KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Volume: 26 Issue: 3

TÜRKİYE’NİN SINIR İLLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET VE TEKNOLOJİK YAPI: BÖLGESEL BİR ANALİZ

INTRA-INDUSTRY TRADE AND TECHNOLOGICAL STRUCTURE IN TÜRKİYE'S BORDER PROVINCES: A REGIONAL ANALYSIS

Abdullah Bahadır Şaşmaz(Kartal Belediyesi)0000-0001-5059-4554
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2025-09-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, ticaret dinamiklerinin iller arasında değiştiğini vurgulayarak, her bölgenin benzersiz ticaret yapısıyla uyumlu, özel politika yaklaşımlarına olan ihtiyacın altını çizmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, ISIC Rev.3 4 haneli verileri kullanarak, 2002-2023 döneminde Türkiye'nin 14 sınır ilindeki endüstri içi ticareti (EİT) ve teknolojik yapıları analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analiz, tarım, düşük, orta ve yüksek teknoloji sektörlerini kapsamakta ve bazı illerin sınır ticaretine bağımlıyken diğerlerinin daha geniş pazarlara entegre olduğunu, ticaret bağımlılığında önemli farklılıkları ortaya koymaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, ticaret dinamiklerinin iller arasında değiştiğini vurgulayarak, her bölgenin benzersiz ticaret yapısıyla uyumlu, özel politika yaklaşımlarına olan ihtiyacın altını çizmektedir.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2002-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Intra-Industry Trade · Border Trade · Technology

Özet

Bu çalışma, ISIC Rev.3 4 haneli verileri kullanarak, 2002-2023 döneminde Türkiye'nin 14 sınır ilindeki endüstri içi ticareti (EİT) ve teknolojik yapıları analiz etmektedir. Analiz, tarım, düşük, orta ve yüksek teknoloji sektörlerini kapsamakta ve bazı illerin sınır ticaretine bağımlıyken diğerlerinin daha geniş pazarlara entegre olduğunu, ticaret bağımlılığında önemli farklılıkları ortaya koymaktadır. Sınır kentlerinde, EİT genellikle düşük ve orta teknoloji mallarında görülebilirken, yüksek teknoloji sektörlerinde sınırlı iki yönlü ticaret bulunmaktadır. Ancak, sınır kentlerinin çoğunda, ağırlıklı olarak tek yönlü, düşük teknoloji kullanan endüstrilere dayalı bir ticaret söz konusudur. Bazı bölgeler kademeli olarak orta teknoloji sektörlerine doğru kayarken, yüksek teknoloji ticareti asgari düzeyde kalmaktadır. Çalışma, ticaret dinamiklerinin iller arasında değiştiğini vurgulayarak, her bölgenin benzersiz ticaret yapısıyla uyumlu, özel politika yaklaşımlarına olan ihtiyacın altını çizmektedir.

Abstract

This study analyzes intra-industry trade (IIT) and technological structures in Türkiye’s 14 border provinces over the period 2002–2023, using ISIC Rev.3 4-digit data. The analysis spans agriculture, low, medium, and high-technology sectors, revealing significant variation in trade reliance, with some provinces dependent on border trade while others integrate into broader markets. In border cities, IIT generally can be observed in low and medium technology goods, with a limited two-way trade in higher-tech sectors. However, most border cities rely heavily on low-tech industries, predominantly structured as one-way trade. While certain regions are gradually shifting towards medium-technology sectors, high-tech trade remains minimal. The study highlights that trade dynamics vary across provinces, underscoring the need for tailored policy approaches aligned with each region’s unique trade structure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şaşmaz, A. B. (2025). TÜRKİYE’NİN SINIR İLLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET VE TEKNOLOJİK YAPI: BÖLGESEL BİR ANALİZ. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Volume: 26 Issue: 3. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1581407

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Aggarwal, S. (2023). The empirical measurement and determinants of intra-industry trade for a developing country. Journal of Applied Economic Sciences (JAES), 18(3 (81)), 182-220.
  2. Aydıner, M. (2016). İthalatta Mekansal Etki: Türkiye Üzerine Bir Mekansal Panel Veri Analizi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(2), 43-52.
  3. Aydıner, M. (2017). Bölgelerin Birbirlerinin İhracat Deseni Çeşitliliğine Etkisi: Düzey2 Bölgeleri Üzerine Bir Mekânsal Panel Veri Analizi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 181-196. http://dx.doi.org/10.17336/igusbd.305641 Beltramello, A., De Backer, K., & Moussiegt, L. (2012). The export performance of countries within global value chains (GVCs). OECD Science, Technology and Industry Working Papers, No.2012/02. https://doi.org/10.1787/5k9bh3gv6647-en
  4. Brodzicki, T., Jurkiewicz, T., Márquez-Ramos, L., & Umiński, S. (2020). Patterns and determinants of the horizontal and vertical intra-industry trade of regions: panel analysis for Spain and Poland. Applied Economics, 52(14), 1533-1552. https://doi.org/10.1080/00036846.2019.1676871
  5. Brodzicki, T., & Umiński, S. (2018). A gravity panel data analysis of foreign trade by regions: the role of metropolises and history. Regional Studies, 52(2), 261-273. https://doi.org/10.1080/00343404.2017.1296123 Başkol, M. O. (2009). Türkiye’nin endüstri-içi ticaretinin analizi. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 1–24.
  6. Blomström, M., & Kokko, A. (1998). Multinational corporations and spillovers. Journal of Economic surveys, 12(3), 247-277. https://doi.org/10.1111/1467-6419.00056
  7. Castellacci, F. (2008). Innovation and the competitiveness of industries: Comparing the mainstream and the evolutionary approaches. Technological Forecasting and Social Change, 75(7), 984-1006. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2007.09.002
  8. Damijan, J. P., Kostevc, Č., & Rojec, M. (2013). Global Supply Chains at Work in Central and Eastern European Countries: Impact of FDI on export restructuring and productivity growth. VIVES Discussion Paper 37. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2287550
  9. Ecochard, P., Fontagné, L., Gaulier, G., & Zignago, S. (2005). Intra-industry trade and regional integration. MPRA Paper. https://ideas.repec.org/p/pra/mprapa/44182.html
  10. Egger, P. H., Li, J., & Ouyang, J. (2024). Taking Grubel and Lloyd to dance in the city: Domestic intra-industry trade in China. Economics Letters, 244, 111925. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2024.111925
  11. Elmalı, K. (2023). Determining the Effect of Foreign Trade On Employment in Turkey with Spatial Panel Data Analysis/Türkiye'de Dış Ticaretin İstihdam Üzerinde Etkisinin Mekânsal Panel Veri Analizi İle Belirlenmesi. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 7(1), 42-57. https://doi.org/10.29216/ueip.1208996
  12. Eşiyok, B. A. (2014). Türkiye–AB arasında dış ticaretin teknolojik yapısı, rekabet gücü ve endüstri-içi ticaret: Ampirik bir değerlendirme. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 13(1), 91-124. https://doi.org/10.1501/Avraras_0000000202
  13. Etzkowitz, H., & Leydesdorff, L. (2000). The dynamics of innovation: from National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university–industry–government relations. Research Policy, 29(2), 109-123. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00055-4
  14. Foghani, S., Mahadi, B., & Omar, R. (2017). Promoting clusters and networks for small and medium enterprises to economic development in the globalization era. Sage Open, 7(1). https://doi.org/10.1177/2158244017697152 Hanson, G. H. (1996). Economic integration, intraindustry trade, and frontier regions. European Economic Review, 40(3-5), 941-949. https://doi.org/10.1016/0014-2921(95)00103-4
  15. Helpman, E. (1987). Imperfect competition and international trade: Evidence from fourteen industrial countries. Journal of the Japanese and international economies, 1(1), 62-81. https://doi.org/10.1016/0889-1583(87)90027-X Helpman, E. (1981). International trade in the presence of product differentiation, economies of scale and monopolistic competition: A Chamberlin-Heckscher-Ohlin approach. Journal of international economics, 11(3), 305-340.
  16. Inui, T., Ito, K., & Miyakawa, D. (2017). Export experience, product differentiation and firm survival in export markets. The Japanese economic review, 68, 217-231. https://doi.org/10.1111/jere.12083
  17. Grubel, H. G., & Lloyd, P. J. (1971). The Empirical Measurement of Intra-Industry Trade. Economic record, 47(120). https://doi.org/10.1111/j.1475-4932.1971.tb00772.x
  18. Grubel, H. G. (1975). Intra-industry trade: the theory and measurement of international trade in differentiated products, The Macmillan Press Ltd.
  19. Celbis, M., Nijkamp, P., & Poot, J. (2015). Infrastructure and the international export performance of Turkish regions. In The Region and Trade: New Analytical Directions (pp. 319-350). https://doi.org/10.1142/9789814520164_0011
  20. Humphrey, J., & Schmitz, H. (2002). How does insertion in global value chains affect upgrading in industrial clusters?. Regional studies, 36(9), 1017-1027. https://doi.org/10.1080/0034340022000022198 Koçyiğit, A., & Şen, A. (2007). The extent of intra-industry trade between Turkey and the European Union: The impact of Customs Union. Journal of Economic and Social Research, 9(2), 61–84.
  21. Krugman, P. R. (1979). Increasing returns, monopolistic competition, and international trade. Journal of international Economics, 9(4), 469-479.
  22. Krugman, P. (1980). Scale economies, product differentiation, and the pattern of trade. American economic review, 70(5), 950-959.
  23. Lancaster, K. (1980). Intra-industry trade under perfect monopolistic competition. Journal of international Economics, 10(2), 151-175.
  24. Lee, J. (2022). Global value chains and regional connection: Asia’s shifting inter-and intra-regional trade linkages. Journal of Global and Area Studies, 6(3), 1-23.
  25. Lybbert, T. J., & Sumner, D. A. (2012). Agricultural technologies for climate change in developing countries: Policy options for innovation and technology diffusion. Food Policy, 37(1), 114-123. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2011.11.001
  26. Matwiejczuk, R. (2019). Logistics capabilities in achieving the firm's competitive position and market success. Transport Economics and Logistics, 82, 7-18. https://doi.org/10.26881/etil.2019.82.01
  27. Porter, M. E. (1998). Clusters and the new economics of competition. Harvard Business Review, 76, 77-90.
  28. Runiewicz-Wardyn, M. & Winogradska, B. (2023). The Role of Trust in Open Innovation Collaboration: The Experience of Polish Medium-High-Tech SMEs. SocioEconomic Challenges, 7(4), 137-155. https://doi.org/10.61093/sec.7(4).137-155.2023
  29. Saray, M. O., & Hark, R. (2015). OECD ülkelerinin ileri-teknoloji ürünlerindeki rekabet güçlerinin değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 347–372.
  30. Şaşmaz, A. B. (2024). Türkiye’nin yatay ve dikey endüstri içi ticaretinin teknoloji sınıflandırması çerçevesinde analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 272–304. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1403052
  31. Şaşmaz, A. B. (2025a) Regional income inequality and trade openness in Türkiye: A spatial econometric analysis. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(Özel Sayı), 20-34.
  32. Şaşmaz, A. B. (2025b) Trade, exports and local development in Turkey's border cities: A panel data Approach. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 28(1), 42-59.
  33. Şahin, D. (2016). Faktör yoğunluğuna göre endüstri-içi ticaretin statik ölçümü: Türkiye örneği. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 174–187.
  34. Şentürk, C. (2023). An analysis between foreign direct investment and intra-industry trade in Turkey: A VECM approach. OPUS Journal of Society Research, 20(51), 76-85.
  35. Tandrayen‐Ragoobur, V., Ongono, P., & Gong, J. (2023). Infrastructure and intra‐regional trade in Africa. The World Economy, 46(2), 453-471.
  36. Turkstat (2024), Retrieved from https://data.tuik.gov.tr/ (03.06.2024)
  37. Yan, S., Zou, L., Growe, A., & Wang, Q. (2024). Propositions for place-based policies in making regional innovation systems. Evidence from six high-tech industrial development zones in China. Cities, 154, 105322. https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.105322
  38. Yoshida, Y. (2013). Intra-industry trade, fragmentation and export margins: An empirical examination of sub-regional international trade. The North American Journal of Economics and Finance, 24, 125-138. https://doi.org/10.1016/j.najef.2012.07.003