KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 37

SUHEYB er-RÛMÎ’NİN İSLÂM TARİHİNDEKİ YERİ ve ÖNEMİ

The Place and Importance of Suheyb al-Rumi in Islamic History

Ercan Cengiz(Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)0000-0002-9528-6878
Sayfa
221–236
Yayın Tarihi
2026-06-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Suheyb er-Rûmî, fitne döneminde ise fitne olaylarından uzak durarak tarafsız kalmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Peygamber’in sahâbîlerinden biri olan Suheyb b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Peygamber’in yanına gidebilmek için vazgeçmiş ve bunun üzerine Bakara Suresi 207. âyet nazil olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Suheyb er-Rûmî, fitne döneminde ise fitne olaylarından uzak durarak tarafsız kalmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslâm Tarihi · Sahâbe · Suheyb er-Rûmî

Özet

Hz. Peygamber’in sahâbîlerinden biri olan Suheyb b. Sinân, aslen Arap olmasına rağmen, çocukken Rumlar tarafından kaçırılıp uzun süre Rum topraklarında köle olarak kalmasından ve Arapça kelimeleri doğru telaffuz edememesinden dolayı Suheyb er-Rûmi olarak anılmıştır. Suheyb er-Rûmî, müşriklerin eziyet ve işkencelerinin yoğun olduğu Mekke döneminde Müslüman olmuş, iman, fedakârlık ve sadakatin en güzel örneklerinden birini vermiştir. Müslüman olduğunu açıktan ilan eden ilk yedi kişiden biri olan Suheyb, Müslüman olduğunu duyurmasının ardından kendisini Mekke’de koruyacak kimsesi olmayan diğer Müslümanlar gibi Kureyşli müşriklerin ağır işkencesine maruz kalmıştır. Hz. Peygamber tarafından Sâbikun olarak isimlendirilen öncü Müslümanlardan olan Suheyb er-Rûmî, hicret ederken Mekke’deki bütün servetinden Hz. Peygamber’in yanına gidebilmek için vazgeçmiş ve bunun üzerine Bakara Suresi 207. âyet nazil olmuştur. Suheyb Medine’ye geldikten sonra da Mekke’de olduğu gibi her zaman Hz. Peygamber’in yanında bulunmuş bütün gazve ve seriyyelere katılmıştır. Hz. Ömer, suikaste uğrayıp yaralanmasının ardından yeni halife seçilinceye kadar Müslümanlara imamlık yapmakla Suheyb er-Rûmî’yi görevlendirmiştir. Suheyb er-Rûmî, fitne döneminde ise fitne olaylarından uzak durarak tarafsız kalmıştır.

Abstract

Suheyb ibn Sinan, one of the companions of the Prophet Muhammad, was originally an Arab, but because he was kidnapped by the Byzantines as a child, remained a slave in Byzantine lands for a long time, and could not pronounce Arabic words correctly, he was known as Suheyb al-Rumi. Suheyb al-Rumi embraced Islam during the Meccan period, marked by intense persecution and torture by the polytheists, and provided one of the finest examples of faith, sacrifice, and loyalty. Suheyb, one of the first seven people who openly declared their conversion to Islam, like other Muslims who had no one to protect them in Mecca after announcing their faith, was subjected to severe torture by the Quraysh polytheists. Suheyb al-Rumi, one of the pioneering Muslims called "Sabiqun" by the Prophet Muhammad, gave up all his wealth in Mecca during the Hijra so that he could go to the Prophet, and upon this, verse 207 of Surah al-Baqarah was revealed. After arriving in Medina, Suheyb remained by the Prophet's side, just as he had in Mecca, and participated in all the battles and expeditions. After being wounded in an assassination attempt, Caliph Umar appointed Suheyb al-Rumi to lead the Muslims as Imam until a new caliph was chosen. During the period of unrest, Suheyb remained neutral, staying away from the conflicts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cengiz, E. (2026). SUHEYB er-RÛMÎ’NİN İSLÂM TARİHİNDEKİ YERİ ve ÖNEMİ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 37, 221–236. https://doi.org/10.56597/kausbed.1858892

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Begavî, A. b. M. (2000). Muʿcemü’s-sahâbe (C. 1-5). Mektebetu Dârü’l Beyan.
  2. Belâzurî, A. b. Y. (1996). Ensâbü’l-eşrâf (C. 1-13). Dârü’l Fikir.
  3. Dineverî, A. b. M. (1998). Kitâbü’l-Mücâlese ve cevâhiri’l-ʿilm (C. 1-10). Dâru İbn Hazm.
  4. Ebû Ca’fer, M. b. H. (t.y.). el-Muhabber. Dâru’l-Âfâk.
  5. Efendioğlu, M. (2009). Suheyb b. Sinân. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 37, ss. 476-477). TDV Yayınları.
  6. el-Beşir, B. bn. S. (2009). Fikhu’d-dava fî Sireti Suheyb b. Sinan er-Rumi. ed-Dirâsetu’d Deaviyye, 3, 237-268.
  7. el-Bezzâr, E. B. (2009). Müsnedü’l-Bezzâr (C. 1-18). Mektebetü’l-Ulûm ve’l-Hikem.
  8. el-Ezdî, E. (1991). el-İştikâk (1. bs). Dâru’l-Cîl.
  9. el-Mizzî, C. Y. (1980). Tehzîbü’l-Kemâl fî esmâʾi’r-ricâl (C. 1-35). Müessesetu’r-Risale.
  10. el-Ubeydi, D. S. (t.y.). Suheyb er-Rumi. Dâru’n-Nezîr.
  11. en-Nevevî, E. Z. (1997). el-Mecmu. Dârü’l Fikir.
  12. en-Nîsâbûrî, H. (1990). el-Müstedrek Ale’s-Sahihayn (C. 1-4). Dârü’l Kütübi’l İlmiyye.
  13. Erkoç, E. (2002). Süheyb-i Rumi Hayatı ve rivayet ettiği hadisler. İlkadım Basımevi.
  14. es-Sahib, M. İ. (t.y.). Nakdu’r-rivayeti elleti itamedehe Taha Hüseyin fî Hicreti Suheyb-i Rumi.
  15. es-Selman, A. b. M. (2003). Mevaridü’z-Zamân (C. 1-6).
  16. et-Temîmî, S. b. Ö. (1993). el-Fitnetu ve Vak’atü’l Cemel. Dâru’n-Nefâis.
  17. ez-Zehebî, Ş. M. (2006). Siyeru a’lâmin’-nübelâ (C. 1-18). Dâru’l-Hadîs.
  18. İbn Asâkir, A. b. el-H. (1995). Târîhu Medîneti Dımaşk (C. 1-80). Dârü’l- Fikir.
  19. İbn Hanbel, A. M. (1983). Kitâbü Fezâʾili’s-sahâbe (C. 1-2). Müessesetu’r-Risale.
  20. İbn Hazm, A. b. S. (t.y.). el-Muhallâ (C. 1-12). Dârü’l Fikir.
  21. İbn Hibbân, M. H.(1975). es-Sikât (C. 1-9). Dârü’l-Fikir.
  22. İbn Hişâm, A. (1955). es-Sîretü’n-nebeviyye (C. 1-2). Matbatu Mustafa’l Babi.
  23. İbn Kesîr, İ. İ. b. Ş. (1988). el-Bidâye ve’n-nihâye (C. 1-14). Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
  24. İbn Kuteybe, A. b. M. (1992). el-Maârif. el-Heyetü’l-Mısriyye el-Ammatu lil Kitab.
  25. İbn Sa‘d, M. b. S. (2001). et-Tabakâtu’l-kübrâ (C. 1-11). Mektebetu’l Hanci.
  26. İbn Şebbe, Ö. b. Ş. (1987). Târîhu’l-Medîne. Dârü’l Fikir.
  27. İbnü’l-Cevzî, C. A. b. A. (2000). Sıfatu’s-safva (C. 1-2). Dârü’l-Hadis.
  28. İbnü’l-Esîr, İ. A. b. M. (1994). Üsdü’l-Ğabe (C. 1-8). Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye.
  29. İbrahim, F. M. (2001). Merviyet Suheyb er-Rûmî fi’l-Kutubi’t Tisa Dırase ve Tahlil. Bağdat Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi. İzzet, N. M. (t.y.). Min Sahabeti’r-Resul Suheyb b. Sinan. Mektebetü Mısr.
  30. Mâverdî, A. b. M. (1994). el-Hâvî fi Fıkhi’ş-Şafi’i (C. 1-18). Dârü’l Kütübi’l İlmiyye.
  31. Nemerî, C. Y. b. A. (1992). el-İstîʿâb fî maʿrifeti’l-ashâb (C. 1-4). Dâru’l-Cîl.
  32. Nesâî, A. b. Ş. (1984). Fezâilü’s-Sahâbe. Dârü’l Kütübi’l İlmiyye.
  33. Sabit, H. M. H. (2000). Ricalu’n havle’r Resûl. Dârü’l-Fikir.
  34. Sabuncu, Ö. (2006). Suheyb er-Rûmî-hayatı, kişiliği ve faaliyetleri. İstem, 7, 159-173.
  35. Sa‘lebî, A. b. M. (thk. Ebû Muhammed İbn Âşûr). (2002). El-Keşf ve’l-beyân ʿan tefsîri’l-Kurʾân (C. 1-10). Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
  36. Şaban, H. A. (1991). Suheyb b. Sinan er-Rumi. Dârü’l Kütübi’l-İlmiyye.
  37. Şenyayla, G. (2022). Hz. Suheyb-i Rûmî. Beyan Yayınları.
  38. Vâkıdî, M. b. Ö. (1989). Meğazî (C. 1-3). Dâru’l Alemi
  39. İbn Kuteybe, A. b. M. (1992). el-Maârif. el-Heyetü’l-Mısriyye el-Ammatu lil Kitab.