ANADOLU VE İRAN TÜRK GÖÇEBE TOPLULUKLARI ARASINDA ORTAKLIKLAR

Özet

Türkler, yeryüzünde geniş alanlara yayılmış, dillerini gittikleri coğrafyalarda yaşatmış ve kültürlerini o coğrafyalara yaymışladır. Türkler, Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar olan bölgede etnik, sosyal ve kültürel bağla birbirlerine bağlandıkları gibi dil ve din bağları da güçlendirmiştir. Kafkasya, İran, Irak, Suriye, Mısır ve Anadolu yoğun göç dalgası yoluyla, konar-göçer Türklerin yerleştikleri alan olmuştur. Gerek Selçuklular, Osmanlılar gerekse de Safeviler, konar-göçer Türk nüfusunu, siyasi ve sosyal nedenlerden dolayı çeşitli yerlere yerleştirmişlerdir. Afyonkarahisar, Bolvadin’e Yazır, Avşar, Karkın ve Çepni boyları yerleştikleri gibi Osmanlı döneminde Anadolu’ya göç ettirilen Karabağ Türkleri Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Türkler iskân edilen yerlere ya kendi aşiret, oymak adlarını ya da yerleştikleri mekanın coğrafi özelliklerinden kaynaklanan adları veya buraya gelmeden önceki yerleşim yerlerinin adlarını vermişlerdir. Günümüz İran coğrafyasında yaşayan konar-göçer Türkler, KaĢkay Türkleri, ġahsevenler ve Türkmenler olmak üzere Anadolu’da yaşayan yörüklerle birçok yönden benzerlik göstermektedir. Çok geniĢ bir alanda yaĢayan Türk halklarının dilleri kültür, politika, iklim vb. sebeplerle doğal olarak birbirinden farklılaĢmaya baĢlamıĢtır. Yüzyıllardır bulundukları coğrafyadan baĢka coğrafyalara göç eden kavimler, kendilerine ait kültür birikimlerini kendileri ile birlikte dillerinde taĢımıĢlardır. ÇalıĢmamızda bu iki coğrafyada yaĢayan Türk halklarının inanç, sosyal yapı, dil, ekonomi ve kültürel ortaklıları tartıĢılmaktadır.