoğlu, H. (2021). Melodramatik İmgelem ve Müslüm Filmi. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 6(2), 92–104. https://doi.org/10.47107/inifedergi.885769
  30. MacDonald, D. (1953). A theory of mass culture. Diogenes, 1(3), 1–17. https://doi.org/10.1177/039219215300100301
  31. Martin, J. (2023). Antonio Gramsci. E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2023). https://plato.stanford.edu/archives/spr2023/entries/gramsci/
  32. Morley, D. (1980). The Nationwide audience: Structure and decoding. British Film Institute.
  33. Öz, S., & Afacan, İ. (Eds.). (2020). Arabesk yeniden: Müzikte, sinemada ve edebiyatta 2000 sonrası. NotaBene Yayınları.
  34. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2025a). Görsel-işitsel yayıncılık etik ilkeleri. https://www.rtuk.gov.tr/gorsel---isitsel-yayincilik-etik-ilkeleri/5048
  35. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2025b). Kamuoyuna duyurulur!. https://www.rtuk.gov.tr/kamuoyuna-duyurulur/4964
  36. Storey, J. (2009). Cultural theory and popular culture: An introduction (5. Baskı). Pearson Longman.
  37. Strinati, D. (2004). An introduction to theories of popular culture (2. Baskı). Routledge.
  38. Tekelioğlu, O. (2017). Televizyon Halleri: Dizi Dizi Türkiye. Habitus Kitap.
  39. Tuncer, A. C. (2024). RTÜK’ten beş kanala ceza: “Şakir Paşa Ailesi” dizisi “manevi değerlere aykırı” bulundu. https://tr.euronews.com/2024/12/27/rtukten-bes-kanala-ceza-sakir-pasa-ailesi-dizisi-manevi-degerlere-aykiri-bulundu
  40. Yıldırım, N. & Ulusoy, N. (2025). Genre trends in Turkish television series between 2000–2020. In E. T. Yurtsal (Ed.), İletişim Çalışmaları Alanında Uluslararası Araştırmalar-V (ss. 109–127). Eğitim Yayınevi.
  41. Ünlü, A. (2011). Değişen tarih ve metin anlayışı içinde biyografik dram –I: Kuramsal bir çerçeve. Yedi, 5, 9–18.
  42. Yetgin, D., Yılmaz, A., & Kozak, N. (2018). Türkiye’de turist rehberliğinin öncüsü: Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı). Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 29(1). https://doi.org/10.17123/atad.441191
  43. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2003). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayınları.