Dergiler / Türkiye Adalet Akademisi Dergisi / 2026 / Cilt: 1 Sayı: 41

ALİ EDİP’İN ‘HUKUK-U DÜVEL’ ESERİ IŞIĞINDA 19. YÜZYIL OSMANLI ULUSLARARASI HUKUK DÜŞÜNCESİNDE VATANDAŞLIK KAVRAMININ DÖNÜŞÜMÜ

Ali Osman Karaoğlu(YALOVA ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-2979-7001
Sayfa
65–94
Yayın Tarihi
2020-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Osmanlı uluslararası hukuk düşüncesinde vatandaşlık kavramı açısından yaşanan dönüşüm, tarihsel olaylar ve dönemin hukuki düzenlemeleri Ali Edip’in Hukuk-u Düvel adlı eseri ışığında izah edilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti açısından 19.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle 1821 yılında Babıali Tercüme Odası’nın kurulması ile birlikte Vattel gibi Avrupalı yazarların uluslararası hukuk kitapları Osmanlı Türkçesi’ne tercüme edilmiş, diplomatlara yabancı dil ve Avrupa diplomasi hukuku dersleri verilmeye başlanmıştır. 1856 yılında, Islahat Fermanı’nın ilanından çok kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti Paris Kongresi’ne davet edilmiş ve Avrupa devletlerince toprak bütünlüğü garanti altına alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Osmanlı uluslararası hukuk düşüncesinde vatandaşlık kavramı açısından yaşanan dönüşüm, tarihsel olaylar ve dönemin hukuki düzenlemeleri Ali Edip’in Hukuk-u Düvel adlı eseri ışığında izah edilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Uluslararası Hukuk · Vatandaşlık · Osmanlı Devleti

Özet

Osmanlı Devleti açısından 19. Yüzyıl, hukuk alanında büyük bir modernleşme dönemine sahne olmuştur. Bu anlamda temel hukuk kuralları Avrupa kanunları iktibas (reception) edilerek yeniden düzenlenmiş ve Osmanlı hukuk sistemi kapsamlı bir dönüşüm geçirmiştir. Modernleşme süreci sadece iç hukuk alanında yaşanmamış, Osmanlı Devleti aynı zamanda uluslararası hukuk açısından da Avrupa hukuk sistemine entegre olmaya çalışmıştır. Özellikle 1821 yılında Babıali Tercüme Odası’nın kurulması ile birlikte Vattel gibi Avrupalı yazarların uluslararası hukuk kitapları Osmanlı Türkçesi’ne tercüme edilmiş, diplomatlara yabancı dil ve Avrupa diplomasi hukuku dersleri verilmeye başlanmıştır. 1856 yılında, Islahat Fermanı’nın ilanından çok kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti Paris Kongresi’ne davet edilmiş ve Avrupa devletlerince toprak bütünlüğü garanti altına alınmıştır. Böylece Avrupa uluslararası hukuk sistemine entegrasyon Osmanlı’da vatandaşlık kavramının da dönüşüme uğramasına neden olmuştur. 1869 tarihli Tabiiyet-i Osmaniye Kanunnamesi, Avrupa hukuk sistemlerinde olduğu gibi din eksenli vatandaşlık kavramından soy ve toprak esaslı vatandaşlık kavramına geçişi sağlamıştır. Bu açıdan değişim, dönemin hukuk öğretisine de sirayet etmiş ve hukuk-u düvel (devletler hukuku) eserlerinde de değişen uluslararası hukuk sistemi ile yeni vatandaşlık esasları incelenmiştir. Bu çalışmada Osmanlı uluslararası hukuk düşüncesinde vatandaşlık kavramı açısından yaşanan dönüşüm, tarihsel olaylar ve dönemin hukuki düzenlemeleri Ali Edip’in Hukuk-u Düvel adlı eseri ışığında izah edilmeye çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaoğlu, A. O. (2020). ALİ EDİP’İN ‘HUKUK-U DÜVEL’ ESERİ IŞIĞINDA 19. YÜZYIL OSMANLI ULUSLARARASI HUKUK DÜŞÜNCESİNDE VATANDAŞLIK KAVRAMININ DÖNÜŞÜMÜ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 41, 65–94. https://ajindex.com/articles/1229140

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Adıyeke, Nuri, “Osmanlı Millet Sistemine Dair Tartışmalar ve Siyasal Bir Uzlaşma Modeli Olarak Osmanlı Millet Sistemi”, Yeni Türkiye Dergisi, Sayı 60, s.3.
  2. Aral, Berdal, “The Ottoman ‘School’ of International Law as Featured in Textbooks”, Journal of the History of International Law, Vol.18, 2016, s.70-97.
  3. Aybay, Rona; Özbek, Nimet; Perçin, Gizem Ersen, “Vatandaşlık Hukuku”, Siyasal Kitabevi, İstanbul, 2019, s.4 vd.
  4. Balcı, Sezai, “Babıali Tercüme Odası”, Libra Kitapçılık ve Yayıncılık, 2013, s.139 vd.