Dergiler / Gazi Akademik Bakış / 2019 / Cilt: 13 Sayı: 25

Osmanlılarda Muzaaf Usul’e Erken Geçilmemesinin Sosyo-Ekonomik Nedenleri

Socio-Economic Reasons of Not Passing Early to Muzaaf Method in the Ottoman

Ahmet Vecdi Can(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1105-144X
Hakan Aliusta(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6301-6339
Aydın Bağdat(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0183-9866
Sayfa
303–330
Yayın Tarihi
2019-12-13
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu inceleme yapılırken Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. ve 20. yüzyıl arasını kapsayan ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin literatür taraması yapılmış, bulgular maddeler halinde sınıflandırılıp analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Muhasebenin tarihsel sürecinde bir dönüm noktası kabul edilen Muzaaf Usul**** (çift taraflı kayıt yöntemi)’ün, ilk ne zaman kullanıldığı net olarak bilinmemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bu yöntem 15. yüzyıl sonla-rında İtalyan Luca Pacioli tarafından yazılan “Summa Arithmetica” adlı kitabın bir bölümünde açıklan-mıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu inceleme yapılırken Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. ve 20. yüzyıl arasını kapsayan ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin literatür taraması yapılmış, bulgular maddeler halinde sınıflandırılıp analiz edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Muzaaf Usul · Muhasebe Tarihi · Çift Yanlı Kayıt Yöntemi

Özet

Muhasebenin tarihsel sürecinde bir dönüm noktası kabul edilen Muzaaf Usul**** (çift taraflı kayıt yöntemi)’ün, ilk ne zaman kullanıldığı net olarak bilinmemektedir. Ancak bu yöntem 15. yüzyıl sonla-rında İtalyan Luca Pacioli tarafından yazılan “Summa Arithmetica” adlı kitabın bir bölümünde açıklan-mıştır. Daha sonra bu yöntem matbaanın da yaygınlaşmasının etkisiyle hızla Avrupa’ya, diğer kıtalara ve tüm dünyaya yayılmış olup, günümüzde de halen kullanılmaktadır. Fakat bu gelişmelerin aksine Osmanlı İmparatorluğu bu yöntemi kendi muhasebe sisteminde 19. yüzyıla kadar kullanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, çift yanlı kayıt yönteminin Osmanlı İmparatorluğu ve Türk dünyası tarafından yaklaşık dört asırlık bir gecikmeyle kullanılmaya başlanmasının sosyo-ekonomik nedenlerini incelemek¬tir. Bu inceleme yapılırken Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. ve 20. yüzyıl arasını kapsayan ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin literatür taraması yapılmış, bulgular maddeler halinde sınıflandırılıp analiz edilmiştir. Sonuç olarak çift yanlı kayıt yöntemine erken geçilmeyişinin sosyo-ekonomik nedenleri açıklanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Can, A. V., Aliusta, H., Bağdat, A. (2019). Osmanlılarda Muzaaf Usul’e Erken Geçilmemesinin Sosyo-Ekonomik Nedenleri. Gazi Akademik Bakış, Cilt: 13 Sayı: 25, 303–330. https://doi.org/10.19060/gav.659128

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Arşiv Belgeleri CDA, DH.UMVM / 165 - 59 2-Araştırma ve İncelemeler AKAR, Muhlis, “İslam’ın Ekonomik Hayata Getirdiği Ticari Ve Ahlakı Prensip¬ler”, Diyanet İlmi Dergi, XXXIX / 1, 2003, s.55-66.
  2. AKÇAY, Serkan, “Merdiven Yöntemi ve Çift Taraflı Kayıt Yöntemi Ekseninde Devlet Muhasebesinin Gelişimi”, Ulakbilge, 5/17, 2017, s.1875-1894.
  3. ANDRESKI, Stanislav, Max Weber on Capitalizm, Bureaucracy and Religion, Allen & Unwin, London 1983.
  4. APAK, Sudi – Arzu Tay “Osmanlı Devleti’nin 19. Yüzyıldaki Finansal Sisteminde Osmanlı Bankası’nın Yeri ve Faaliyetleri”, Muhasebe ve Finans Tarihi Araştırmaları Dergisi, 3, 2012, s.63-103.
  5. AYDEMİR, Oğuzhan – Mehmet Erkan, “Merdiven Kayıt Yöntemi ve Günümüz Muhasebe Sistemi”, Muftav Dergisi, Sayı:1, 2011, s.110-128.
  6. AYDIN Bilgin - Rıfat Günalan, XV‐XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Maliyesi ve Defter Sistemi, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2008.
  7. BALCI, Ramazan – İbrahim Sırma, Memalik-i Osmaniye’de Osmanlı Anonim Şirketle¬ri, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, İstanbul 2012.
  8. BARKAN, Ömer L., Edirne Askeri Kassamına Ait Tereke Defterleri (1545-1659), Türk Tarih Kurumu Türk Tarih Belgeleri Dergisi, 3/5-6, 1966, s.1-479.
  9. BAŞAR, Mehmet – Metin Coşkun, Bankacılık Uygulamaları, Anadolu Üniversitesi Ya¬yınları, Eskişehir 2006. BRİTANNİCA, “Kapitalizm”, 25 Mayıs 2018, https://www.britannica.com/topic/capitalism
  10. BROWN, Richard, A History of Accounting and Accountants, Cosimo Books, Newyork 2004.
  11. BROWN, Richard, A History of Accounting and Accountants, Routledge, New York 1968.
  12. CAN, A. Vecdi, “Bir Ayetin Işığında İslam Dinin Muhasebeye Bakışı”, Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 15, 2008, s.1-10.
  13. CAN, A. Vecdi, “Luca Pacioli Muhasebenin Babası mıdır?”, Akademik Bakış Ulus¬lararası Hakemli Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 12, 2007, s.1-15.