Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, 2000'li yılların başından bu yana literatürde belirgin bir genişleme olduğunu ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Performans yönetimi ve performans ölçüm sistemleri, modern organizasyonların stratejik karar alma süreçlerinde kritik bir rol oynamaktadır. 1990'lı yıllardan bu yana, organizasyonların sadece finansal göstergelerle değil, müşteri memnuniyeti, iç süreç verimliliği, öğrenme ve gelişim gibi çok boyutlu kriterlerle de değerlendirilmesi gerektiği yönündeki farkındalık, literatürde önemli bir değişime yol açmıştır. Bu dönüşümün merkezinde, Kaplan ve Norton'un çalışmalarıyla literatürü güçlü bir şekilde etkileyen ve bu alanın hem teorik hem de pratik yönelimlerini şekillendiren Dengeli Karne (BSC) yaklaşımı bulunmaktadır. Zamanla, yayınların sayısının artması, farklı disiplinlerden gelen katkılar ve küresel ölçekte araştırma temalarının çeşitlenmesi, bu literatürü sistematik bir incelemeyle ele almayı gerekli kılmıştır. Bu çalışma, 1992'den 2025'e kadar performans yönetimi ve BSC literatüründeki bilimsel gelişmeleri, entelektüel yapıyı ve tematik evrimi kapsamlı bir şekilde karakterize etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Web of Science Core Collection'da yayınlanan 1.541 akademik çalışma, VOSviewer ve Bibliometrix R paketleri kullanılarak analiz edildi; atıf ilişkileri, anahtar kelime eşzamanlılık ağları, yazar verimliliği, ülke ve kurumsal katkılar ve tematik kümeler ayrıntılı olarak incelendi. Bulgular, 2000'li yılların başından bu yana literatürde belirgin bir genişleme olduğunu ortaya koymaktadır. BSC, merkezi teorik çerçeveyi oluştururken, performans ölçümü, stratejik yönetim, sürdürülebilirlik, tedarik zinciri yönetimi ve dijital dönüşüm gibi temalar zaman içinde öne çıkan trendler olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca, bu alanda Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Avustralya ve Çin gibi ülkelerin hakimiyeti dikkat çekicidir. Çalışma, performans yönetimi literatürünün yaklaşık otuz yıllık gelişimini sistematik ve görsel perspektiflerden analiz ederek, alanın tematik dönüşümünü ortaya koymakta ve BSC'nin teknik bir performans ölçüm aracından entegre bir stratejik yönetim sistemine dönüşümünü destekleyen bibliyometrik kanıtlar sunmaktadır. Sonuçlar genel olarak alanın dinamik doğasını doğrulamakta ve gelecekteki çalışmaların daha çok dijitalleşme, veri analizi ve sürdürülebilirlik üzerine odaklanacağını göstermektedir.
Abstract
Performance management and measurement systems play a critical role in modern organizations' strategic decision-making processes. Since the 1990s, the growing recognition that organizations should be evaluated not only through financial indicators but also through multidimensional criteria, such as customer satisfaction, internal process efficiency, and learning and development, has produced a substantial shift in the literature. At the center of this transformation is the Balanced Scorecard (BSC) approach, which has substantially shaped the literature through the work of Kaplan and Norton and influenced both the theoretical and practical directions of the field. Over time, the growing number of publications, contributions from multiple disciplines, and the diversification of research themes globally have made it necessary to review this literature systematically. This study aims to provide a comprehensive characterization of the scientific development, intellectual structure, and thematic evolution of performance management and BSC literature from 1992 to 2025. Within this scope, 1,541 academic studies published in the Web of Science Core Collection were analyzed using VOSviewer and the Bibliometrix R package; citation relationships, keyword co-occurrence networks, author productivity, country and institutional contributions, and thematic clusters were examined in detail. The findings reveal a marked expansion in the literature since the early 2000s, with BSC serving as the central theoretical framework, and themes such as performance measurement, strategic management, sustainability, supply chain management, and digital transformation emerging as prominent trends over time. Furthermore, the dominance of countries such as the United States, the United Kingdom, Australia, and China in this field is noteworthy. The study analyzes the approximately thirty-year evolution of performance management literature from systematic and visual bibliometric perspectives, revealing the field's thematic transformation and providing bibliometric evidence for the evolution of BSC from a technical performance measurement tool into an integrated strategic management system. The results confirm the dynamic character of the field and suggest that future research is likely to focus increasingly on digitalization, data analytics, and sustainability.