Dergiler / Kocatepe Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 2

2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMİNDEN SAĞ KALAN BİREYLERDE SOLUNUM FONKSİYONU, YAŞAM KALİTESİ VE RUH SAĞLIĞI

RESPIRATORY FUNCTION, QUALITY OF LIFE, AND MENTAL HEALTH IN THE SURVIVORS OF THE 2023 KAHRAMANMARAS EARTHQUAKE

Ukbe Şırayder(NUH NACİ YAZGAN ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0001-7094-3432
Oğuzhan Yilmaz(Nuh Nacı Yazgan Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu)0000-0003-0888-3138
Sayfa
213–221
Yayın Tarihi
2026-04-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

BULGULAR: KG ile karşılaştırıldığında, DMG’de FVC ve FEV1/FVC değerleri anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:AMAÇ: Bu çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından ortaya çıkan çevresel koşullara maruz kalan bireylerde solunum fonksiyonu, yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik hali üzerindeki etkileri değerlendirmeyi amaçlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya toplam 100 birey katılmıştır: Deprem bölgesinde kalmaya devam eden ve “Deprem Mağduru Grubu” (DMG) olarak sınıflandırılan 50 kişi ile, depremden etkilenmeyen bölgelerden yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 50 sağlıklı bireyden oluşan Kontrol Grubu (KG).
💡
Sonuç & Katkı:BULGULAR: KG ile karşılaştırıldığında, DMG’de FVC ve FEV1/FVC değerleri anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05).
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2023 · 100 birey
⚙️Değişkenler:Solunum fonksiyon testleri · Depremler · Yaşam kalitesi

Özet

AMAÇ: Bu çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından ortaya çıkan çevresel koşullara maruz kalan bireylerde solunum fonksiyonu, yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik hali üzerindeki etkileri değerlendirmeyi amaçlamıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya toplam 100 birey katılmıştır: Deprem bölgesinde kalmaya devam eden ve “Deprem Mağduru Grubu” (DMG) olarak sınıflandırılan 50 kişi ile, depremden etkilenmeyen bölgelerden yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 50 sağlıklı bireyden oluşan Kontrol Grubu (KG). Solunum fonksiyonu spirometri ile değerlendirilmiştir. Yaşam kalitesi ve psikolojik durum değerlendirmeleri ise Nottingham Sağlık Profili (NSP), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (DSKE) kullanılarak yapılmıştır. Bronşiyal aşırı duyarlılığı değerlendirmek için Egzersiz Provokasyon Testi (EPT) uygulanmıştır. BULGULAR: KG ile karşılaştırıldığında, DMG’de FVC ve FEV1/FVC değerleri anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca EPT sonrası FEV1 değişimi DMG’de anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001); bu durum artmış hava yolu duyarlılığına işaret etmektedir. DMG’deki bireylerin STAI, BDI ve PSQI skorları anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001); bu da artmış psikolojik sıkıntı ve bozulmuş uyku kalitesi ile ilişkiliydi. NSP alt boyutları incelendiğinde, DMG’de ağrı, duygusal iyilik hali ve uyku alanlarında anlamlı olarak daha kötü skorlar elde edilmiştir (p<0,05). Deprem bölgesinde geçirilen gün sayısı ile EPT sonrası FEV1 değişimi arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon bulunmuştur (r=0,374, p=0,007). SONUÇ: Deprem sonrası çevresel ve psikososyal koşullara maruz kalmak, solunum fonksiyonlarında azalmaya, depresyon ve anksiyete düzeylerinde artışa ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde düşüşe neden olmuştur. Bu bulgular, afetlerden etkilenen bireylerde hem solunum hem de ruh sağlığını hedef alan kapsamlı rehabilitasyon stratejilerine duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmalarda çevresel maruziyetin nesnel olarak değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

Abstract

OBJECTIVE: This study aimed to evaluate the effects of the 2023 Kahramanmaraş earthquake on respiratory function, quality of life, and psychological well-being in individuals exposed to post-earthquake environmental conditions. MATERIAL AND METHODS: A total of 100 individuals participated in this study: 50 individuals who remained in the earthquake zone and were categorized as the Earthquake Victim Group (EVG), and 50 age- and sex-matched healthy individuals from non-affected regions forming the Control Group (CG). Respiratory function was assessed using spirometry, while quality of life and psychological status were evaluated with the Nottingham Health Profile (NHP), Beck Depression Inventory (BDI), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the State-Trait Anxiety Inventory (STAI). Bronchial hyperresponsiveness was evaluated using the Exercise Provocation Test (EPT). RESULTS: Compared to the CG, the EVG exhibited significantly lower FVC and FEV1/FVC values (p<0.05), and significantly greater change in FEV1 after EPT (p<0.001), indicating increased airway sensitivity. The EVG also demonstrated significantly higher STAI, BDI, and PSQI scores (p<0.001), reflecting greater psychological distress and poorer sleep quality. NHP subdomains revealed significantly worse scores in pain, emotional well-being, and sleep among EVG participants (p<0.05). A moderate positive correlation was observed between the number of days spent in the earthquake zone and FEV1 change after EPT (r=0.374, p=0.007). CONCLUSIONS: Exposure to earthquake-related environmental and psychosocial conditions was associated with decreased respiratory function, elevated depression and anxiety levels, and reduced health-related quality of life. These findings underline the need for comprehensive rehabilitation strategies that address both respiratory and mental health in disaster-affected populations. Future studies with objective environmental exposure assessments are warranted.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şırayder, U., Yilmaz, O. (2026). 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMİNDEN SAĞ KALAN BİREYLERDE SOLUNUM FONKSİYONU, YAŞAM KALİTESİ VE RUH SAĞLIĞI. Kocatepe Tıp Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 213–221. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.1620391

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. 2023 Kahramanmaraş Depremleri [İnternet]. Erişim adresi: https://tr.wikipedia.org/wiki/2023_Kahramanmara%C5%9F_depremleri erişim tarihi: 2 Şubat 2024].
  2. Steenland K, Stayner L. Silica, asbestos, man-made mineral fibers, and cancer. Cancer Causes Control. 1997;8:491-503.
  3. Şahan R. Asbest maruziyetinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2015.
  4. Solbes E, Harper RW. Biological responses to asbestos inhalation and pathogenesis of asbestos-related benign and malignant disease. J Investig Med. 2018;66(4):721-7.
  5. Kakooei H, Gholami A, Ghasemkhani M, Hosseini M, Panahi D, Pouryaghoub G. Dust exposure and respiratory health effects in cement production. Acta Med Iran. 2012;50(2):122-6.
  6. Neghab M, Choobineh A. Work-related respiratory symptoms and ventilatory disorders among employees of a cement industry in Shiraz, Iran. J Occup Health. 2007;49(4):273-8.
  7. Güleç Balbay E, Kayalar Ö, Balbay Ö, Dikensoy Ö, Arbak P, Bayram H. Impact of earthquakes on lung health. Thorac Res Pract. 2024;25(2):89-98.
  8. Cengiz DU, İnceoğlu F, Karababa E, Polat AP, Yılmaz T, Kuntman BD, ve ark. Effects of the Kahramanmaras, Turkey 2023 earthquakes on balance perception, dizziness and post-traumatic stress. Auris Nasus Larynx. 2024;51(3):531-6.
  9. Kumar V, Bhavana K. Post earthquake equilibrium disturbance: a study after Nepal–India Earthquake 2015. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;71:1258-65.
  10. Ünsal A, Yetkin A. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin günlük yaşam aktivitelerinin etkilenme durumunun incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2010;8(1):42-53.
  11. Alpay EH, Aydın A. Effects of peritraumatic reactions on post-traumatic stress among Kahramanmaras earthquake survivors. Nord J Psychiatry. 2024;78(2):153-61.
  12. Karasu F, Polat F, Ayar D, Bakır E, Arpacı R. Correlation between post-traumatic stress disorder and sleep hygiene in adults surviving the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Psychiatr Q. 2024;95(1):1-14.
  13. Oral T, Ensari Özay M, Uçan R, Aker D, Can E, Altınten B. Measurement and evaluation of dust concentrations in the air after the Kahramanmaraş earthquake in Turkey. Int J Environ Res Public Health. 2025;22(4):1-13.
  14. Al‐Neaimi Y, Gomes J, Lloyd O. Respiratory illnesses and ventilatory function among workers at a cement factory in a rapidly developing country. Occup Med (Lond). 2001;51(6):367-73.
  15. Miller MR, Hankinson J, Brusasco V, Burgos F, Casaburi R, Coates A, ve ark. Standardisation of spirometry. Eur Respir J. 2005;26(2):319-38.
  16. Küçükdeveci A, McKenna S, Kutlay S, Gürsel Y, Whalley D, Arasil T. The development and psychometric assessment of the Turkish version of the Nottingham Health Profile. Int J Rehabil Res. 2000;23(1):31-8.
  17. De Meer G, Marks G, Postma D. Direct or indirect stimuli for bronchial challenge testing: what is the relevance for asthma epidemiology? Clin Exp Allergy. 2004;34(1):9-16.
  18. Eser MT, Aksu G. Beck Depression Inventory-II: A study for meta analytical reliability generalization. Pegem J Educ Instr. 2021;11(3):88-101.
  19. Ağargün MY, Kara H, Anlar Ö. Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin geçerliği ve güvenirliği. Turk Psikiyatri Derg. 1996;7(2):107-15.
  20. Öner N, LeCompte A. Durumluk-sürekli kaygı envanteri el kitabı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları; 1985.
  21. Bayram H, Rastgeldi Doğan T, Şahin ÜA, Akdis CA. Environmental and health hazards by massive earthquakes. Clin Transl Allergy. 2023;13(12):e12104.
  22. Güçsav MO, Yüce H, Erbaycu AE, Ayrancı A. The impact of the 2023 Kahramanmaraş (Türkiye) earthquakes on asthma control in adults: a single center cross-sectional study. Turk Klin J Med Sci. 2024;44(4):184-93.
  23. Ahmed SK, Chandran D, Hussein S, et al. Environmental health risks after the 2023 Turkey-Syria earthquake and salient mitigating strategies: a critical appraisal. Environ Health Insights. 2023;17:11786302231200865.
  24. Li X, Buxton OM, Hikichi H, et al. Predictors of persistent sleep problems among older disaster survivors. Sleep. 2018;41(7):zsx101.
  25. Mavroulis S, Mavrouli M, Lekkas E, Tsakris A. Managing earthquake debris: Environmental issues, health impacts, and risk reduction measures. Environments. 2023;10(11):192.
  26. Çapar H, Yelboğa N. The impact of earthquake anxiety on quality of life: the case of Türkiye. Discov Public Health. 2025;22(1):3.
  27. Ceyhan E, Ceyhan AA. Earthquake survivors’ quality of life and academic achievement six years after the earthquakes in Marmara, Turkey. Disasters. 2007;31(4):516-29.
  28. Doğan U, Tamer M. Kronik hastalığı olan yetişkin bireylerin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası hastalık yönetimine ilişkin deneyimleri: nitel bir araştırma. Kocatepe Tıp Derg. 2024;25(4):429-37.
  29. Barbier E, Carpentier J, Simonin O, et al. Oxidative stress and inflammation induced by air pollution-derived PM2.5 persist in the lungs of mice after cessation of their sub-chronic exposure. Environ Int. 2023;181:108248.
  30. Mpakosi A, Cholevas V, Tzouvelekis I, et al. Autoimmune diseases following environmental disasters: a narrative review of the literature. Healthcare (Basel). 2024;12(17):1-12.