REYHANLI ÇERKESLERİNDE EVLİLİK

Özet

Her canlının çoğalarak neslini devam ettirmesi yaratılışının bir gereğidir. Canlıların en mükemmeli olan insan da bu gerekliliği evlilik yoluyla gerçekleştirmektedir. Evlilik, aile hayatının kurulmasına dair hayatta atılan en önemli adımlardan ve hayatın dönüm noktalarından biridir. Aile, toplumsal hayatın çekirdeğini oluşturmaktadır. Bu çekirdeğin oluşması, evlenme olgusu ile meydana gelmektedir. Evlilik, insan ömründe “geçiş dönemleri” olarak bilinen doğumla başlayıp ölüme kadar devam eden süreçlerden biridir. Aile çatısını oluşturan evlenme biçimleri toplumun; değer yargılarına, sosyal ve ekonomik yapısına, kültürel değerlerine, milli kimliklerine göre farklılıklar göstermektedir. Sosyo-kültürel değişimlerin sık görüldüğü Hatay ilinde tanışarak evliliğin yanı sıra gelenekselliğin ağır bastığı ilçe ve köylerinde farklı evlenme biçimlerine de rastlanılmaktadır. Söz konusu bu farklılık birçok etnik grubun harmanlanıp kendi etnik kimlik ve kültürlerini yaşatmaya çalışmasındandır. Bu etnik kültürlerden birisi de Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde yaşamlarını sürdüren Çerkeslerdir. Çerkesler de evlilik olgusu, evlilik öncesi hazırlıklar, düğün ve düğün sonrasında gerçekleştirilen kendi kültürlerine özgü gelenek üzerine kuruludur. Reyhanlı Çerkeslerinde kültürel kimliklerinin içerisinde diğerlerine göre daha geniş yelpazeye sahip olan evlilik geleneğin devamlılığı söz konusu olduğunda ilk akla gelenlerdendir. Çerkeslerde evlilik kurumu, aile terbiyesi, “kaşenlik” ve akraba dışı evlilik son derece önemlidir. Biz bu makalede, Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde ikamet eden Çerkes kollarından; “Şapsığ, Abzah, Ubıh, Kabartay” hakkında bilgiler verdikten sonra Reyhanlı’da etnik bir gruplardan biri olan Çerkeslerin “evlilik öncesi, evlilik anı, evlilik sonrası” durumlardaki olguları saha çalışması ve mülakat yöntemi kullanılarak kaynak kişilerden elde ettiğimiz verileri bilimsel bir metot ve teori bağlamında ele alıp inceleyeceğiz. Böylelikle Reyhanlı Çerkeslerinin kültürel bağlamdaki evlilik süreçlerinin kimlik kodları belirlenerek söz konusu uygulamaların ne derece devam ettirildiği ya da kaybedildiği tespit edilecektir.