TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ

Özet

İşletmelerin rekabet ortamında başarılı olabilmeleri ve hayatta kalabilmeleri için işletme faaliyetlerini ve stratejilerini gerek iç çevre gerekse değişen dış çevre şartlarına göre belirlemeleri gerekmektedir. Aynı zamanda bu faaliyet ve stratejilerin sürekli olarak gözden geçirilmesi faaliyette bulunulan sektör ayrımı gözetmeksizin önem arz etmektedir. Bu şekilde yapılacak herhangi bir uygulama veya iyileştirmeler işletmelerin performanslarına katkı sağlayarak, örgütsel düzeyde performans artışına neden olabilmektedir. Bununla birlikte performansın belirlenmesinde önem kazanan etkinlik ve verimlilik ölçümleri her sektörde çeşitli analiz teknikleri ile uygulanmaktadır. işletmelerin verimlilik ve etkinlik ölçümlerinde literatürde sıklıkla uygulanan bir yöntem de veri zarflama analizidir. Bankacılık sektörü gibi dinamik bir yapıya sahip olan bir sektör için de performans çıktılarının ölçümlenmesi sektörün durumunun analiz edilmesine imkan sağlamaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı bankacılık sektörünün 2012-2017 dönemleri verimliliğinin Veri Zarflama Analizi temelli Malmquist Toplam Faktör Verimliliği (TFV) ile ölçülmesidir. Bu temel amaç doğrultusunda karar verme birimlerinin girdi ve çıktı unsurları Türkiye Bankalar Birliği‟nden elde edilen veriler ile oluşturulmuştur. Analizde toplam mevduat, faiz giderleri, faiz dışı giderler, şube sayısı ve personel sayısı olmak üzere beş adet girdi değişkeni kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak toplam krediler ve alacaklar, faiz gelirleri, faiz dışı gelirler, dönem net kârı kullanılmıştır. Analizin gerçekleştirilebilmesi için DEAP 2.1 programından yararlanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda bankaların 2012-2017 dönemlerinde TFV‟sinde etkinsizlik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bankalardaki etkinsizliğin kaynağının teknik etkinliklerinde artışa rağmen, teknolojik etkinliklerdeki azalış olduğu tespit edilmiştir.