Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 4 Özel Sayı

ÇUMRA’YA İSKÂN EDİLEN ROMANYA MUHACİRLERİ

MUSLIM/TURKISH MIGRANTS FROM ROMANIA SETTLED IN ÇUMRA

Sefa Salih Aydemir(ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4665-3598
Öztürk Kart(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, AHMET KELEŞOĞLU EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0003-2554-2837
Kürşat Kurtulgan(MERSİN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-6608-5973
Sayfa
2151–2164
Yayın Tarihi
2026-10-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye’nin göçmen politikaları; sadece üretimin artması yoluyla ülkedeki ekonominin düzelmesi için değil, sosyal, kültürel ve milli değerler bakımından da Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal devlet olması yolunda büyük katkıları olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Uzun yıllar boyu; Balkanlar bölgesinin tek hâkimi olan Osmanlı Devleti, 1878 Berlin Antlaşması sonrasında, bu bölgedeki gücünü önemli ölçüde yitirmiş ve büyük toprak kayıplarına maruz kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Balkan devletleri aynı zamanda nüfus birliğini de sağlamak amacıyla, bünyelerinde bulunan farklı dini ve etnik gruplara da çeşitli baskı politikaları uygulamak suretiyle, onları göç ettirmeye yönelmişlerdir. 1878 yılında bağımsızlığına kavuşan Romanya’da; Dobruca bölgesinde yoğunlaşan Müslüman ahaliye yönelik olarak, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrasında sistematik hale gelen yıldırma/asimilasyon politikaları sonucunda Müslüman halk, mecburen Anadolu’ya tersine göç etmeye başlar.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’nin göçmen politikaları; sadece üretimin artması yoluyla ülkedeki ekonominin düzelmesi için değil, sosyal, kültürel ve milli değerler bakımından da Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal devlet olması yolunda büyük katkıları olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Romanya · Çumra · Zorunlu Göç

Özet

Uzun yıllar boyu; Balkanlar bölgesinin tek hâkimi olan Osmanlı Devleti, 1878 Berlin Antlaşması sonrasında, bu bölgedeki gücünü önemli ölçüde yitirmiş ve büyük toprak kayıplarına maruz kalmıştır. Balkanlarda kaybedilen bu topraklar üstünde yaşayan birçok millet, kendi ulus devletlerini kurma ve birliğini sağlamaya çalışmışlardır. Balkan devletleri aynı zamanda nüfus birliğini de sağlamak amacıyla, bünyelerinde bulunan farklı dini ve etnik gruplara da çeşitli baskı politikaları uygulamak suretiyle, onları göç ettirmeye yönelmişlerdir. 1878 yılında bağımsızlığına kavuşan Romanya’da; Dobruca bölgesinde yoğunlaşan Müslüman ahaliye yönelik olarak, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrasında sistematik hale gelen yıldırma/asimilasyon politikaları sonucunda Müslüman halk, mecburen Anadolu’ya tersine göç etmeye başlar. Romanya’dan gelen göçler kendi içinde ikiye ayrılır. 1923-1934 arası dönem düzensiz ve daha çok gayri organize iken, 1934-1938 yılları arasındaki Romanya’dan gelen göçler, çok daha kitlesel olmaları nedeniyle devletlerarası girişimler sonucu daha planlı ve sistematik göçlerdir. Atatürk’ün direktifleri sonucunda 1926 yılında; Konya iline bağlı bir ilçe statüsüne kavuşan Çumra ilçesi, geniş ve verimli arazilere sahip olması nedeniyle, bir kısım Romanya göçmenlerinin yerleştirilmesine uygun görülmüştür. Romanya’dan gelen göçmenlerin büyük çoğunluğu 35 yaş altı genç nüfus olup, bunların geneli ilçe merkezine az bir kısmı da civar köylere yerleştirilmişlerdir. Romanya’da da yoğun zirai faaliyette bulunmakta olan bu göçmenler, zamanının modern tekniklerini kullanma noktasında Anadolu çiftçisine göre daha tecrübeli ve bilgiliydiler. Göçmenler Çumra’ya yerleştikten sonra; yerli çiftçilere farklı ürünleri yeni usullerle ekip biçme konusunda bilgilendirmeye çalışmışlar, bu sayede hem tarımsal çeşitliliği artırırlarken hem de üretime yönelik rekabetin artmasını sağlamışlardır. Bu durum özelde; geniş tarım arazilerine sahip olan Çumra için, genelde ise uzun savaşlar sonucu bir hayli yıpranmış olan ülkenin ekonomisine son derece önemli faydalar sağlamıştır. Türkiye’nin göçmen politikaları; sadece üretimin artması yoluyla ülkedeki ekonominin düzelmesi için değil, sosyal, kültürel ve milli değerler bakımından da Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal devlet olması yolunda büyük katkıları olmuştur.

Abstract

This study focuses on the muhacirs from Romania settled in Çumra. In this context, the term “muhacir” is used in its Ottoman-Turkish historical and administrative sense, referring to Muslim/Turkish migrants from former Ottoman territories who were resettled in Turkey through state-led settlement policies. For many years, the Ottoman Empire, which had been the sole dominant power in the Balkans, lost a significant portion of its influence in the region and suffered major territorial losses after the 1878 Treaty of Berlin. Many nations living in these lost Balkan territories sought to establish their own nation-states and achieve national unity. At the same time, in an effort to create population homogeneity, the Balkan states implemented various pressure policies against different religious and ethnic groups within their borders, compelling them to migrate. In Romania, which gained its independence in 1878, the Muslim population concentrated in the Dobruja region began to migrate to Anatolia out of necessity as a result of intimidation and assimilation policies that became especially systematic after the First World War. Migration from Romania can be divided into two periods. While migration between 1923 and 1934 was irregular and largely unorganized, the migrations that took place between 1934 and 1938 were much more planned and systematic as a result of intergovernmental initiatives due to their mass scale. Following Atatürk’s directives, the district of Çumra attained district status within Konya Province in 1926 and was considered suitable for the settlement of a portion of the Muslim/Turkish immigrants from Romania because of its vast and fertile lands. The majority of the immigrants arriving from Romania were young people under the age of 35. Most of them were settled in the district center, while a smaller number were placed in surrounding villages. These immigrants had also been heavily engaged in agricultural activities in Romania and were more experienced and knowledgeable than Anatolian farmers in the use of modern farming techniques of the time. After settling in Çumra, they attempted to inform local farmers about cultivating different crops using new methods. In this way, they both increased agricultural diversity and promoted greater competition in production. This situation provided significant contributions, particularly for Çumra, which possessed extensive agricultural lands, and more generally for the economy of a country that had been severely weakened by long years of war. Turkey’s immigration policies contributed not only to the improvement of the national economy through increased production but also to the Republic of Turkey’s development as a nation-state in terms of social, cultural, and national values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aydemir, S. S., Kart, Ö., Kurtulgan, K., *, S. S. A. (2026). ÇUMRA’YA İSKÂN EDİLEN ROMANYA MUHACİRLERİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 4 Özel Sayı, 2151–2164. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1982747

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Aksu, Ali. 2003. Romanya Müslüman Türklerinin Dünü Bugünü. İzmir: Türk İşadamları Derneği Yayınları
  2. Ayyıldız, Şeyma. 2023. “Zorunlu Göçü Anlamak: Teorik Bir Sentez Geliştirmenin Önemi”. Göç Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 2: 157 – 172
  3. Barkan, Ömer Lütfü. 1959. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu olarak Sürgünler” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, No. 1-4, Ekim 1949-Temmuz 1950: 56-59.
  4. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA): Tasnif Edilmemiş 3-5-11 Numaralı Muhacirine Verilen Ev Vesair Emvali Gösterir Defter.
  5. BCA. 230.141.16.1.
  6. BCA. 272.12.45.78.6.
  7. BCA. 3,5,11 Numaralı Defterler.
  8. Duman, Önder. 2008. “Atatürk Döneminde Romanya’dan Türk Göçleri (1923-1938). Bilig, Bahar/2008, sayı 45: 23-44
  9. Çalış, Şaban Halis. 2008. Çumra, Çumralılar ve Göç: Kolektif Bir Kimliği İnşa Etmek, Medeniyetin Beşiği, Tarımın Öncüsü Dünü Bugünü Yarını Çumra Sempozyumu, Cilt 2, Konya: 124-131.
  10. Erdal, İbrahim. 2016. “Erken Cumhuriyet Döneminde Yozgat’ta Mübadil ve Mültecilerin İskânı Uygulamaları (1923-1938)”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 59, Güz 2016: 73-86.
  11. Erdal, İbrahim. 2018. Ulus Devlet Sürecinde Türkiye ve Yunanistan (1923-1930) Mübadele. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
  12. Genel nüfus sayımı (1937), 20 ilk Teşrin 1935: kati ve mufassal neticeler, cilt 37: Konya vilâyeti. Ankara: Başbakanlık İstatistik Genel Direktörlüğü
  13. Geray, Cevat. 1970. “Türkiye’de Göçmen Hareketleri ve Göçmelerin Yerleştirilmesi”, Amme İdaresi Dergisi, C. I, Sayı 1-4, Aralık 1970: 8-36
  14. Geray, Cevat. 1962. Türkiye'den ve Türkiye'ye Göçler ve Göçmenlerin iskânı 1923-1961. Ankara 1962: Ek tablo 2
  15. Gökçe, Anuş, 2021. Çumra’nın Kuruluşu, Dokuz Bin Yıllık Delikanlı Çumra, Çumra Kültür ve Sanat Topluluğu, Cilt 1, Sayı 1: 8.
  16. İpek, Nedim. 1999. Rumeli’den Anadolu’ya Türk Göçleri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  17. İpek, Nedim. 2000. Mübadele ve Samsun. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.