Dergiler / BELGİ DERGİSİ / 2019 / Cilt: 2 Sayı: 18 Özel Sayı

SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)

Süleyman Tekir(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5862-2548
Sayfa
1301–1326
Yayın Tarihi
2019-07-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin kuruluş süreci ve erken Cumhuriyet döneminde yaptığı faaliyetler ele alındı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1918’e kadar devam eden savaşların sonucunda Anadolu toprakları harabeye dönmüştü.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tarihten sonra 1922’ye kadar devam edecek düşman işgali başlamıştı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin kuruluş süreci ve erken Cumhuriyet döneminde yaptığı faaliyetler ele alındı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sağlık Bakanlığı · salgın hastalıklar · hastaneler

Özet

1918’e kadar devam eden savaşların sonucunda Anadolu toprakları harabeye dönmüştü. Bu tarihten sonra 1922’ye kadar devam edecek düşman işgali başlamıştı. Bulaşıcı ve salgın hastalıklar tüm ülkeye yayılmış durumdaydı. 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla birlikte Anadolu’da sağlık alanında ilk adımlar atıldı. TBMM bir yandan düşman kuvvetleriyle mücadele ederken diğer taraftan halk sağlığının korunması için politikalar üretmekten geri durmadı. 3 numaralı kanun ile Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti kuruldu. İstanbul Hükümeti’nin İstanbul’dan ilaç ve diğer sağlık malzemelerinin gönderilmesini engellemesine rağmen zafere kadar, olağanüstü bir gayretle sağlık alanında adımlar atıldı. Cumhuriyet’in ilânını takip eden süreçte düşman işgali sona eren İstanbul’daki sağlık kuruluşlarından faydalanma imkânı doğdu. 1924’te sağlık politikasına göre öncelikli olarak yapılması gerekenler belirlendi. Salgın hastalıklarla mücadele, yeni hastanelerin açılması, doktor yetiştirilmesi, halkın bilinçlendirilmesi ve kanuni düzenlenmelerin yapılması öncelikli konular arasında yer aldı. Bu çalışmada Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin kuruluş süreci ve erken Cumhuriyet döneminde yaptığı faaliyetler ele alındı.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tekir, S. (2019). SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). BELGİ DERGİSİ, Cilt: 2 Sayı: 18 Özel Sayı, 1301–1326. https://doi.org/10.33431/belgi.547721

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Tevfik Sağlam, Büyük Harpte 3. Orduda Sıhhî Hizmet, 1941, İstanbul.
  2. Kemal Özbay, Türk Askeri Hekimliği Tarihi ve Askeri Hastaneleri, İstanbul, 1976.
  3. TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 164-168.
  4. Ceride-i Resmiye, 7 Şubat 1337, No:1.
  5. TBMM Zabıt Ceridesi, 4 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 200.
  6. TBMM Zabıt Ceridesi, 9 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 241.
  7. Sağlık Hizmetlerinde 50 Yıl, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Yayınları, Ankara 1973, ss. 31-32.
  8. Hakimiyet-i Milliye, 28 Haziran 1336/1920, No:41.
  9. Hakimiyet-i Milliye, 5 Temmuz 1336/1920, No:43.
  10. TBMM Zabıt Ceridesi, 27 Şubat 1337, D.1., C.8., s.500.
  11. BCA, 30.18.1.1.-1.1.18.
  12. Ceride-i Resmiye, 28 Şubat 1337, No:4.
  13. BCA, 30.18.1.1.1.17.5.
  14. Zafer Koylu, Sadet Altay, Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin Kuruluşu ve Yapılan Yasal Düzenlemeler (1920-1923), 1. Uluslararası Türk Tıp Kongresi, C.2, 2008, ss. 1061-1081.
  15. Mehmet Temel, Atatürk Döneminde Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklarla Mücadele, Nehir Yayınları, İstanbul 2008, s.17-18.
  16. Başbakanlık Devlet Arşivleri Cumhuriyet Arşivi, (BCA), 30.18.1.1.-3.19.8.
  17. Cumhurbaşkanlığı Arşivi (CBA), 01009963/583868.
  18. Sağlık Hizmetlerinde 50 Yıl, ss. 32-59.
  19. TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1337, D.1., C.9., s.4.
  20. TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1338, D.1., C.18., s.4.
  21. TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1339, D.1., C.28., ss. 6-7.
  22. Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
  23. Cumhuriyet Dönemi Yataklı Tedavi Hizmetleri 1923-1983 ve 1982 Yılı Çalışmaları, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Ankara 1983, ss. 28-29.
  24. Hakimiyeti Milliye, 29 Kanunusani 1340/1924, No:1032.
  25. CBA, 01009963/583868.
  26. CBA, 01009962/586891.
  27. Resmi Ceride, 29 Mayıs 1926, No:384.
  28. Süleyman Tekir, “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Türkiye’de Sıtma ile Mücadele Faaliyetleri (1923-1930)”, Tarihsel Süreçte Anadolu'da Sıtma, Gece Kitaplığı, Ed. Eren Akçiçek vd. Ankara, 2017, ss. 397-420.
  29. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.24.
  30. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.25.
  31. Sevilay Özer, Türkiye’de Trahomla Mücadele (1935-1945), Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S.54, Bahar 2014, s.126.
  32. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.27.
  33. Süleyman Tekir, Türkiye Cumhuriyeti’nde Kuduz ile Mücadele Çalışmaları (1908-1914), Tarihsel Süreçte Anadolu’da Kuduz, Ed. Çağrı Büke vd., Ankara, 2018, s.311.
  34. Sadet Altay, Cumhuriyet’in İlk On Beş Yılında Ebelik Eğitimine ve Mesleğin Dönüşümüne Dair Kısa Bir Bakış, Çağdaş Türkiye Araştırmaları Dergisi, XVII/35, Güz 2017, ss. 183-184.
  35. CBA, 01009961/586889.
  36. Resmi Ceride, 12 Nisan 1926, No:346.
  37. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.11.
  38. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.12.
  39. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.13.
  40. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.14.
  41. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.15.
  42. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.16.
  43. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.17.
  44. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.18.
  45. Cumhuriyet Dönemi Yataklı Tedavi Hizmetleri 1923-1983 ve 1982 Yılı Çalışmaları, s.55.
  46. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.37.
  47. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.38.
  48. BCA, 030.10.0.0.177.220.18.39.