KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 42 Sayı: 3

Farklı buğday (Triticum spp.) türlerinde tuz stresinin çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkisi

Effect of salt stress on germination and seedling growth in the different wheat (Triticum spp.) species

Fatma Ruveyda Alkan(Tarla Bitkileri MErkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü)0000-0001-9882-1832
Mine Ertem(Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü)0000-0002-7374-7258
Cuma Karaoğlu(tarla bitkileri merkez araştırma enstitüsü)0000-0001-6504-1696
Aybala Gülsüm Yiğit(Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü)0009-0001-0360-8340
Sayfa
184–191
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, artan tuz konsantrasyonunun tüm parametreleri önemli ölçüde azalttığını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tuzluluk, özellikle erken büyüme evrelerinde, dünya çapında buğday üretimini sınırlayan en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmada, altı farklı buğday çeşidinin (Triticum dicoccoides, T. boeticum, T. dicoccum, T. aestivum, T. monococcum ve T. durum) beş farklı tuz konsantrasyonuna (0, 8, 16, 24 ve 32 µS/cm NaCl) karşı çimlenme ve fide gelişim tepkileri, 24 ± 2 °C sıcaklık ve 16/8 saat fotoperiyot koşullarında in vitro ortamda değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, artan tuz konsantrasyonunun tüm parametreleri önemli ölçüde azalttığını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tuz stresi · çimlenme · fide gelişimi

Özet

Tuzluluk, özellikle erken büyüme evrelerinde, dünya çapında buğday üretimini sınırlayan en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir. Bu araştırmada, altı farklı buğday çeşidinin (Triticum dicoccoides, T. boeticum, T. dicoccum, T. aestivum, T. monococcum ve T. durum) beş farklı tuz konsantrasyonuna (0, 8, 16, 24 ve 32 µS/cm NaCl) karşı çimlenme ve fide gelişim tepkileri, 24 ± 2 °C sıcaklık ve 16/8 saat fotoperiyot koşullarında in vitro ortamda değerlendirilmiştir. Araştırma, tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüş; çimlenme oranı (%), kök uzunluğu (cm) ve sürgün uzunluğu (cm) verileri 8. ve 21. günlerde ölçülmüştür. Bulgular, artan tuz konsantrasyonunun tüm parametreleri önemli ölçüde azalttığını ortaya koymuştur. En yüksek tolerans 8 µS/cm’de %72 çimlenme, 14.4 cm kök uzunluğu ve 22.6 cm sürgün uzunluğu ile T. dicoccum’da gözlenmiş, T. monococcum ise en hassas tür olmuştur. Sonuç olarak, T. dicoccum’un tuz stresine karşı dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesinde önemli bir genetik kaynak olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract

Salinity is one of the most detrimental abiotic stresses limiting wheat productivity globally, particularly during early growth stages. In this study, six wheat species (Triticum dicoccoides, T. boeticum, T. dicoccum, T. aestivum, T. monococcum, and T. durum) were subjected to five different salt concentrations (0, 8, 16, 24, and 32 µS/cm NaCl) under controlled in vitro conditions at 24 ± 2 °C and 16/8 h photoperiod to assess their germination and seedling development responses. A completely randomized factorial design with four replications was employed. Germination percentage, root length, and shoot length were measured on 8th and 21st days, respectively. Increasing salinity significantly reduced all measured traits. Notably, T. dicoccum showed the highest salt tolerance with 72% germination, 14.4 cm root length, and 22.6 cm shoot length at 8 µS/cm, while T. monococcum was the most sensitive. These findings indicate that ancient wheat species, particularly T. dicoccum, possess valuable traits for developing salt-tolerant cultivars

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alkan, F. R., Ertem, M., Karaoğlu, C., Yiğit, A. G., *, F. R. A. (2025). Farklı buğday (Triticum spp.) türlerinde tuz stresinin çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkisi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt: 42 Sayı: 3, 184–191. https://doi.org/10.55507/gopzfd.1678935

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Ahmed, H. G. M. D., Zeng, Y., Raza, H., Muhammad, D., Iqbal, M., Uzair, M., Khan, M. A., Iqbal, R., & El Sabagh, A. (2022). Characterization of wheat (Triticum aestivum L.) accessions using morpho-physiological traits under varying levels of salinity stress at seedling stage. Frontiers in Plant Science, 13, 953670. https://doi.org/10.3389/fpls.2022.953670
  2. Almansouri, M., Kinet, J.-M., & Lutts, S. (2001). Effect of salt and osmotic stresses on germination in durum wheat (Triticum durum Desf.). Plant and Soil, 231, 243–254. https://doi.org/10.1023/A:1010378409663
  3. Alom, R., Hasan, M. A., Islam, M. R., & Wang, Q. F. (2016). Germination characters and early seedling growth of wheat (Triticum aestivum L.) genotypes under salt stress conditions. Journal of crop science and biotechnology, 19, 383-392. https://doi.org/10.1007/s12892-016-0052-1
  4. Amro, A., Harb, S., Farghaly, K. A., Ali, M. M. F., Mohammed, A. G., Mourad, A. M. I., Afifi, M., Börner, A., & Sallam, A. (2022). Growth responses and genetic variation among highly ecologically diverse spring wheat genotypes grown under seawater stress. Frontiers in Plant Science, 13, 996538. https://doi.org/10.3389/fpls.2022.996538
  5. Ashraf, M., & Harris, P. J. C. (2013). Photosynthesis under stressful environments: An overview. Photosynthetica, 51(2), 163–190. https://doi.org/10.1007/s11099-013-0021-6
  6. Ashraf, M. A., Hafeez, A., Rasheed, R., Hussain, I., Farooq, U., Rizwan, M., & Ali, S. (2023). Evaluation of physio-morphological and biochemical responses for salt tolerance in wheat (Triticum aestivum L.) cultivars. Journal of Plant Growth Regulation, 42(7), 4402-4422. https://doi.org/10.1007/s00344-023-10905-4
  7. Aslan, D., Zencirci, N., Etoz, M., Ordu, B., & Bataw, S. (2016). Bread wheat responds salt stress better than einkorn wheat does during germination. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 40(5), 783–794. https://doi.org/10.3906/tar-1604-59
  8. Atak, M., Kaya, M. D., Killi, G., & Ciftci, C. Y. (2006). Effects of NaCl on the germination, seedling growth and water uptake of triticale. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30(1), 39–47.
  9. Batool, A., Li, S. S., Yue, D. X., Ullah, F., Zhao, L., Cheng, Z. G.,. & Xiong, Y. C. (2024). Root-to-shoot signaling positively mediates source-sink relation in late growth stages in diploid and tetraploid wheat. BMC Plant Biology, 24(1), 492. https://doi.org/10.1186/s12870-024-05046-z
  10. Benlioğlu, B., & Özkan, U. (2015). Bazı arpa çeşitlerinin (Hordeum vulgare L.) çimlenme dönemlerinde farklı dozlardaki tuz stresine tepkilerinin belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 24(2), 109–114.
  11. Bilgili, D., Atak, M., & Mavi, K. (2018). Effect of NaCl stress on germination and seedling growth of some bread wheat genotypes. Journal of Agricultural Faculty of Mustafa Kemal University, 23(1), 85–96.
  12. Ceccarelli, S. (2015). Efficiency of plant breeding. Crop Science, 55(1), 87–97. https://doi.org/10.2135/cropsci2014.02.0141
  13. Dwivedi, S. L., Ceccarelli, S., Blair, M. W., Upadhyaya, H. D., Are, A. K., & Ortiz, R. (2016). Landrace germplasm for improving yield and abiotic stress adaptation. Trends in plant science, 21(1), 31-42. https://doi.org/10.1016/j.tplants.2015.10.012
  14. Erdoğan, G. 2008. Değişik kimyasal uygulamalarının farklı iskenderiye üçgül (Trifolium alexandrinum L.) çeşidi tohumlarının düşük sıcaklıktaki çimlenme ve çıkış performansları üzerine etkileri. Yüksek lisans Tezi, KSÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Kahramanmaraş.
  15. FAO. (2021). The state of the world’s land and water resources for food and agriculture: Systems at breaking point (SOLAW 2021). Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  16. Flowers, T. J., Galal, H. K., & Bromham, L. (2010). Evolution of halophytes: Multiple origins of salt tolerance in land plants. Functional Plant Biology, 37(7), 604-612. https://doi.org/10.1071/FP09269.
  17. Fuller, M. P., Hamza, J. H., Rihan, H. Z., & Al-Issawi, M. (2012). Germination of primed seed under NaCl stress in wheat. International Scholarly Research Network ISRN Botany, 2012(1), 167804. https://doi.org/10.5402/2012/167804
  18. Ghonaim, M. M., Mohamed, H. I., & Omran, A. A. A. (2021). Evaluation of wheat (Triticum aestivum L.) salt stress tolerance using physiological parameters and retrotransposon-based markers. Genetic Resources and Crop Evolution, 67, 1007-1072. https://doi.org/10.1007/s10722-020-00981-w
  19. Ghoulam, C., & Fares, K. (2001). Effect of salinity on seed germination and early seedling growth of sugar beet (Beta vulgaris L.). Seed Science and Technology, 29(2), 357-364.
  20. Gowayed, S. M. H., & Abd El-Moneim, D. (2021). Detection of genetic divergence among some wheat (Triticum aestivum L.) genotypes using molecular and biochemical indicators under salinity stress. Plos One, 16(3), e0248890. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0248890
  21. Hu, M., Shi, Z., Zhang, Z., Zhang, Y., & Li, H. (2012). Effects of exogenous glucose on seed germination and antioxidant capacity in wheat seedlings under salt stress. Plant Growth Regulation, 68(2), 177-188. https://doi.org/10.1007/s10725-012-9705-3
  22. ISTA. (2023). Guidelines for the establishment and management of seed testing laboratories – Joint FAO and ISTA Handbook. Rome, Italy. https://doi.org/10.4060/cc6103en
  23. Kaya, M. D., Okçu, G., Atak, M., Çıkılı, Y., & Kolsarıcı, Ö. (2006). Seed treatments to overcome salt and drought stress during germination in sunflower (Helianthus annuus L.). European Journal of Agronomy, 24(4), 291-295. https://doi.org/10.1016/j.eja.2005.08.001
  24. Lesk, C., Rowhani, P., & Ramankutty, N. (2016). Influence of extreme weather disasters on global crop production. Nature, 529(7584), 84-87. https://doi.org/10.1038/nature16467
  25. Li, Y., Zhu, H., Li, J., Jin, H., Lu, B., & Pan, X. (2021). Comparison of winter wheat root length density distribution models under salt stress. Rhizosphere, 20, 100452. https://doi.org/10.1016/j.rhisph.2021.100452
  26. Mansour, E., Moustafa, E. S., Desoky, E. S. M., Ali, M. M., Yasin, M. A., Attia, A.,. & El-Hendawy, S. (2020). Multidimensional evaluation for detecting salt tolerance of bread wheat genotypes under actual saline field growing conditions. Plants, 9(10), 1324. https://doi.org/10.3390/plants9101324
  27. Mckenzie, J.D. and Goldman, R., 2005. The Student Guide to MINITAB Release 14. Manual Pearson Education, Boston, MA, 2005.
  28. Moral, J., Lozano-Baena, M. D. And Rubiales, D. (2015). Temperature and water stress during conditioning and incubation phase affecting Orobanche crenata seed germination and radicle growth. Frontiers in plant science, 6, 408. https://doi.org/10.3389/fpls.2015.00408
  29. Munns, R., & Tester, M. (2008). Mechanisms of salinity tolerance. Annual Review of Plant Biology, 59, 651-681. https://doi.org/10.1146/annurev.arplant.59.032607.092911
  30. Munns, R., James, R. A., & Läuchli, A. (2006). Approaches to increasing the salt tolerance of wheat and other cereals. Journal of Experimental Botany, 57(5), 1025-1043. https://doi.org/10.1093/jxb/erj100
  31. Ngara, R., & Ndimba, B. K. (2014). Understanding the complex nature of salinity and drought-stress response in cereals using proteomics techniques. Frontiers in Plant Science, 5, 732. https://doi.org/10.3389/fpls.2014.00732.
  32. Ologundudu, A.F., Adelusı, A.A., & Akınwale, R.O. (2014). Effect of salt stress on germination and early seedling growth of rice (Oryza sativa L.). Notulea Scientia Biologicae, 6 (2), 237-243.
  33. Rahnama, A., Fakhri, S., & Meskarbashee, M. (2019). Root growth and architecture responses of bread wheat cultivars to salinity stress. Agronomy Journal, 111(6), 2991–2998. https://doi.org/10.2134/agronj2018.12.0795
  34. Rengasamy, P. (2010). Soil processes affecting crop production in salt-affected soils. Functional Plant Biology, 37(7), 613-620. https://doi.org/10.1071/FP09249
  35. Roy, S. J., Negrão, S., & Tester, M. (2014). Salt resistant crop plants. Current Opinion in Biotechnology, 26, 115-124. https://doi.org/10.1016/j.copbio.2013.12.004
  36. Shrivastava, P., & Kumar, R. (2014). Soil salinity: A serious environmental issue and plant growth promoting bacteria as one of the tools for its alleviation. Saudi Journal of Biological Sciences, 22(2), 123-131. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2014.12.001
  37. TÜİK. (2014). Tarım alanları ve sulama verileri. Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları.
  38. Yang, Y., & Guo, Y. (2018). Elucidating the molecular mechanisms mediating plant salt-stress responses. New Phytologist, 217(2), 523-539. https://doi.org/10.1111/nph.14920
  39. Zhu, J. K. (2001). Plant salt tolerance. Trends in Plant Science, 6(2), 66-71. https://doi.org/10.1016/S1360-1385(00)01838-0
  40. Wang, J., Lv, P., Yan, D., Zhang, Z., Xu, X., Wang, T.,. & Li, R. (2022). Exogenous melatonin improves seed germination of wheat (Triticum aestivum L.) under salt stress. International Journal of Molecular Sciences, 23(15), 8436. https://doi.org/10.3390/ijms23158436