Dergiler / Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Terörle Mücadelede Somali Örneği: El-Şebab Terör Örgütü

Counterterrorism in the Case of Somalia: The al-Shabaab Terrorist Organization

Şeyda Öcal Arslan(JANDARMA VE SAHİL GÜVENLİK AKADEMİSİ)0000-0003-3235-2169
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-07-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sonucu göstermektedir ki El-Şebab tehdidiyle başa çıkmak, sadece askeri müdahalelerle değil, aynı zamanda siyasi istikrar, ekonomik kalkınma ve toplumsal uyumun güçlendirilmesiyle mümkündür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:2006 yılında El-Kaide ile bağlantılı olarak ortaya çıkan El-Şebab, Somali'de teokratik bir hükümet kurmayı hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Örgütün terör eylemlerinin Mogadişu gibi büyük şehirlerde sivilleri hedef alarak ciddi kayıplara yol açmasının yanı sıra komşu ülkeler Kenya ve Uganda'yı da etkilemiş ve uluslararası güvenlik kaygılarına neden olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sonucu göstermektedir ki El-Şebab tehdidiyle başa çıkmak, sadece askeri müdahalelerle değil, aynı zamanda siyasi istikrar, ekonomik kalkınma ve toplumsal uyumun güçlendirilmesiyle mümkündür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2006 Verileri
⚙️Değişkenler:Terörle Mücadele · Somali · El-Şebab

Özet

2006 yılında El-Kaide ile bağlantılı olarak ortaya çıkan El-Şebab, Somali'de teokratik bir hükümet kurmayı hedeflemektedir. Örgüt, gerilla savaşı, intihar saldırıları ve bombalı eylemler gibi çeşitli terör taktikleri kullanarak hem Somali'de hem de Doğu Afrika'da büyük bir tehdit oluşturmuştur. Bundan dolayı da Somali, El-Şebab terör örgütünün yarattığı ciddi güvenlik tehditleriyle mücadele etmektedir. Örgütün terör eylemlerinin Mogadişu gibi büyük şehirlerde sivilleri hedef alarak ciddi kayıplara yol açmasının yanı sıra komşu ülkeler Kenya ve Uganda'yı da etkilemiş ve uluslararası güvenlik kaygılarına neden olmuştur. İç savaşın yaratmış olduğu kıtlık ve terörün son bulması adına tarihsel süreçte Birleşmiş Milletler tarafından önce UNOSOM-I ve UNOSOM-II müdahaleleri başlatılmış ve bu müdahaleler sonuç vermeyince Afrika Birliği Misyonu (AMISOM), Arfika Birliği Geçiş Misyonu (ATMIS) ve 1 Ocak 2025 yılı itibarıyla Afrika Birliği Destek ve İstikrar Misyonu (AUSSOM) ile Somali hükümetine destek vererek El-Şebab ile mücadelede önemli askeri operasyonlar yürütülmüştür. Ancak örgütün yerel halkla kurduğu bağlar, coğrafi avantajları ve dinamik stratejileri, mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Ayrıca, Somali'nin siyasi istikrarsızlığı ve iç çatışmalar da etkili bir terörle mücadele stratejisi geliştirilmesini engellemektedir. Çalışma sonucu göstermektedir ki El-Şebab tehdidiyle başa çıkmak, sadece askeri müdahalelerle değil, aynı zamanda siyasi istikrar, ekonomik kalkınma ve toplumsal uyumun güçlendirilmesiyle mümkündür. Somali'de terörle mücadelede ulusal ve uluslararası aktörlerin koordineli çabaları, ülkenin geleceği için kritik öneme sahiptir.

Abstract

Emerging in 2006 with connections to Al-Qaeda, Al-Shabaab aims to establish a theocratic government in Somalia. The organization poses a significant threat both in Somalia and East Africa by employing various terrorist tactics such as guerrilla warfare, suicide bombings, and explosive attacks. Consequently, Somalia faces severe security threats caused by Al-Shabaab's actions. The group's terrorist activities have not only resulted in substantial civilian casualties in major cities like Mogadishu but have also impacted neighboring countries Kenya and Uganda, raising international security concerns. In response to the famine and terrorism exacerbated by the civil war, the United Nations initiated interventions with UNOSOM I and UNOSOM II. When these efforts failed to produce results, significant military operations were carried out with the support of the African Union Mission in Somalia (AMISOM) and the African Union Transition Mission in Somalia (ATMIS) to assist the Somali government in combating Al-Shabaab. However, the organization's ties with the local population, geographical advantages, and adaptive strategies complicate the counterterrorism efforts. Furthermore, Somalia's political instability and internal conflicts hinder the development of an effective counterterrorism strategy. The study indicates that overcoming the threat posed by Al-Shabaab requires not only military interventions but also the enhancement of political stability, economic development, and social cohesion. Coordinated efforts by national and international actors are crucial for the future of Somalia in the fight against terrorism.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, Ş. Ö. (2026). Terörle Mücadelede Somali Örneği: El-Şebab Terör Örgütü. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1. https://doi.org/10.25272/icps.1769261

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. ACLED. (2025). Africa Overview: May 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-may-2025 (Erişim Tarihi: 19.12.2025).
  2. Africa Confidential (2012). As Amisom Targets Kismayo, Al-Shabaab Changes Tactics. 53(19), https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/4619/as-amisom-targets-kismayo--al-shabaab-changes-tactics (Erişim Tarihi: 19.4.2025).
  3. Africanews (2022). Al-Shabaab Claims Deadly Attack on AU Base in Somali, https://www.africanews.com/2022/05/04/al-shabaab-claims-deadly-attack-on-au-base-in-somalia/ (Erişim Tarihi: 20.4.2025).
  4. Africano A. (2015). Ungoverned Spaces and the Survival of Terrorist Groups in Africa: A Case Study of the Lord’s Resistance Army. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Naval Postgraduate School.
  5. Anadolu Ajansı (2023). Somali Ordusu Eş Şebabın Kontrol Ettiği Bölgeleri Bir Bir Geri Alıyor. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/somali-ordusu-es-sebab-in-kontrol-ettigi-bolgeleri-bir-bir-geri-aliyor/2788624 (Erişim Tarihi: 15.3.2025).
  6. Anzalone, C. (2013). Al-Shabab’s Tactical and Media Strategies in the Wake of its Battlefield Setbacks – Combating Terrorism Center at West Point, https://www.ctc.usma.edu/al-shababs-tactical-and-media- strategies-in-the-wake-of-its-battlefield-setbacks/ (Erişim Tarihi: 22.3.2025).
  7. Artokça, İ. (2013). Eş Şebab Terör Örgütü Somali, https://tasam.org/files/pdf/raporlar/es_sebab_teror_orgutu_somali.pdf_e784c91b-a31b-4e21-9b3b-fba40569967e.pdf (Erişim Tarihi: 23.03.2025).
  8. Askar A. (2020). The Increased Activity of Al-Shabaab in the Horn of Africa: Implications and Limits. https://epc.ae/topic/the-increased- activity-of-al-shabaab-in-the-horn-of-africa-implications-and-limits (Erişim Tarihi: 27.04.2025).
  9. AUSSOM (2025). About AUSSOM. https://au-ssom.org/about-aussom/, (Erişim Tarihi: 12.04.2025).
  10. Barnes, C. & Hassan, H. (2007). “The Rise and Fall of Mogadishu’s Islamic Courts”, Journal of Eastern African Studies, 1(2), 151–160. doi:0.1080/17531050701452382.
  11. Bingöl, O. (2013). “Somali’de Barış ve Kalkınma Sürecinde Türkiye’nin Rolü”, Gazi Akademik Bakış, 7(13), 81-106.
  12. Bjørgo, T. (2005). Root Causes of Terrorism: Myths, Reality and Ways Forward, London, Routledge. Center for Security and Cooperation (2020). Mapping Militants Team: Al Shabaab. https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/al- shabaab#highlight_text_13349 (Erişim Tarihi: 12.03.2015).
  13. Commission on Human Security (2003). Human Security Now, New York. https://digitallibrary.un.org/record/503749?v=pdf (Erişim Tarihi: 19.12.2025).
  14. Clarke, W. (1996). “Somalia and Future and Humanitarian Intervention”, Foreing Affairs, 75, 70-85. Crelinsten, R. (2009). Counterterrorism, Cambridge, Polity Press.
  15. Crelinsten, R. (2014). Perspectives on Counterterrorism From Stovepipes to a Comprehensive Approach, Perspectives on Terrorism, 8(1), 2-15.
  16. Crelinsten, R. (2019). Conceptualising Counterterrorism, The Routledge Handbook of Terrorism and Counter-Terrorism, Editör: Silke A, London, Routledge.
  17. Demir, C. K. (2017). Sebeplerinden Mücadele Yöntemlerine Etnik Ayrılıkçı Terörizm: PIRA, ETA, PKK, Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
  18. DIIS. (2025). The African Union Stabilization Mission. https://www.diis.dk/en/research/the-african-union-stabilization-mission?utm (Erişim Tarihi: 19.12.2025).
  19. Doboš, B. (2016). Shapeshifter of Somalia: Evolution of the Political Territoriality of Al- Shabaab, Small Wars & Insurgencies, 27(5), 937–957, https://doi.org/10.1080/09592318.2016.1208282
  20. EUAA (European Union Agency for Asylum). (2025). COI Report – Somalia: Security Situation, May 2025. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
  21. EUISS. (2025). Dawn or doom? The new AU mission in Somalia and The Fight for Stability, https://www.iss.europa.eu/publications/briefs/dawn-or-doom-new-au-mission-somalia-and-fight-stability?utm_source=chatgpt.com, (Erişim Tarihi: 18.12.2025).
  22. Felbab-Brown, V. (2020 Nisan 14). The Problem with Militias in Somalia: Almost Everyone Wants Them Despite Their Dangers, https://www.brookings.edu/research/the-problem-with-militias-in-somalia-almost- everyone-wants-them-despite-their-dangers/ (Erişim Tarihi: 11.3.2025).
  23. Forest, J. F. (2006). The Making of a Terrorist: Recruitment, Training, and Root Causes. Volume III: Root Causes, Westport Conn, Praeger Security International.
  24. Future Media News (2025). The African Union Support and Stabilisation Mission in Somalia AUSSOM Trains Personnel on Women Peace and Security, https://futuremedianews.com.na/2025/03/12/the-african-union-support-and-stabilisation-mission-in-somalia-aussom-trains-personnel-on-women-peace-and-security/?utm_source=chatgpt.com (Erişim Tarihi: 15.05.2025).
  25. Gettleman, J. (2006). Ethiopia Hits Somali Targets, Declaring War, http://www.nytimes.com/2006/12/25/world/.html?pagewanted=all&_r=0. (Erişim Tarihi: 10.04.2025) Hansen, J.S. (2013). Al-Shabaab in Somalia. New York, Oxford University Press.
  26. Harnisch, C. (2010). The Terror Threat From Somalia: The Internationalization of Al Shabaab, American Enterprise Institute Critical Threats, https://www.criticalthreats.org/analysis/the- terror-threat-fromsomalia-the-internationalization-of-al-shabaab (Erişim Tarihi: 15.3.2025).
  27. Kantai, P. (2011). Somalia, Kenya in 2012: Regional War, National Elections, http://www.theafricareport.com/2011120750177054/east-horn-africa/somalia-kenya-in-2012-regional-war- national-elections-50177054.html (Erişim Tarihi: 8.03.2025).
  28. Keatinge, T. (2014). The Role of Finance in Defeating Al-Shabaab, www.rusi.org/publications (Erişim Tarihi: 12.03.2025).
  29. Keating, M. & Waldman, M. (2018). War and Peace in Somalia National Grievances, Local Conflict and Al-Shabaab, New York, Oxford University Press.
  30. Kilcullen, D. (2011). The Accidental Guerrilla: Fighting Small Wars in The Midst of a Big One, New York, Oxford University Press.
  31. Lewis, I.M. (1958). “Modern Political Movements in Somaliland”, Africa: Journal of the International African Institute, 28(4), 344-363.
  32. Martin, G. (2017). Terörizm: Kavramlar ve Kuramlar, Ankara, Adres Yayınları.
  33. Menkhaus, K. (2007). The Crisis in Somalia: Tragedy in Five Acts, African Affairs, 106(204), 357–390. doi:10.1093/afraf/adm040.
  34. Menkhaus, K. (2014). “Al-Shabaab’s Capabilities Post-Westgate”. CTC Sentinel, 7(2), 4-9.
  35. Mwenda, M. A. (2012). Taking the War Beyond Mogadishu. http://www.independent.co.ug/cover-story/6251?task=view (Erişim Tarihi: 20.04.2025).
  36. Navanti Group (2012). Life After Al-Shabaab. Al-Shabaab Defector Series. September 19.
  37. Oğultürk, C. (2021) Somalı̇’de İstı̇krarın sağlanmasında AMISOM’un Rolü ve Bölgesel Etkı̇sı̇, https://tasam.org/tr-TR/Icerik/61773/somalide_istikrarin_saglanmasinda_amisomun_rolu_ve_bolgesel_etkisi (Erişim Tarihi: 17.03.2025).
  38. Onyango-Obbo, C. (2012). Tussle Over Charcoal Stockpile Could Trigger New Somalia War. http://www.africareview.com/ Special+Reports/-/979182/1611440/-/x6lkl4z/-/index.html. (Erişim Tarihi: 10.3.2025).
  39. Özkan, M. (2023). Doğu Afrika jeopolitiği ve Türkiye’nin Somali politikası, Sayı 23, İstanbul, SETA Vakfı Yayınları. Peace Resource Center (1992). United Nations Security Council, Resolution 733, S/RES/733.
  40. Pedahzur, D. & Ranstorp, M. (2001). A Tertiary Model for Countering Terrorism in Liberal Democracies: The Case of Israel, Terrorism and Political Violence, 13(2), 3-22.
  41. Pillar, P.R. (2008). Terrorism, Security Studies: An introduction Editör: Williams P.D., Oxon, Routledge. Reuters. (2025). Mogadishu Suicide Bomber Kills at Least 10 at Army Recruitment Drive https://www.reuters.com/world/africa/mogadishu-suicide-bomber-kills-least-10-army-recruitment-drive-2025-05-18/?utm (Erişim Tarihi: 12.12.2025).
  42. Rinehard, B. (2011). Clan Structure in Somalia, https://www.scribd.com/document/65338696/Clan-Structure-in-Somalia (Erişim Tarihi: 12.03.2025).
  43. Roland, M. (2011). The Rise of a Jihadi Movement in a Country at War: Harakat Al-Shabaab Al Mujaheddin in Somalia, www.sciencespo.fr/ceri/sites/sciencespo.fr.ceri/files/art_RM2.pdf. (Erişim Tarihi: 22.4.2025). Rona, G. (2005). Interesting Times for International Humanitarian Law: Challenges from the War on Terror, Terrorism and Political Violence, 17, 157-173.
  44. Sheehan, M. A., Cronin A.K. & Ludes, J.L. (2004). Attacking Terrorism: Elements of Grand Strategy, Washington DC, Georgetown University Press.
  45. Sıradağ A. (2015). Sahra –altı Afrika’sında Terörist Grupların Yükselişi Boko Haram ve Eş- Şebab, Sayı 125, İstanbul, SETA Vakfı Yayınları.
  46. Söğütlü, G. (2019). Başarısız Devlet Olgusunun Terörı̇zmle İlı̇şkı̇sı̇: Somalı̇ ve El Şebab Örneğı̇, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.
  47. Stratejik Ortak (2018). Somali Dosyası: Somali’ye Dair Her Şey, https://stratejikortak.com/2018/04/somali-dosyasi-somali-ulke-kunyesi.html (Erişim Tarihi: 22.04.2025).
  48. Tareke, G. (2009). The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa, New Haven, Yale University Press. The Africa Report (2012 Nisan 4). Ethiopia Claims Victory on Al Shabab Ahead of Key Somalia Summit, http://www.theafricareport.com/news-analysis/ ethiopia-claims-victory-on-al-shabab-ahead-of-key-somalia-summit.html (Erişim Tarihi: 23.04.2025).
  49. The Africa Report (2022). Somalia: Uncertain Future as AMISOM Transitions to ATMIS, https://www.theafricareport.com/190409/somalia-uncertain-future-as-amisom-transition-to-atmis/ (Erişim Tarihi: 22.03.2025).
  50. The Africa Report (2023). Uganda: Corruption, no Quality Control…Factors in AU Somalia Mission attack, https://www.google.com/search?client=safari&rls=en&q=%E2%80%9CUganda%3A+Corruption%2C+no+quality+control%E2%80%A6factors+in+AU+Somalia+mission+attack%E2%80%9D.&ie=UTF-8&oe=UTF-8 (Erişim Tarihi: 7.03.2025).
  51. The Soufan Center. (2025a). Al-Shabaab’s Renewed Offensive in Central Somalia (IntelBrief, 15 April 2025).
  52. https://thesoufancenter.org/intelbrief-2025-april-2/?utm, (Erişim: Tarihi 20.12.2025).
  53. The Soufan Center. (2025b). Al-Shabaab's 2025 Offensive and the Unraveling of Somalia's Federal Counterinsurgency, https://thesoufancenter.org/intelbrief-2025-july-24/?utm, (Erişim Tarihi: 20.12.2025).
  54. Tristan, M. (2013). 5 Reasons Al Shabaab Militants Attacked Kenya, https://www.pri.org/stories/2013-09-26/year-later-5-reasons-al-shabaab-attacked-kenya-still-matter (Erişim Tarihi: 05.03.2025).
  55. United Nations Security Council. (2013). Somalia: March 2013 Monthly Forecast http://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2013-03/somalia_5. php. (Erişim Tarihi: 02.03.2025).
  56. United Nations Security Council. (2025a). Report of the Secretary-General on Somalia (S/2025/194).
  57. United Nations Security Council. (2025b). Report of the Secretary-General on Somalia (S/2025/613).
  58. Security Council Report. (2025). Somalia: Closed Consultations on AUSSOM, https://www.securitycouncilreport.org/whatsinblue/2025/05/somalia-closed-consultations-on-the-au-support-and-stabilization-mission-in-somalia-aussom.php, (Erişim Tarihi: 17.12.2025).
  59. Verini, J. (2012). The Last Stand of Somalia’s Jihad. Foreign Policy, 17
  60. http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/12/17/the_last_stand_of_ somalias_jihad (Erişim Tarihi: 12.03.2025).
  61. Wise, R. (2011). Al Shabaab, https://www.csis.org/analysis/al-shabaab (Erişim Tarihi: 11.03.2025).
  62. World Bank (2005). Conflict in Somalia: Drivers and Dynamics. https://reliefweb.int/report/somalia/conflict-somalia-drivers-and-dynamics. (Erişim Tarihi: 22.03.2025).
  63. Yalçın, M. (2016). “Türkiye Somali İlişkilerinde Eş Şebab Örgütünün Etkisi”, Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 4(2), 17-49.
  64. Yeşiltaş, M. & Duran, B. (2019). Ortadoğu’da Devlet Dışı Sı̇lahlı Aktörler, Terör Örgütleri, Milisler, Vekil Güçler, İstanbul, SETA Vakfı Yayınları.