KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BELGİ DERGİSİ / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 19

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİNİN MAARİF HAKKINDAKİ ANKETİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Cengiz Aslan(ANKARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0003-3710-9838
Engin Deniz Tanır(ANKARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0003-4253-6156
Sayfa
1720–1747
Yayın Tarihi
2020-01-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Gazetenin on dört sorudan oluşan maarif hakkındaki anketi, dönemin eğitiminde varolan eksikliklerin neler olduğu, eğitimin ilerleyip ilerlemediği, eğitimde reformlara hangi kademe ve türden başlanması gerektiği, eğitim sorunlarının çözülmesi için ne kadar bütçeye ihtiyaç duyulacağı, öğretmen, öğrenciler ve ders araç gereçlerinin durumu, yükseköğrenimden sonraki öğrenim hayatı, kadınların eğitimi, yabancı dil öğretimi, ilköğretimin yaygınlaştırılması ile bilim ve kültürün herkese ulaşması için neler yapılması gerektiği ve nasıl bir reform hareketine ihtiyaç duyulduğuna ilişkindir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İlki Cumhuriyetin ilânından birkaç ay önce toplanan ve 1926 yılına kadar üç kez gerçekleştirilen Heyet-i İlmiye toplantıları, Cumhuriyet eğitiminin inşasında önemli bir yere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, 15 Temmuz – 15 Ağustos 1923 tarihlerinde yapılan Birinci Heyet-i İlmiye toplantılarına katılan üyelerin, dönemin Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin düzenlediği maarif meselelerine dair anket sorularına verdikleri yanıtları konu edinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Gazetenin on dört sorudan oluşan maarif hakkındaki anketi, dönemin eğitiminde varolan eksikliklerin neler olduğu, eğitimin ilerleyip ilerlemediği, eğitimde reformlara hangi kademe ve türden başlanması gerektiği, eğitim sorunlarının çözülmesi için ne kadar bütçeye ihtiyaç duyulacağı, öğretmen, öğrenciler ve ders araç gereçlerinin durumu, yükseköğrenimden sonraki öğrenim hayatı, kadınların eğitimi, yabancı dil öğretimi, ilköğretimin yaygınlaştırılması ile bilim ve kültürün herkese ulaşması için neler yapılması gerektiği ve nasıl bir reform hareketine ihtiyaç duyulduğuna ilişkindir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Birinci Heyet-i İlmiye · Hâkimiyet-i Milliye · maarif

Özet

İlki Cumhuriyetin ilânından birkaç ay önce toplanan ve 1926 yılına kadar üç kez gerçekleştirilen Heyet-i İlmiye toplantıları, Cumhuriyet eğitiminin inşasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma, 15 Temmuz – 15 Ağustos 1923 tarihlerinde yapılan Birinci Heyet-i İlmiye toplantılarına katılan üyelerin, dönemin Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin düzenlediği maarif meselelerine dair anket sorularına verdikleri yanıtları konu edinmektedir. Araştırma tarihsel bir araştırmadır. Araştırmanın verileri Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin 2 Ağustos-9 Ağustos 1923 tarihlerindeki sayılarından doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Gazetenin on dört sorudan oluşan maarif hakkındaki anketi, dönemin eğitiminde varolan eksikliklerin neler olduğu, eğitimin ilerleyip ilerlemediği, eğitimde reformlara hangi kademe ve türden başlanması gerektiği, eğitim sorunlarının çözülmesi için ne kadar bütçeye ihtiyaç duyulacağı, öğretmen, öğrenciler ve ders araç gereçlerinin durumu, yükseköğrenimden sonraki öğrenim hayatı, kadınların eğitimi, yabancı dil öğretimi, ilköğretimin yaygınlaştırılması ile bilim ve kültürün herkese ulaşması için neler yapılması gerektiği ve nasıl bir reform hareketine ihtiyaç duyulduğuna ilişkindir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aslan, C., Tanır, E. D. (2020). HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİNİN MAARİF HAKKINDAKİ ANKETİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. BELGİ DERGİSİ, Cilt: 2 Sayı: 19, 1720–1747. https://doi.org/10.33431/belgi.626345

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. T. C. Resmî Gazete, “Köy Kanunu”. 18 Mart 1924, Sayı: 68, Kanun No: 442.
  2. T. C. Resmî Gazete, “Orta Tedrisat Muallimleri Kanunu”. 07 Nisan 1924, Sayı: 68, Kanun No: 439.
  3. T. C. Resmî Gazete, “Mektep Vergisi Kanunu”. 20 Nisan 1925, Sayı: 616, Kanun No: 95.
  4. T. C. Resmî Gazete, “Maarif Teşkilatına Dair Kanun”. 03 Nisan 1926, Sayı: 338, Kanun No: 789.
  5. T. C. Resmî Gazete, “Muallim Mekteplerine Muavenet Hakkında Kanun”. 2 Mayıs 1926, Sayı: 361, Kanun No: 819.
  6. T. C. Resmî Gazete, “Mektep Kitaplarının Maarif Vekâletince Tabı Hakkında Kanun”. 3 Mayıs 1926, Sayı: 362, Kanun No: 823.
  7. T. C. Resmî Gazete, “Maarif Vergisi Hakkında Kanun”. 18 Temmuz 1927, Sayı: 636, Kanun No: 1130.
  8. T. C. Resmî Gazete, “Özel İdarelerden Aylık Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarının Millî Eğitim Bakanlığı Teşkilâtına Alınması Hakkında Kanun”. 30 Ocak 1948, Sayı: 6821, Kanun No: 5166.
  9. Anadolu’da Yenigün
  10. Hâkimiyet-i Milliye
  11. İkdam
  12. Akçura, Yusuf (2009), Türk Yılı 1928, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  13. Altunya, Niyazi (2006), Gazi Orta Öğretmen Okulu ve Eğitim Enstitüsü. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları.
  14. Altunya, Niyazi (2009), Milli Eğitimde Mustafa Necati Dönemi. Ankara: Uygun Basım.
  15. Altunya, Niyazi (2018), Türkiye’de Eğitim Bilimleri Öğretimi-Başlangıçtan 1965’e Kadar, Ankara: Pegem Akademi.
  16. Aslan, Cengiz (2014), “Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Eğitim Bilimleri Alanında Yurt Dışına Öğrenci Gönderilmesi Olgusu (1923-1940)”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  17. Ayvaz, Saide, Şahin, Mustafa (2014), “Cumhuriyet dönemi eğitim bütçeleri”, International Journal of Human Sciences, C.11, S.1, s.303-316.
  18. Başvekâlet İstatistik Genel Direktörlüğü (1935), Türkiye Nüfusu, Ankara: Ulus Basımevi.
  19. Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1935), Maarif İstatistikleri 1933-1934, İstanbul: Devlet Matbaası.
  20. Karakütük, Kasım (2001), “Cumhuriyetin Kuruluşundan Planlı Döneme Kadar Eğitimin Finansmanı: 1923-1960.” Milli Eğitim Dergisi. S. 149.
  21. Kültür Bakanlığı (1936), İlkokul Programı, İstanbul: Devlet Basımevi.
  22. Maarif Vekâleti (1340), İlk Mekteplerin Müfredat Programı, İstanbul: Matbaayı Amire.
  23. Maarif Vekâleti (1930), İlk Mektep Müfredat Programı, İstanbul: Devlet Matbaası.
  24. Merriam, Sharan B. (2013), Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  25. Neuman, W. Lawrence (2010), Toplumsal Araştırma Yöntemleri, İstanbul: Yayın Odası.
  26. Tanır, Engin Deniz, Aslan, Cengiz (2019), “Birinci Heyet-i İlmiye ve Çalışma Esasları”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, C. 52, S.1, s. 250-275.