Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBULGULAR: MSIS-29 skorları, MSWS-12 ile güçlü (r=0,81), FSS ile orta düzeyde (r=0,54) ilişki göstermiştir (her ikisi için p<0,001).
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, multipl skleroz (MS) hastalarında yorgunluk ve yürüme güçlüğünün yaşam kalitesi (YK) üzerindeki bağımsız ve birleşik etkilerinin değerlendirilmesi ve bu ilişkilerde sosyodemografik ve klinik faktörlerin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Türkiye’deki dört üçüncü basamak merkezden toplam 181 MS hastasının dâhil edildiği çok merkezli, kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Katılımcılar Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (FSS), 12 maddelik MS Yürüme Ölçeği (MSWS-12) ve Multipl Skleroz Etki Ölçeği (MSIS-29) doldurmuştur. Ayrıca sosyodemografik ve klinik veriler toplanmıştır. Yaşam kalitesi belirleyicilerini incelemek için korelasyon analizleri, alt grup karşılaştırmaları ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. BULGULAR: MSIS-29 skorları, MSWS-12 ile güçlü (r=0,81), FSS ile orta düzeyde (r=0,54) ilişki göstermiştir (her ikisi için p<0,001). Çok değişkenli regresyon analizinde yürüme güçlüğü (β=0,772) ve yorgunluk (β=0,179) yaşam kalitesinin bağımsız belirleyicileri olarak bulunmuş ve birlikte toplam varyansın %70’ini açıklamıştır (R²=0,703). Fiziksel yaşam kalitesinde en güçlü belirleyici MSWS-12 iken, psikolojik yaşam kalitesinde hem MSWS-12 hem de FSS anlamlı katkıda bulunmuştur. Tek değişkenli analizlerde düşük eğitim düzeyi ve eşlik eden hastalıklar, çok değişkenli modelde ise kadın cinsiyet daha kötü sonuçlarla ilişkili bulunmuştur. SONUÇ: MS’de yorgunluk ve yürüme güçlüğü, yaşam kalitesini azaltan başlıca faktörlerdir ve özellikle fiziksel işlevsellik üzerinde yürüme güçlüğü daha güçlü etki göstermektedir. Bulgular, hem motor hem de motor dışı semptomları hedefleyen çok boyutlu bakım yaklaşımlarının önemini vurgulamaktadır. Ayrıca bireysel sosyodemografik ve klinik özelliklerin değerlendirmeye dâhil edilmesi, MS yönetiminin kişiselleştirilmesini destekleyebilir
Abstract
OBJECTIVE: This study aimed to evaluate the independent and combined effects of fatigue and walking impairment on multiple sclerosis (MS)-specific quality of life (QoL) and to explore the influence of sociodemographic and clinical factors on these associations. MATERIAL AND METHODS: A multicenter, cross-sectional study was conducted including 181 individuals with MS from four tertiary care centers in Turkey. Patients completed the Fatigue Severity Scale (FSS), the 12-item MS Walking Scale (MSWS-12), and the Multiple Sclerosis Impact Scale (MSIS-29). Sociodemographic and clinical data were collected. Correlation analyses, subgroup comparisons, and multivariate linear regressions were performed to identify predictors of QoL. RESULTS: MSIS-29 scores were strongly associated with MSWS-12 (r=0.81) and moderately associated with FSS (r=0.54) (p<0.001 for both). Multivariate regression demonstrated that walking impairment (β=0.772) and fatigue (β=0.179) were independent predictors of QoL, jointly explaining 70% of the variance in MSIS-29 total scores (R²=0.703). MSWS-12 was the primary predictor of physical QoL, while both MSWS-12 and FSS contributed to psychological QoL. Lower education and comorbidities were associated with worse outcomes in univariate analyses, and female sex was associated with greater disease impact in the multivariable model. CONCLUSIONS: Fatigue and walking limitations are major determinants of reduced QoL in MS, with walking impairment exerting a stronger effect on physical functioning. These results highlight the importance of multidimensional care strategies that address both motor and non-motor symptoms, alongside sociodemographic and clinical characteristics, to optimize individualized MS management.