KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Coğrafi Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 23 Sayı: 2

Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇

Geospatial analysis of historical battlefields: GIS-aided modeling of the First Inonu Battle

Kemal Köşe(ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, REKTÖRLÜK)0000-0003-0863-4692
Alper Çabuk0000-0002-0684-2247
Zafer Koylu(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4921-9639
Sayfa
534–569
Yayın Tarihi
2025-10-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nokta yoğunluğu analizi, çatışmaların merkezlerini belirlemiş ve stratejik kararların araziyle ilişkisini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mekânsal ve zamansal verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile dijital ortamda modellenmesi, tarihsel olayların dinamiklerinin analizini kolaylaştırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Birinci İnönü Muharebesi’nde 24.
💡
Sonuç & Katkı:Nokta yoğunluğu analizi, çatışmaların merkezlerini belirlemiş ve stratejik kararların araziyle ilişkisini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarihi CBS · Askeri coğrafya · Dijital beşeri bilimler

Özet

Mekânsal ve zamansal verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile dijital ortamda modellenmesi, tarihsel olayların dinamiklerinin analizini kolaylaştırmaktadır. Bu çalışma, Birinci İnönü Muharebesi’nde 24. Tümen ile Batı Cephesi Komutanlığı arasında 2–14 Ocak 1921 tarihleri arasında kaydedilen askerî mesajları inceleyerek, birlik hareketleri, arazi özellikleri ve stratejik kararları CBS tabanlı yöntemlerle değerlendirmiştir. Çalışmanın özgün yönü, yaklaşık yüz yıl önceki savaş alanının dijital olarak yeniden kurgulanması ve birlik konumlarının görselleştirilmesidir. ArcGIS Pro yazılımının Military Tools editörüyle oluşturulan tematik haritalar, birlik dağılımını ve yoğunluk bölgelerini göstermiştir. Nokta yoğunluğu analizi, çatışmaların merkezlerini belirlemiş ve stratejik kararların araziyle ilişkisini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, çalışma, Birinci İnönü Muharebesi’nin mekânsal-zamansal analizine ilişkin olarak dijital tarih ve askeri coğrafya literatürüne metodolojik bir katkı sunmakta ve tarihsel olayların 100 yıl öncesine ait coğrafi bağlamda yeniden yorumlanmasına olanak sağlamaktadır.

Abstract

Modeling spatial and temporal data in a digital environment through Geographic Information Systems (GIS) facilitates the analysis of historical dynamics. This study examines military messages exchanged between the 24th Division and the Western Front Command during 2–14 January 1921 in the First İnönü Battle, evaluating troop movements, terrain characteristics, and strategic decisions using GIS-based methods. The originality of the research lies in the digital reconstruction of a century-old battlefield and the visualization of troop positions. Thematic maps created with the Military Tools editor in ArcGIS Pro reveal troop distributions and density zones. Point density analysis identifies centers of conflict and highlights the spatial relationship between strategic decisions and terrain. Consequently, the study provides a methodological contribution to the literature on digital history and military geography by offering a spatio-temporal analysis of the First İnönü Battle and enabling the reinterpretation of historical events within their early twentieth-century geographical context.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Köşe, K., Çabuk, A., Koylu, Z. (2025). Tari̇hi̇ Savaş Alanlarının Jeo-Uzamsal Anali̇zi̇: Bi̇ri̇nci̇ İnönü Muharebesi̇ni̇n CBS Destekli̇ Modellemesi̇. Coğrafi Bilimler Dergisi, Cilt: 23 Sayı: 2, 534–569. https://doi.org/10.33688/aucbd.1651629

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Ehlen, J., & Whisonant, R. C. (2008). Military geology of Antietam battlefield, Maryland, USA—Geology, terrain, and casualties. Environmental Engineering Geoscience, 14(1), 1–20. https://doi: 10.1111/j.1365-2451.2008.00647.x
  2. Gheyle, W., Saey, T., Van Meirvenne, M., Van Eetvelde, V., & Stichelbaut, B. (2016). Historical aerial photography and multi-receiver EMI soil sensing, complementing techniques for the study of a Great War conflict landscape. Archaeological Prospection, 23(2), 149–164. https://doi: 10.1002/arp.1528
  3. Goodchild, M. F. (2004). The validity and usefulness of laws in geographic information science and geography. Annals of the Association of American Geographers, 94(2), 300–303. https://doi: 10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x
  4. Gregory, I., Donaldson, C., Murrieta-Flores, P., & Rayson, P. (2015). Geoparsing, GIS, and textual analysis: Current developments in spatial humanities research. International Journal of Humanities and Arts Computing, 9(1), 1–14. https://doi: 10.3366/ijhac.2015.0135
  5. Juhász, A. (2007). A special GIS application – military historical reconstruction. In A Special GIS Application 25–31. https://doi: 10.3311/pp.ci.2007-1.04
  6. Hewit, C. M. (2016). Was the Battle of Hastings really fought on Battle Hill? A GIS assessment. Historical Geography, 44, 127–149. Erişim adresi: https://www.semanticscholar.org/paper/Was-the-Battle-of-Hastings-really-fought-on-Battle-Hewitt/5a02d6a93a6bb8c13f1329bc1a17357d0d1284e4
  7. Knowles, A. (2014). The contested nature of historical GIS. International Journal of Geographical Information Science, 28(1), 206–211. https://doi: 10.1080/13658816.2013.854713
  8. Maio,C.V., Tenenbaum, D. E., Brownc, C. J., Mastoned, V. T., & Gontza A. M. (2013). Application of geographic information technologies to historical landscape reconstruction and military terrain analysis of an American Revolution Battlefield: Preservation potential of historic lands in urbanized settings, Boston, Massachusetts, USA. Journal of Cultural Heritage 14, 317-331. https://doi: 10.1016/j.culher.2012.08.002
  9. Santrůčková, M., & Šantrůček, M. (2020). Mapping military landscape as a cultural heritage: Case study of the Austerlitz/Slavkov battlefield site. UC Geographica, 55(1), 66–76. https://doi: 10.18267/j.ucg.127
  10. Spadoni, T. E. (2017). Spatial history, deep mapping and digital storytelling: Archaeology’s future imagined through an engagement with the Digital Humanities. Journal of Archaeological Science, 84, 95–102. https://doi: 10.1016/j.jas.2017.05.003
  11. Spennemann, D. H. (2020). Using KOCOA Military Terrain Analysis for the Assessment of Twentieth Century Battlefield Landscapes. Heritage, 3(3), 753-781. https://doi: 10.3390/heritage3030042
  12. Stichelbaut, B. (2011). The first thirty kilometres of the Western Front 1914–1918: An aerial archaeological approach with historical remote sensing data. Archaeological Prospection, 18(1), 57–66. https://doi: 10.1002/arp.410
  13. Yalçın, H. (2018). Dijital İnsanî Bilimler ve Bilgi Hizmetleri. Bilgi Dünyası, 19(2), 183-201. https://doi: 10.15612/BD.2018.699
  14. T.C. Genelkurmay Başkanlığı. (2019). Birinci İnönü Muharebesi'nde Garp Cephesi ve 24'üncü Tümen Cerideleri. Ankara: Genelkurmay Basımevi.
  15. T.C. Genelkurmay Başkanlığı Harp Tarihi Dairesi. (1966).
  16. Zi, S. (2014). Savaş Sanatı (Çev: P. Otkan ve G. Fidan). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  17. Esri (2024, 29 Aralık). MIL-STD-2525B Change 2 symbol dictionary Erişim adresi: https://www.arcgis.com/home/item.html?id=d512d5c319e74fd28183a8e7e5b5e385
  18. Esri (2023). Military Tools for ArcGIS: Toolset overview. Erişim adresi: https://www.esri.com