Dergiler / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2016 / Cilt: 2 Sayı: 3

Orta Çağ Türk-İslâm Dünyasında “Kılavuz”lar

“Guides” in Turkish-Islamic World in the Middle Ages

Züriye Oruç(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, AHMET KELEŞOĞLU EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ)
Sayfa
144–154
Yayın Tarihi
2016-12-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kılavuzların Türk-İslâm dünyasında işlevsellik açısından önemli bir yeri olduğu ve çoğu kez tarihsel anlatımda dikkat çekmeseler de tarihî ve kültürel geçmişte bazen iyi bazen kötü, çeşitli izler bıraktığı görülmektedir   

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Çağ Türk-İslâm dünyasında seyyahlar, tâcirler, elçiler hatta hükümdarlar çok iyi bilmedikleri coğrafyalarda kılavuzlara ihtiyaç duymuşlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Seyyahlar yol iz bilmedikleri ülkelerde onların rehberliği ile dolaşmışlar, hükümdarlar, ordularını iz tutmaz çöl topraklarından, bataklık alanlarından, geçit vermez dağlardan ya da hiç bilmedikleri bir bölgeden çıkarabilmek için kılavuz kullanmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Kılavuzların Türk-İslâm dünyasında işlevsellik açısından önemli bir yeri olduğu ve çoğu kez tarihsel anlatımda dikkat çekmeseler de tarihî ve kültürel geçmişte bazen iyi bazen kötü, çeşitli izler bıraktığı görülmektedir   
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Orta Çağ · Türk · kılavuz

Özet

Orta Çağ Türk-İslâm dünyasında seyyahlar, tâcirler, elçiler hatta hükümdarlar çok iyi bilmedikleri coğrafyalarda kılavuzlara ihtiyaç duymuşlardır. Seyyahlar yol iz bilmedikleri ülkelerde onların rehberliği ile dolaşmışlar, hükümdarlar, ordularını iz tutmaz çöl topraklarından, bataklık alanlarından, geçit vermez dağlardan ya da hiç bilmedikleri bir bölgeden çıkarabilmek için kılavuz kullanmışlardır. Elçi heyetlerinin kaybolmamaları için yine kılavuzlara başvurulmuştur. Bunun yanında kılavuzlar bazen bir hükümdarın savaş alanından uzaklaşmasına katkıda bulunmuş bazen de seyyahları ya da hükümdarları kandırmaya ve oyalamaya çalışmışlardır. Türk tarihinde “kılavuz” kelimesi, “ kulavuz” , “ kulabuz” , “ çufga”, “yirçi/yerçi/ yorçı” ve askerî alanda “yezek/yizek” gibi değişik adlandırmalarla karşımıza çıkmaktadır. Kılavuzların Türk-İslâm dünyasında işlevsellik açısından önemli bir yeri olduğu ve çoğu kez tarihsel anlatımda dikkat çekmeseler de tarihî ve kültürel geçmişte bazen iyi bazen kötü, çeşitli izler bıraktığı görülmektedir   

Abstract

Travellers, merchants, envoys, and even rulers in Turkish-Islamic world in the Middle Ages needed guides in the territories they did not know well. Travellers used their assistance where they knew not the path, and rulers benefitted from guides to direct their armies out of unmarked desert land, swamps, unpassable mountain ranges, or any unfamiliar territory. Guides were assigned again to help envoys reach their destinations. While guides often helped rulers leave the battlefield as safe as possible, they sometimes tried to deceive travellers or delay rulers. The equivalents for “guide” in Turkish history are “kulavuz”, “kulabuz”, “cufga”, “yirçi/yerci/yorcı” or “yezek/yizek” in military terms. It is seen that guides have a significant place in Turkish-Islamic world in terms of their functions and that, although they do not attract attention in historical narratives, they left various marks on historical or cultural past whether be good or evil.   

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Oruç, Z. (2016). Orta Çağ Türk-İslâm Dünyasında “Kılavuz”lar. Tarih ve Gelecek Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 3, 144–154. https://doi.org/10.21551/jhf.281945

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Reşîdü’d-dîn Fazlullâh, Cami’üt-Tevârih Selçuklu Devleti, Tercüme: Erkan Göksu-H.
  2. Hüseyin Güneş, Selenge Yayınları, İstanbul 2010.