KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 75 Sayı: 2

“İkincillik Çağı”nda Ulusal İnsan Hakları Kurumlarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İnfazının İzlenmesindeki Rolü

Kadircan Berkay Çakıralp(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0009-0008-3778-1652
Sayfa
1401–1446
Yayın Tarihi
2026-08-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son olarak Türkiye’deki ulusal insan hakları kurumlarının izleme bakımından yetki ve potansiyelleri tartışılacak, izleme sürecinde daha etkin bir rol üstlenebilmeleri için öneriler sunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir bölgesel insan hakları koruma mekanizması olan Avrupa Konseyi sisteminin “ikincillik çağı”na girdiği tezi, Avrupa Konseyi üye devletlerinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını uygulamasında ulusal makamlara düşen sorumluluğu ve bu makamların Avrupa Konseyi organlarıyla iş birliği potansiyelini öne çıkarır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ardından ulusal insan hakları kurumlarının izleme sürecindeki ayırıcı rolü ile Bakanlar Komitesi karşısındaki konumu, ilgili hukuki dayanaklar ve mevcut uygulama ışığında değerlendirilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak Türkiye’deki ulusal insan hakları kurumlarının izleme bakımından yetki ve potansiyelleri tartışılacak, izleme sürecinde daha etkin bir rol üstlenebilmeleri için öneriler sunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ulusal insan hakları kurumları · ikincillik ilkesi · infazın izlenmesi

Özet

Bir bölgesel insan hakları koruma mekanizması olan Avrupa Konseyi sisteminin “ikincillik çağı”na girdiği tezi, Avrupa Konseyi üye devletlerinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını uygulamasında ulusal makamlara düşen sorumluluğu ve bu makamların Avrupa Konseyi organlarıyla iş birliği potansiyelini öne çıkarır. Bu sorumluluk ve iş birliği potansiyeli, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının infazının izlenmesi sistemi için de geçerlidir. Çalışma, ikincillik ilkesinin başarıya ulaşması bakımından infazın izlenmesindeki aktörlerden biri olan ulusal insan hakları kurumlarının bu potansiyeli ne ölçüde gerçekleştirdiğine odaklanmaktadır. Çalışmada ilk olarak “ikincillik çağı” kavramı üzerinde durulacak, ardından ulusal insan hakları kurumları ele alınacaktır. Daha sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının infazının izlenmesi sistemi açıklanarak ulusal insan hakları kurumları da dahil olmak üzere izleme sürecindeki aktörlere yer verilecektir. Ardından ulusal insan hakları kurumlarının izleme sürecindeki ayırıcı rolü ile Bakanlar Komitesi karşısındaki konumu, ilgili hukuki dayanaklar ve mevcut uygulama ışığında değerlendirilecektir. Son olarak Türkiye’deki ulusal insan hakları kurumlarının izleme bakımından yetki ve potansiyelleri tartışılacak, izleme sürecinde daha etkin bir rol üstlenebilmeleri için öneriler sunulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakıralp, K. B. (2026). “İkincillik Çağı”nda Ulusal İnsan Hakları Kurumlarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İnfazının İzlenmesindeki Rolü. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 75 Sayı: 2, 1401–1446. https://doi.org/10.33629/auhfd.1648158

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Açıkgül, Hacı Ali. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Uygulanması ve Uygulamanın Denetimi. Birinci Baskı. Adalet Yayınevi, 2025.
  2. Algan, Bülent. İnsan Hakları (Kavramsal ve Kuramsal Çerçeve). Gözden Geçirilmiş İkinci Baskı. Adalet Yayınevi, 2024.
  3. Altıparmak, Kerem. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ve İzlenmesi. 1. Baskı. On İki Levha Yayıncılık, 2023.
  4. Altıparmak, Kerem. “Türkiye’de İnsan Haklarında Kurumsallaş(ama)ma”. Conference paper presented de Bürokrasi ve İnsan Hakları, Ankara. Türkiye Barolar Birliği İnsan Hakları Merkezi Dünya İnsan Hakları Günü Dolayısıyla Düzenlediği Açık Oturum, Türkiye Barolar Birliği, 2007. https://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr/TBBBooks/bur_insan_hak.pdf.
  5. Anderson, Perry. Mutlakıyetçi Devletin Kökenleri. 1. Baskı. Çeviren Uygur Kocabaşoğlu. İletişim Yayınları, 2023. “AS/Jur/Inf (2010) 04: Strengthening Subsidiarity: Integrating the Strasbourg Court’s Case Law into National Law and Judicial Practice”. Conference paper presented de Contribution to the Conference on the Principle of Subsidiarity, Skopje. Parliamentary Assembly, 25 Kasım 2010. https://assembly.coe.int/committeedocs/2010/20101125_skopje.pdf.
  6. Austin and Others v. the United Kingdom, 39692/09, 40713/09, 41008/09 (ECtHR [GC] 15 Mart 2012). https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109581.
  7. Aybay, Rona, ve Demirhan Burhan Çelik. İnsan Hakları Hukuku. 6. Bası. Der Yayınları, 2023.
  8. Aygül, Abdülkadir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İcrası. Birinci Baskı. Adalet Yayınevi, 2022.
  9. Batum, Süheyl, Didem Yılmaz, ve Serkan Köybaşı. Anayasa Hukuku Temel Kavramlar ve Genel Esaslar. 1. Baskı. On İki Levha Yayıncılık, 2021.
  10. Bodin, Jean. Six Books of the Commonwealth: First Book. Çeviren Richard Knolles. Impensis G. Bishop, 1606.
  11. Brems, Eva. “Positive subsidiarity and its implications for the margin of appreciation doctrine”. Netherlands Quarterly of Human Rights 37, sy 3 (2019): 210-27. https://doi.org/10.1177/0924051919861798.
  12. Case “Relating to Certain Aspects of the Laws on the Use of Languages in Education in Belgium” v. Belgium (Merits), 1474/62; 1677/62; 1691/62; 1769/63; 1994/63; 2126/64 (ECtHR 23 Temmuz 1968). https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22appno%22:[%222126/64%22],%22documentcollectionid2%22:[%22JUDGMENTS%22,%22DECISIONS%22,%22COMMUNICATEDCASES%22,%22CLIN%22,%22ADVISORYOPINIONS%22],%22itemid%22:[%22001-57525%22]}.